Dự luật mới cho phép tổng thống sử dụng quân đội để bảo vệ công dân Nga trước các hành động truy tố hoặc xét xử từ những tòa án nước ngoài và quốc tế mà Moskva cho rằng không thuộc phạm vi quyền tài phán của mình.
Hạ viện Nga ngày 13/5 đã thông qua dự luật của chính phủ cho phép sử dụng lực lượng vũ trang nhằm bảo vệ công dân Nga ở nước ngoài trong trường hợp họ bị bắt giữ, truy tố hình sự hoặc trở thành đối tượng của các thủ tục pháp lý do tòa án nước ngoài hoặc quốc tế khởi xướng.
Theo hãng thông tấn TASS, dự luật đã được Hạ viện Quốc gia Nga thông qua ở cả lần đọc thứ hai và thứ ba. Kết quả bỏ phiếu đăng tải trên trang web của Quốc hội cho thấy 381 đại biểu, tương đương 84,7%, bỏ phiếu tán thành, trong khi không có phiếu chống hoặc phiếu trắng.
Theo quy định hiện hành của Nga, tổng thống có quyền điều động lực lượng vũ trang để thực hiện các nhiệm vụ vượt ra ngoài mục đích quân sự trực tiếp. Dự luật mới được đưa ra nhằm làm rõ và mở rộng thẩm quyền này, cho phép tổng thống sử dụng quân đội để bảo vệ công dân Nga trước các hành động truy tố hoặc xét xử từ những tòa án nước ngoài và quốc tế mà Moskva cho rằng không thuộc phạm vi quyền tài phán của mình.
Văn bản giải thích kèm theo dự luật nêu rõ người đứng đầu nhà nước sẽ có quyền chỉ đạo lực lượng vũ trang thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến bảo vệ công dân Nga khỏi bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc các thủ tục pháp lý khác ở nước ngoài.
Ngoài việc mở rộng quyền sử dụng quân đội, dự luật cũng trao cho các cơ quan nhà nước quyền triển khai các biện pháp bảo vệ công dân Nga theo quyết định của tổng thống. Các biện pháp này có thể được áp dụng trong trường hợp công dân Nga bị bắt giữ, truy tố hoặc vướng vào các vụ kiện tại tòa án nước ngoài.
Nếu được Tổng thống Vladimir Putin ký ban hành, đạo luật sẽ có hiệu lực sau 10 ngày kể từ khi được công bố chính thức.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Nga nhiều lần chỉ trích các cơ chế pháp lý quốc tế mà nước này cho là mang động cơ chính trị và không có thẩm quyền đối với công dân Nga. Moskva cũng không công nhận quyền tài phán của một số cơ quan quốc tế, trong đó có Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC).
Một số nhà phân tích cho rằng dự luật mới mang ý nghĩa chính trị và răn đe nhiều hơn là giá trị thực tiễn. Theo các chuyên gia này, việc Nga chính thức mở rộng quyền sử dụng quân đội để bảo vệ công dân ở nước ngoài có thể được xem như một thông điệp cảnh báo đối với các quốc gia cân nhắc bắt giữ hoặc truy tố những nhân vật Nga bị các cơ quan quốc tế truy nã.
Giới quan sát cho rằng biện pháp này có thể liên quan đến các trường hợp quan chức Nga bị phương Tây truy tố hoặc áp lệnh bắt giữ thời gian qua. Một trong những trường hợp đáng chú ý là bà Maria Lvova-Belova, Ủy viên Quyền trẻ em của Nga, người đang bị ICC truy nã với cáo buộc liên quan đến việc đưa trẻ em Ukraine sang Nga. Moskva bác bỏ các cáo buộc này và cho rằng quyết định của ICC là vô căn cứ.