Minh họa về loài khủng long chân dài Nagatitan chaiyaphumensis sống ở kỷ Phấn trắng, có hóa thạch được khai quật ở Thái Lan. Ảnh: Reuters
Loài khủng long mới được nhận diện từ các hóa thạch khai quật tại làng Ban Phanang Suea, huyện Nong Bua Rawe, tỉnh Chaiyaphum ở Đông Bắc Thái Lan. Kết quả nghiên cứu do nhóm các nhà khoa học thuộc Đại học Mahasarakham phối hợp với Đại học London (University College London - UCL) thực hiện và được công bố trên tạp chí khoa học Scientific Reports.
Theo các nhà nghiên cứu, Nagatitan Chaiyaphumensis thuộc họ Titanosauridae, nhóm khủng long sauropod ăn cỏ với cổ và đuôi dài. Loài này có chiều dài ước tính từ 27–30m và trọng lượng hơn 26 tấn, tương đương khoảng chín con voi châu Á trưởng thành. Chỉ riêng xương chi trước bên phải đã dài tới 1,78m, trong khi xương đùi sau dài hơn 2m.
Tên gọi “Nagatitan” được ghép từ “Naga”, linh vật rắn thần trong văn hóa dân gian Đông Nam Á, và “Titan”, lấy cảm hứng từ các vị thần khổng lồ trong thần thoại Hy Lạp. Phần định danh “Chaiyaphumensis” nhằm ghi nhận địa điểm phát hiện hóa thạch tại tỉnh Chaiyaphum.
Các nhà khoa học xác định loài khủng long này sinh sống cách đây khoảng 100–120 triệu năm, trong kỷ Phấn trắng, sớm hơn khoảng 40 triệu năm so với loài khủng long Tyrannosaurus rex.
Trưởng nhóm nghiên cứu, ông Thitiwut Sethapanichsakul, nghiên cứu sinh tiến sĩ người Thái Lan tại UCL, cho biết nhóm đặt biệt danh cho loài này là “Titan cuối cùng của Thái Lan” vì các hóa thạch được tìm thấy trong những lớp đá trẻ nhất còn lưu giữ dấu tích khủng long tại nước này. Theo ông, vào giai đoạn cuối của thời kỳ khủng long, khu vực này đã dần bị biển nông bao phủ, khiến hóa thạch khủng long trong các tầng đá cùng thời trở nên hiếm gặp.
Tiến sĩ Sita Manitkul, nhà cổ sinh vật học thuộc Đại học Mahasarakham, cho biết Nagatitan chaiyaphumensis là loài khủng long thứ 14 được đặt tên chính thức tại Thái Lan. Ông đánh giá Thái Lan là một trong những quốc gia có mức độ đa dạng hóa thạch khủng long cao nhất châu Á.
Theo nhóm nghiên cứu, loài khủng long này sinh sống trong giai đoạn nồng độ khí carbon dioxide trong khí quyển tăng cao, đi kèm với xu hướng ấm lên toàn cầu. Giáo sư Paul Upchurch của UCL nhận định điều này có thể đã ảnh hưởng đến hệ thực vật – nguồn thức ăn chính của các loài sauropod khổng lồ, qua đó góp phần lý giải sự tiến hóa của những động vật trên cạn lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.
Theo các nhà cổ sinh vật học, việc phát hiện ra hóa thạch, dấu vết của sự sống trong quá khứ, cung cấp bằng chứng về địa lý, môi trường và đa dạng sinh học trong quá khứ. Chúng đóng vai trò như một hồ sơ về Trái đất trước khi con người tồn tại, khiến chúng trở nên vô cùng quan trọng đối với việc nghiên cứu địa chất, sự tiến hóa của sự sống và việc thăm dò các nguồn tài nguyên địa chất mà con người có thể sử dụng. Những hóa thạch này đại diện cho một di sản thiên nhiên quan trọng và là bằng chứng then chốt để nghiên cứu sự tiến hóa của sự sống trên Trái đất.