Tăng trưởng kinh tế khởi sắc, những điểm nghẽn đô thị được tháo gỡ kịp thời, không gian phát triển mới của Thủ đô đang dần hình thành, tạo động lực để Hà Nội bứt tốc bước vào kỷ nguyên vươn mình.
Kinh tế xã hội tháng 9 và 9 tháng năm 2026 của TP Hà Nội thể hiện bức tranh tăng trưởng tươi sáng, thể hiện xu hướng phục hồi và tăng tốc qua từng tháng, từng quý, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, ảnh hưởng không nhỏ đến Việt Nam.
Tính chung 9 tháng đầu năm, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của Hà Nội ước tăng 8,85%, cao hơn mức tăng 7,92% của cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, quý III/2026 ghi nhận mức tăng trưởng 10,02%, lần đầu tiên trong năm đạt hai con số và cũng là mức cao nhất trong ba quý, cao hơn mức tăng 9,95% của cả nước trong cùng kỳ.
Khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ của nền kinh tế với mức tăng 9,14%. Sức bật của thương mại, tiêu dùng và du lịch góp phần duy trì nhịp tăng trưởng, tạo việc làm và mở rộng hoạt động kinh doanh trên địa bàn.
Đặc biệt, một trong những điểm sáng nổi bật là hoạt động đầu tư. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội của Hà Nội trong 9 tháng đạt 451,4 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước địa phương đạt 107,8 nghìn tỷ đồng, tăng 81,2%.
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng của cả năm 2026 là 11% còn nhiều thách thức, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế xã hội Hà Nội đề xuất tập trung các giải pháp điều hành vào những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị tăng thêm trực tiếp trong quý IV, đồng thời xử lý những hạn chế mang tính dài hạn của nền kinh tế.
Trọng tâm trước hết là đẩy nhanh giải ngân đầu tư công gắn với nâng cao hiệu quả thực hiện dự án. Thành phố cần rà soát, lập danh mục riêng những dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng ngay trong ba tháng cuối năm; định kỳ kiểm đếm hằng tuần khối lượng xây lắp, nghiệm thu và thanh toán. Nguồn lực cần được điều chuyển từ những dự án không còn khả năng giải ngân sang các dự án đã có mặt bằng và đủ điều kiện thi công.
Cùng với đó, việc tháo gỡ vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu và quy trình thanh quyết toán cần được thực hiện quyết liệt. Thành phố cần chủ động phối hợp với các địa phương lân cận để bảo đảm nguồn vật liệu cho những công trình trọng điểm, đồng thời cập nhật kịp thời đơn giá và chỉ số giá vật liệu xây dựng.
Đối với khu vực công nghiệp, báo cáo đề xuất ưu tiên hỗ trợ các ngành chế biến, chế tạo, điện tử, cơ khí và công nghiệp hỗ trợ; đẩy nhanh tiến độ đưa các dự án mới tại khu, cụm công nghiệp vào vận hành. Hà Nội cũng cần thúc đẩy hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và sản phẩm công nghệ số, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng, giảm chi phí đầu vào và tăng cường liên kết với doanh nghiệp FDI.
Với lĩnh vực thương mại, cần tổ chức các chương trình khuyến mại tập trung quy mô lớn vào dịp cuối năm, kết nối trung tâm thương mại, siêu thị và các chuỗi bán lẻ. Việc phát triển kinh tế đêm gắn với mua sắm, ẩm thực và sự kiện được kỳ vọng góp phần kích cầu tiêu dùng nội địa.
Nhiệm vụ quan trọng thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số là trách nhiệm, danh dự và cam kết của Đảng bộ, chính quyền thành phố đối với Nhân dân Thủ đô
Tại buổi làm việc với Đảng ủy và lãnh đạo UBND Thành phố, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh nhiệm vụ quan trọng thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số là trách nhiệm, danh dự và cam kết của Đảng bộ, chính quyền thành phố đối với Nhân dân Thủ đô.
Để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, dư địa lớn nhất của thành phố là lĩnh vực đầu tư và xây dựng. Do vậy, trong những tháng cuối năm các đơn vị cần tập trung giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh triển khai các dự án để tạo động lực tăng trưởng.
Đối với các dự án đầu tư ngoài ngân sách, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh đây là một trong những trọng tâm được Trung ương và thành phố quan tâm. Thành phố đã rà soát 341 dự án, trong đó gần 50 dự án đã được tháo gỡ, hoàn thiện các thủ tục cơ bản để tiếp tục triển khai. Khoảng 150 dự án đang được tiếp tục rà soát, tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ doanh nghiệp.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu các đơn vị tiếp tục tập trung thực hiện chỉ đạo của thành phố. Đến hết tháng 10, những dự án không hoàn thiện các thủ tục theo yêu cầu sẽ được xem xét thu hồi. Qua đó thể hiện sự quyết liệt của thành phố trong xử lý các dự án chậm triển khai, đồng thời tạo điều kiện để các dự án đủ điều kiện sớm trở lại triển khai thực tế, huy động nguồn lực cho phát triển.
