Người dân di chuyển trên đường phố thủ đô Tokyo, Nhật Bản . Ảnh: AFP/TTXVN
Theo số liệu chính phủ công bố, tính đến ngày 1/1, Nhật Bản có khoảng 1,09 triệu người bước vào độ tuổi trưởng thành, gồm 560.000 nam và 530.000 nữ. Con số này chỉ cao hơn mức đáy thấp kỷ lục 1,06 triệu người ghi nhận năm 2024, trở thành mức thấp thứ hai trong lịch sử. Dữ liệu cũng bao gồm người nước ngoài cư trú tại Nhật trên ba tháng.
So với giai đoạn đỉnh cao năm 1970, khi Nhật Bản ghi nhận 2,46 triệu người đến tuổi trưởng thành trong làn sóng bùng nổ dân số hậu chiến, quy mô thế hệ trẻ hiện nay đã giảm hơn một nửa. Sau khi phục hồi ngắn hạn lên 2,07 triệu người vào năm 1994, số lượng này liên tục đi xuống trong suốt ba thập niên qua.
Mặc dù tỷ lệ người trưởng thành mới so với tổng dân số có tăng nhẹ so với năm trước, giới chức Nhật Bản thừa nhận xu hướng già hóa là không thể đảo ngược trong ngắn hạn. Nhật Bản hiện có hơn 29% dân số từ 65 tuổi trở lên.
Từ năm 2022, Nhật Bản đã hạ độ tuổi trưởng thành hợp pháp từ 20 xuống 18. Tuy nhiên, nhiều địa phương vẫn duy trì các lễ trưởng thành truyền thống dành cho những người tròn 20 tuổi, coi đây là cột mốc mang ý nghĩa văn hóa và xã hội quan trọng.
Bất chấp bức tranh nhân khẩu học ảm đạm, nhiều người trẻ vẫn thể hiện sự lạc quan. Một khảo sát trực tuyến do công ty nghiên cứu thị trường Macromill thực hiện tháng 12/2025 với 500 người đủ điều kiện tham gia lễ trưởng thành năm 2026 cho thấy 56,6% người trẻ đặt kỳ vọng cao vào chính trị Nhật Bản, tăng gấp 2,7 lần so với năm trước. Khoảng 45% tin rằng tương lai đất nước sẽ tươi sáng hơn, trong đó không ít người bày tỏ kỳ vọng vào chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi.
Chia sẻ với tờ The Japan Times, Remi Kaneko, sống tại Tokyo, cho biết cô thận trọng nhưng vẫn lạc quan trước những thay đổi của xã hội Nhật Bản, đặc biệt trong các vấn đề về bình đẳng giới, tiền lương và cân bằng giữa công việc cuộc sống. Tuy nhiên, cô cũng thừa nhận những bất ổn toàn cầu, xung đột và biến động chính trị khiến việc lập kế hoạch cho tương lai trở nên khó khăn hơn.
Áp lực kinh tế là mối lo chung của nhiều người trẻ tại Nhật Bản. Ayumi Matsui, sinh viên năm hai tại Yokohama, bày tỏ lo ngại về khả năng tự lập tài chính và việc tích lũy đủ kỹ năng để duy trì cuộc sống ổn định trong bối cảnh lạm phát gia tăng. Cô đang theo học để lấy chứng chỉ giáo viên, với mong muốn truyền cảm hứng đọc sách và tư duy ngôn ngữ cho thế hệ trẻ, khi công nghệ số ngày càng làm thu hẹp thói quen đọc và viết.
Một số người trẻ khác lo ngại về những thay đổi xã hội sâu rộng, từ vấn đề nhập cư đến chi phí sinh hoạt leo thang, làm gia tăng cảm giác bất an về bản sắc và tương lai của Nhật Bản. Dù vậy, không ít người vẫn thể hiện khát vọng đóng góp. Rei Asafuji, sống tại Kawasaki, cho biết anh mong muốn làm việc trong chính quyền địa phương để cải thiện công tác phòng chống thiên tai, dù lo lắng liệu bản thân có đủ năng lực biến ý tưởng thành hành động hay không.
Giới chuyên gia nhận định, sự đan xen giữa lạc quan và lo âu của thế hệ trẻ phản ánh rõ nét tình thế của Nhật Bản hiện nay. Là một xã hội già hóa nhanh, đối mặt nhiều thách thức cấu trúc, nhưng vẫn đặt kỳ vọng vào vai trò và tiếng nói của lớp công dân trẻ trong việc định hình tương lai đất nước.