Với tinh thần "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển", sau 2,5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm và hiệu quả, sáng 13/5, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI đã bế mạc, hoàn thành tốt đẹp chương trình đề ra. Thành công của Đại hội là minh chứng sinh động thể hiện sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Phát biểu bế mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI Bùi Thị Minh Hoài khẳng định: Đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước có nhiều thuận lợi, thời cơ, xen lẫn không ít khó khăn, thách thức. Đại hội không chỉ là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng được tổ chức ngay sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội Đảng lần thứ XIV, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, mà còn có ý nghĩa là Đại hội đầu tiên khi MTTQ thực hiện sắp xếp mô hình tổ chức mới. Đây là dấu mốc đặc biệt khi đã hợp nhất, sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc MTTQ Việt Nam, khẳng định vị thế, vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội trong sự nghiệp xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng MTTQ Việt Nam thực sự là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện, thống nhất hành động, hoạt động hiệu quả theo mô hình mới.

Đại hội đã tập trung đánh giá toàn diện các kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ X, giai đoạn 2024 - 2026, thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, khó khăn, rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Đại hội đã thống nhất cao với phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu chương trình hành động nhiệm kỳ 2026 - 2031 với 15 chỉ tiêu cụ thể, 7 chương trình hành động và kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XI.

Đại hội đã hiệp thương dân chủ, thống nhất cao cử ra 397 người tham gia Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị lần thứ nhất Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khoá XI đã hiệp thương dân chủ, cử 70 người tham gia Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Hội nghị cũng đã hiệp thương cử 12 người tham gia Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký và các Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Hiệp thương cử 8 người là Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI.

Bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X tái cử giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X tái cử giữ chức Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI.

Với tinh thần "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển", Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 kêu gọi các tầng lớp nhân dân, đồng bào các dân tộc, tôn giáo, nhân sỹ trí thức, văn nghệ sỹ, doanh nhân, đồng bào Việt Nam ở nước ngoài nêu cao tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước; tích cực đóng góp trí tuệ, công sức, hăng say lao động, sản xuất, không ngừng củng cố, xây dựng, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp với sức mạnh của thời đại, chung sức, đồng lòng xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Nhằm phấn đấu thực hiện thắng lợi Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2021 - 2030), thiết thực hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và 100 năm ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã đề ra các mục tiêu cụ thể là: Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, các tổ chức thành viên tổ chức phát động ít nhất một phong trào thi đua nhằm góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp phấn đấu vận động và huy động xã hội được trên 50.000 tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ cộng đồng. 100% Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh triển khai ít nhất 1 mô hình điểm về an sinh cộng đồng; 100% Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã ở mỗi địa phương có ít nhất 1 mô hình an sinh cộng đồng. Đến cuối nhiệm kỳ, phấn đấu 100% cán bộ MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, các Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng công tác Mặt trận và kỹ năng số. 100% Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức thành viên triển khai "Cổng Mặt trận số" tiếp nhận kiến nghị 24/7. Phấn đấu 100% xã, phường thiết lập trang mạng xã hội để tương tác trực tiếp với người dân, tiếp nhận phản ánh ý kiến, kiến nghị của nhân dân...

