Thủ tướng Hungary Peter Magyar trong cuộc họp báo tại Opusztaszer ngày 13/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo kênh Euronews ngày 29/6, việc Thủ tướng Hungary Peter Magyar dỡ bỏ quyền phủ quyết kéo dài nhiều năm của Budapest đối với tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Ukraine từng được xem là tín hiệu cho thấy chính phủ mới sẽ thay đổi đáng kể chính sách đối với Kiev sau thời kỳ của cựu Thủ tướng Viktor Orban.
Tuy nhiên, chỉ ít tuần sau khi cho phép mở cụm đàm phán đầu tiên, ông Magyar đã khẳng định Hungary không ủng hộ đẩy nhanh toàn bộ tiến trình gia nhập của Ukraine.
Tại Hội nghị Thượng đỉnh EU trong tháng 6, ông cho biết Hungary đã yêu cầu loại bỏ khỏi tuyên bố chung đoạn nội dung kêu gọi mở tất cả các cụm đàm phán còn lại với Ukraine càng sớm càng tốt.
Theo ông, việc mở cụm đàm phán đầu tiên không đồng nghĩa các cụm còn lại sẽ được thông qua ngay lập tức và Budapest không cho rằng đó là hướng đi phù hợp.
Động thái nhằm khôi phục quan hệ với EU
Theo ông Daniel Hegedus, Phó Giám đốc Viện Chính sách châu Âu (Đức), quyết định gỡ bỏ quyền phủ quyết chủ yếu nhằm phát đi tín hiệu rằng Hungary sẽ trở lại vai trò đối tác mang tính xây dựng hơn trong EU.
Ông cho rằng đây là kỳ vọng quan trọng từ các nước thành viên sau nhiều năm Budapest liên tục cản trở các quyết định liên quan đến Ukraine.
Không lâu trước khi Hungary dỡ bỏ quyền phủ quyết, chính phủ của ông Magyar cũng đạt được thỏa thuận với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen về việc giải ngân 16,4 tỷ euro trong số các khoản quỹ EU từng bị đóng băng đối với Hungary. Cả hai bên đều khẳng định việc giải ngân này không liên quan đến quyết định về hồ sơ Ukraine.
Tuy nhiên, theo ông Hegedus, sau khi đạt được mục tiêu cải thiện quan hệ với Brussels, chính phủ Hungary không còn nhiều động lực chính trị để tiếp tục thúc đẩy tiến trình gia nhập EU của Ukraine.
Tiếp tục chặn các bước đi tiếp theo
Vừa qua, Hungary đã ngăn EU thống nhất lập trường về việc mở thêm năm cụm đàm phán còn lại với Ukraine ở cấp nhóm công tác.
Ông Magyar cho rằng quyết định mở cụm đầu tiên mới được thông qua nên chưa đến thời điểm tiếp tục mở rộng tiến trình.
Trong khi đó, Ủy ban châu Âu cũng đã điều chỉnh mục tiêu. Thay vì kỳ vọng mở toàn bộ năm cụm đàm phán trong tháng 7, Brussels hiện chỉ hướng tới việc mở thêm hai cụm.
Ba lý do chính của Budapest
Theo Euronews, lập trường hiện nay của chính phủ Hungary xuất phát từ ba yếu tố chính.
Thứ nhất, Budapest cho rằng các quốc gia Tây Balkan như Montenegro, Albania, Bắc Macedonia và Serbia đã mất nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ để đáp ứng các tiêu chí gia nhập EU. Theo ông Magyar, việc ưu tiên Ukraine sẽ tạo ra thông điệp thiếu công bằng đối với các nước này.
Thứ hai, Hungary tiếp tục gắn tiến trình đàm phán với việc Ukraine thực hiện đầy đủ cam kết về quyền giáo dục và ngôn ngữ của cộng đồng người Hungary tại vùng Zakarpattia.
Đây là điều kiện mà ông Magyar đưa ra trước khi đồng ý dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với cụm đàm phán đầu tiên. Tuy nhiên, nội dung cụ thể của thỏa thuận giữa hai bên vẫn chưa được công bố.
Ông Hegedus cho rằng nếu Budapest thực sự coi việc thực thi thỏa thuận là điều kiện tiên quyết, thì câu hỏi đặt ra là liệu yêu cầu này đã được truyền đạt rõ ràng với phía Ukraine trong quá trình đàm phán hay chưa.
Thứ ba là yếu tố chính trị trong nước. Dù đảng Tisza của ông Magyar đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, đa số người dân Hungary vẫn phản đối việc Ukraine gia nhập EU.
Theo ông Hegedus, quan điểm này được hình thành sau nhiều năm truyền thông Hungary liên tục đưa ra các thông điệp phản đối Ukraine dưới thời chính phủ của ông Orban. Bản thân ông Magyar cũng được đánh giá là có xu hướng dân tộc chủ nghĩa và từng nhiều năm hoạt động trong đảng Fidesz trước khi tách ra thành lập lực lượng chính trị riêng.
Theo giới phân tích, việc duy trì lập trường cứng rắn với Ukraine cũng giúp ông tránh bị đảng Fidesz và các lực lượng cực hữu chỉ trích là quá mềm mỏng.
Trong thời gian tới, phép thử tiếp theo sẽ diễn ra tại cuộc họp Hội đồng Các vấn đề chung của EU, nơi các nước thành viên sẽ xem xét việc mở thêm hai cụm đàm phán mới cho Ukraine và Moldova. Kết quả cuộc họp được cho là sẽ phản ánh rõ hơn mức độ sẵn sàng của chính phủ mới tại Budapest trong việc ủng hộ tiến trình gia nhập EU của Ukraine.