Tháng 11/2025, Thành ủy Hà Nội ban hành Nghị quyết 02, trong đó xác định nhiệm vụ xây dựng đề án tổng thể khắc phục 5 điểm nghẽn lớn gồm trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và vệ sinh an toàn thực phẩm. Mục tiêu là giải quyết đồng bộ những vấn đề dân sinh bức xúc, gắn với quá trình hoàn thiện thể chế và quy hoạch Thủ đô. Dưới sự chỉ đạo của Thành ủy cùng sự vào cuộc của chính quyền các cấp, công tác tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý đô thị năm 2026 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực.
Đối với tình trạng úng ngập, UBND TP Hà Nội yêu cầu các đơn vị tập trung xử lý với tinh thần khẩn trương, chủ động ứng phó trước mùa mưa năm 2026. Thành phố tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành trong điều hành tiêu thoát nước, đồng thời thiết lập cơ chế liên lạc thường xuyên giữa khu vực nội thành và ngoại thành nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó khi xảy ra mưa lớn.
Thành phố đã rà soát, phân định rõ trách nhiệm quản lý đối với 220 điểm úng ngập trên địa bàn, trong đó có 91 điểm thuộc thành phố quản lý và 129 điểm do cấp xã quản lý. Để xử lý cấp bách tình trạng này, cuối năm 2025, UBND TP Hà Nội ban hành 10 quyết định lệnh xây dựng công trình khẩn cấp chống úng ngập với tổng mức đầu tư gần 5.600 tỷ đồng. Trong số này có 7 hồ điều hòa tại các phường Từ Liêm, Đông Ngạc, Đại Mỗ và xã An Khánh, nhằm tăng khả năng trữ nước, điều tiết dòng chảy khi mưa lớn. Thành phố đồng thời tập trung nguồn lực cải tạo, mở rộng hệ thống thu gom, dẫn nước trên đường Quang Trung và Phan Chu Trinh.
Sau khoảng 5 tháng thi công, đến đầu tháng 6/2026, cả 10 công trình chống ngập theo lệnh khẩn cấp đã cơ bản hoàn thành và đưa vào vận hành. Hàng nghìn kỹ sư, công nhân làm việc liên tục trong khoảng 80 ngày đêm trên các công trường để đẩy nhanh tiến độ. Theo ông Trương Quốc Bảo, Trưởng ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp TP Hà Nội, với những dự án có quy mô tương tự, sau khi hoàn tất thiết kế và giải phóng mặt bằng, thời gian thi công thông thường có thể kéo dài từ một năm rưỡi đến hai năm.
Việc hoàn thành các khâu từ thiết kế đến thi công trong khoảng 5 tháng cho thấy hiệu quả của cách làm tập trung, quyết liệt và huy động đồng bộ nguồn lực. Trong mùa mưa năm 2026, tình trạng ngập úng tại những khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng như: Ciputra, Ngoại giao đoàn, Ecohome cùng các tuyến đường Võ Chí Công, Nguyễn Đình Tứ đã được xử lý... Cùng với đó, các dự án hạ tầng thoát nước trọng điểm như Trạm bơm Yên Nghĩa, kênh La Khê và sông Cầu Bây được đẩy nhanh tiến độ, hướng tới nâng cao năng lực tiêu thoát nước khu vực phía Tây và phía Đông Thành phố.
Thành phố sẽ chỉ đạo quyết liệt việc triển khai các dự án thoát nước trọng điểm, tăng cường quản lý, vận hành đồng bộ hệ thống và ứng dụng công nghệ trong quan trắc, dự báo... nhằm từng bước giải quyết căn cơ tình trạng úng ngập theo đúng các cam kết.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Thành phố sẽ chỉ đạo quyết liệt việc triển khai các dự án thoát nước trọng điểm, tăng cường quản lý, vận hành đồng bộ hệ thống và ứng dụng công nghệ trong quan trắc, dự báo... nhằm từng bước giải quyết căn cơ tình trạng úng ngập theo đúng các cam kết.
Trong lĩnh vực giao thông, ùn tắc tiếp tục là điểm nghẽn gây lãng phí nguồn lực xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại và hoạt động kinh tế. Hà Nội đã triển khai đồng bộ các giải pháp, từ tổ chức giao thông, cải thiện hạ tầng đến tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm. Theo đó, 39/51 điểm ùn tắc trong danh mục đã được giải quyết, đạt tỷ lệ 76%. Đáng chú ý, việc kiểm soát và tháo dỡ rào chắn tại 24 vị trí thuộc 4 dự án lớn góp phần khôi phục không gian lưu thông, giảm cản trở đối với người tham gia giao thông.