Ba phương hướng đột phá, 7 chương trình hành động cũng đã được Đại hội xác định. Trong đó, 3 nhiệm vụ đột phá gồm: (1) Hoàn thiện cơ chế, đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của hệ thống MTTQ Việt Nam các cấp. (2) Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa. (3) Xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp, tâm huyết, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Bảy chương trình hành động gồm: (1) Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. (2) Đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội, thực hiện dân chủ, tích cực tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị. (3) Động viên các tầng lớp nhân dân thi đua học tập, lao động, sáng tạo, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, chăm lo đời sống nhân dân, góp phần xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. (4) Tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ Việt Nam. (5) Phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tự quản của nhân dân, xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc. (6) Thực hiện hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân, hợp tác quốc tế. (7) Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; hoàn thiện, vận hành tổ chức bộ máy chuyên trách tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Dự khai mạc và phát biểu chỉ đạo Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI là dấu mốc mở đầu chặng đường phát triển mới của Mặt trận, với vị thế mới, mô hình tổ chức mới, yêu cầu nhiệm vụ mới. Đại hội cần xác định rõ MTTQ Việt Nam phải làm gì, làm như thế nào để tiếp tục là nơi hội tụ lòng dân, phản ánh ý dân, bảo vệ lợi ích chính đáng của dân, kết nối sức dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, lịch sử dân tộc ta đã chứng minh chân lý khi dân tộc ta đoàn kết, lòng dân quy tụ, ý chí toàn dân thống nhất, thì đất nước vượt qua mọi khó khăn, chiến thắng mọi kẻ thù, làm nên những kỳ tích mang tính vĩnh cửu. Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, là đường lối chiến lược của Đảng, là cội nguồn sức mạnh Việt Nam.

Trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là truyền thống tinh thần, mà còn là năng lực phát triển quốc gia; là sức mạnh để khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, tạo đồng thuận xã hội, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Đoàn kết trong giai đoạn mới là biết tôn trọng những khác biệt hợp pháp, chính đáng; giải quyết hài hòa lợi ích; lấy mục tiêu chung của quốc gia - dân tộc làm điểm tương đồng; lấy khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc làm ngọn cờ quy tụ mọi người Việt Nam yêu nước.

Trong thời gian qua, dù nhiệm kỳ được rút ngắn, nhưng Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên đã nỗ lực rất lớn, đạt được nhiều kết quả quan trọng. Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Mặt trận đã khẩn trương sắp xếp, kiện toàn tổ chức, bộ máy, chuẩn bị Đại hội lần thứ XI chu đáo, trách nhiệm; đồng thời từng bước vận hành theo mô hình mới, giữ vững hoạt động, bảo đảm ổn định, thông suốt.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ công tác Mặt trận vẫn còn những hạn chế, bất cập. Những hạn chế đó cần được nhìn thẳng, nói thật, đánh giá đúng và có giải pháp khắc phục căn cơ. Mặt trận không thể mạnh nếu xa dân; không thể đổi mới nếu chỉ là lời văn trong nghị quyết; không thể đại diện cho nhân dân nếu không nghe được tiếng nói thật của nhân dân và nói dân không hiểu; không thể giám sát, phản biện có chất lượng nếu thiếu bản lĩnh, thiếu dữ liệu, thiếu chuyên gia và thiếu cơ chế theo đến cùng các kiến nghị chính đáng.

Trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm đối với công tác Mặt trận.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, quán triệt sâu sắc quan điểm “Dân là gốc”, nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, phát triển, là nguyên tắc xuyên suốt trong hoạt động của công tác Mặt trận. Mọi chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, mọi chương trình, phong trào, cuộc vận động của Mặt trận đều phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và hạnh phúc của nhân dân. Mặt trận phải lấy nhân dân làm trung tâm trong mọi hoạt động; dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, xây dựng hệ thống chính trị; phát huy quyền làm chủ của nhân dân; thực hiện thực chất phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Mặt trận vừa phải đưa chủ trương đúng của Đảng, chính sách đúng của Nhà nước đến với nhân dân, vừa phải đưa tiếng nói, nguyện vọng, sáng kiến, bức xúc chính đáng của nhân dân đến với Đảng, Nhà nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, đổi mới phương thức tập hợp, vận động, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Xã hội đang thay đổi nhanh, vì vậy phương thức vận động, tập hợp nhân dân cũng phải đổi mới. Không thể chỉ vận động bằng hội nghị, văn bản, khẩu hiệu; phải vận động bằng đối thoại, thuyết phục, lợi ích thiết thực, sự gương mẫu, kết quả cụ thể và khả năng giải quyết những vấn đề nhân dân quan tâm. Mỗi chương trình, phong trào, cuộc vận động của Mặt trận cần chuyển mạnh từ phát động chung sang tổ chức thực hiện cụ thể; từ khẩu hiệu sang kết quả; từ hình thức sang thực chất; bảo đảm dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; đo được kết quả, đo được tác động đối với đời sống nhân dân. Mặt trận không làm thay Nhà nước, không làm thay các tổ chức thành viên, càng không được hành chính hóa hoạt động của mình. Mặt trận phải làm đúng vai trò nòng cốt chính trị: quy tụ, hiệp thương, điều phối, giám sát, phản biện, chăm lo, bảo vệ và phát huy sức mạnh nhân dân. Trong mô hình tổ chức mới, tổ chức có thể tinh gọn hơn, nhưng sức tập hợp phải rộng hơn; bộ máy có thể ít tầng nấc hơn, nhưng hoạt động phải gần dân hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước. Giám sát, phản biện xã hội là chức năng rất quan trọng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Giám sát phải chọn đúng vấn đề nhân dân quan tâm, xã hội bức xúc, chính sách có tác động lớn đến đời sống người dân. Phản biện xã hội phải được thực hiện từ sớm, từ xa, ngay trong quá trình hình thành chủ trương, chính sách; không chỉ góp ý câu chữ, mà phải góp ý về mục tiêu chính sách, tác động xã hội, tính khả thi, nguồn lực thực hiện và lợi ích của nhân dân. “Phản biện xã hội không phải để làm khó cơ quan nhà nước, mà để chính sách đúng hơn, sát dân hơn, minh bạch hơn, khả thi hơn, nhân văn hơn. Muốn vậy, Mặt trận phải nâng cao bản lĩnh, chất lượng và phương pháp giám sát, phản biện; huy động tốt hơn chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, trí thức, doanh nhân, người có uy tín; dựa trên dữ liệu, khảo sát xã hội và tiếng nói từ cơ sở. Đặc biệt, phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện; không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, chăm lo lợi ích thiết thực của nhân dân, củng cố đồng thuận xã hội từ cơ sở. Đồng thuận xã hội không phải là sự im lặng hình thức, mà phải được xây dựng trên nền tảng dân chủ, lắng nghe, đối thoại, giải quyết hài hòa lợi ích và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở, xây dựng Mặt trận hiện đại: Tổ chức thông suốt, cán bộ gần dân, chuyển đổi số thực chất, có tầm nhìn dài hạn. Sau khi vận hành mô hình tổ chức mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần chủ động rà soát, tổng kết, đánh giá thực chất những kết quả đạt được, những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong cơ chế phối hợp, phân công nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, quan hệ giữa Mặt trận với các tổ chức thành viên; kịp thời tham mưu, đề xuất hoàn thiện thể chế, bảo đảm hệ thống Mặt trận hoạt động thông suốt, hiệu quả, không chồng chéo, không hành chính hóa, không làm thay. Cán bộ Mặt trận phải có bản lĩnh chính trị, có tâm với dân, có uy tín trong cộng đồng, có kỹ năng vận động, đối thoại, thuyết phục, phản biện, xử lý tình huống; không được xa dân, không thể chỉ làm việc qua báo cáo; phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ, theo đến cùng kết quả; cần vận hành hiệu quả các nền tảng số để nhân dân có thể phản ánh, kiến nghị, góp ý mọi lúc, mọi nơi… Đồng thời, Mặt trận cần coi nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về đại đoàn kết toàn dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng; tham mưu xây dựng và triển khai Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; làm rõ hơn cơ sở, nguyên tắc, phương thức và cơ chế phát huy sức mạnh nhân dân, sức mạnh văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam.

Nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, luôn khắc ghi lời dạy đó; làm cho đoàn kết trở thành sức mạnh; làm cho dân chủ trở thành động lực; làm cho niềm tin của nhân dân trở thành nền tảng vững chắc của đất nước.

Bài: Phúc Hằng - Nguyễn Hồng Điệp
Ảnh, đồ họa, video: TTXVN
Biên tập: Kỳ Thư
Trình bày: Phùng Sắc - Nguyễn Hà

13/05/2026 07:45