Đối với trật tự đô thị, Hà Nội từng bước chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu dựa vào kiểm tra trực tiếp sang ứng dụng công nghệ trong giám sát và xử lý vi phạm. Việc xây dựng quy trình xử phạt nguội đối với các hành vi vi phạm trật tự công cộng, vệ sinh môi trường được kỳ vọng nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.
Đến giữa tháng 6/2026, có 38/126 xã, phường thành lập trung tâm camera giám sát, qua đó xử phạt hơn 25.000 trường hợp với số tiền hơn 16 tỷ đồng. Thành phố cũng thí điểm sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) để giám sát các địa bàn trọng điểm, phát hiện và xử phạt gần 100 trường hợp vi phạm.
Với điểm nghẽn môi trường, Hà Nội đã phê duyệt Chương trình hành động xử lý ô nhiễm môi trường giai đoạn 2026 - 2030, tập trung vào các vấn đề về không khí, nguồn nước và chất thải. Một dấu mốc quan trọng là việc triển khai thí điểm Vùng phát thải thấp (LEZ) tại khu vực Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026.
Tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 74,42%, gần đạt mục tiêu trên 75% cho cả năm.
Theo ông Nguyễn Minh Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, từ ngày 1/1 đến 29/9/2026, tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 74,42%, gần đạt mục tiêu trên 75% cho cả năm. Nồng độ PM2.5 trung bình ngày ở mức 37,89 µg/m³, thấp hơn giới hạn 45 µg/m³ theo QCVN 05:2023/BTNMT.
Những kết quả này cho thấy các giải pháp kiểm soát ô nhiễm đã bước đầu tạo chuyển biến. Tuy nhiên, việc xử lý các điểm nghẽn đô thị vẫn đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên, đồng bộ và kiên trì, bởi nhiều vấn đề liên quan trực tiếp đến hạ tầng, quy hoạch, tổ chức giao thông và ý thức chấp hành của người dân.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, Thành phố không thể phát triển nếu vẫn còn 5 điểm nghẽn. Quan điểm này đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ nhận diện vấn đề, xây dựng kế hoạch sang tổ chức thực hiện quyết liệt, xác định rõ trách nhiệm và kết quả cụ thể trong từng lĩnh vực.
Đối với công tác quản lý quy hoạch và trật tự xây dựng, Bí thư Thành ủy yêu cầu chính quyền các xã, phường, nhất là những địa bàn đô thị hóa nhanh, tăng cường quản lý, không để xảy ra tình trạng xây dựng trái phép, phá vỡ cảnh quan chung mà không được xử lý dứt điểm.
Cùng với giải quyết các vấn đề đô thị, Hà Nội xác định phát triển kinh tế phải gắn với bảo tồn văn hóa và chăm lo đời sống nhân dân, bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả phát triển. Đây cũng là yêu cầu để các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn không chỉ mang lại kết quả trước mắt mà còn tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, điều hành và chất lượng sống.
Để các mục tiêu đề ra trở thành hiện thực, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án, khắc phục hạn chế trong tổ chức thực hiện và nâng cao trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Đây là điều kiện quan trọng để giải quyết căn cơ các điểm nghẽn, tạo nền tảng cho Thủ đô phát triển nhanh và bền vững.
Từ yêu cầu tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài trong khu vực nội đô, Hà Nội đang từng bước định hình tư duy phát triển đô thị theo hướng mở rộng không gian, tái cấu trúc các khu vực chức năng và hình thành những cực tăng trưởng mới. Trong định hướng đó, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cùng các đại dự án đô thị quy mô lớn được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển, giảm áp lực cho khu vực trung tâm và từng bước hiện thực hóa tầm nhìn phát triển Thủ đô trong 100 năm tới.
Định hướng phát triển không gian hai bên sông Hồng được đặt trên nền tảng của hệ thống chủ trương, chính sách và quy hoạch mới của Trung ương và Thành phố. Trong đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, Luật Thủ đô với những cơ chế đặc thù và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm là những căn cứ quan trọng để Thành phố đổi mới tư duy tổ chức không gian, chủ động huy động nguồn lực và triển khai các dự án có quy mô lớn, tính liên kết cao.
Trên cơ sở đó, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng không đơn thuần là một dự án giao thông hay chỉnh trang khu vực ven sông, mà được định hướng trở thành cấu phần quan trọng trong cấu trúc phát triển dài hạn của Thủ đô. Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, sông Hồng được xác định là trục phát triển chiến lược, giữ vai trò không gian sinh thái, văn hóa và kinh tế trung tâm. Việc hình thành “Con đường di sản” cùng hệ thống công viên ven sông được kỳ vọng tạo nên diện mạo mới, góp phần khẳng định bản sắc và vị thế của Hà Nội.
Phạm vi nghiên cứu dự án trải dài khoảng 40 km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, với quy mô khoảng 11.418 ha, thuộc địa giới 16 xã, phường. Toàn bộ khu vực nghiên cứu được định hướng hình thành không gian phát triển có quy mô dân số dự báo từ 800.000 đến 1,2 triệu người. Với quy mô này, việc tổ chức không gian hai bên sông Hồng có thể tạo ra những thay đổi đáng kể đối với cấu trúc đô thị Hà Nội trong dài hạn.
Hiện khu vực ven sông vẫn còn nhiều hạn chế về hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật và cảnh quan đô thị. Các tuyến đường dân sinh nhỏ hẹp, khả năng kết nối giữa hai bờ sông và với các khu vực đô thị khác chưa đồng bộ. Trong khi đó, hệ thống đê vừa thực hiện chức năng phòng, chống lũ, vừa trở thành trục giao thông quan trọng. Những hạn chế này khiến tiềm năng cảnh quan và không gian phát triển của sông Hồng chưa được khai thác tương xứng.
Vì vậy, định hướng quy hoạch đặt ra yêu cầu chuyển đổi từ một đô thị “quay lưng ra sông” sang “quay mặt vào sông”. Sông Hồng không chỉ là ranh giới địa lý hay yếu tố tự nhiên nằm giữa các khu vực đô thị, mà cần trở thành không gian kết nối, tạo bản sắc và thúc đẩy phát triển. Khi được tổ chức đồng bộ, trục cảnh quan ven sông có thể góp phần gắn kết những khu vực vốn phát triển chưa liền mạch, đồng thời mở rộng không gian sinh hoạt, vui chơi và hưởng thụ các giá trị văn hóa cho người dân.
Theo định hướng này, hai bên sông sẽ được tổ chức thành trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử và môi trường. Hệ thống công viên cây xanh, công viên văn hóa, không gian cộng đồng, dịch vụ du lịch, vui chơi giải trí và các công trình văn hóa mang tính biểu tượng sẽ góp phần hình thành mạng lưới không gian công cộng mới.
Nếu dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được triển khai đúng tiến độ, đúng chất lượng và phản ánh đúng kỳ vọng của người dân, Hà Nội hoàn toàn có thể tạo nên một "kỳ tích sông Hồng" của riêng Việt Nam.
Theo Phó chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội Trần Thế Cương, nếu dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được triển khai đúng tiến độ, đúng chất lượng và phản ánh đúng kỳ vọng của người dân, Hà Nội hoàn toàn có thể tạo nên một "kỳ tích sông Hồng" của riêng Việt Nam.
Nếu trục sông Hồng mở ra không gian phát triển theo chiều dài của Thủ đô, các đại dự án đô thị quy mô lớn đang được triển khai sẽ góp phần cụ thể hóa cấu trúc đô thị mới theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Điểm đáng chú ý là những dự án này không chỉ hướng tới bổ sung nguồn cung nhà ở hay mở rộng địa giới đô thị, mà còn được đặt trong bài toán tái cấu trúc không gian, phát triển hạ tầng và hình thành những cực tăng trưởng mới.
Thời gian qua, Hà Nội đã triển khai một loạt dự án có quy mô hàng nghìn héc-ta. Trong đó, Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội có quy mô gần 9.000 ha, gồm 4 phân khu, tổng vốn đầu tư khoảng 925.000 tỷ đồng. Thành phố định hướng quy mô dân số khu vực này khoảng 1,2 triệu người. Dự án khởi công ngày 19/12/2025 với hạng mục bãi đỗ xe rộng 2,1 ha thuộc phân khu B. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đạt khoảng 50% khối lượng, với số tiền bồi thường đã chi khoảng 50.000 tỷ đồng.
Với quy mô lớn và định hướng phát triển chuyên biệt về thể thao, dự án được đặt trong tầm nhìn hình thành một không gian đô thị mới, tích hợp các chức năng và tạo thêm động lực phát triển cho khu vực. Tuy nhiên, quy mô dân số dự kiến khoảng 1,2 triệu người cũng đặt ra yêu cầu lớn đối với việc tổ chức giao thông, hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ công cộng và kết nối với các khu vực lân cận. Những yếu tố này cần được tính toán đồng bộ để bảo đảm khu đô thị mới không chỉ có quy mô lớn mà còn có khả năng vận hành hiệu quả.
Tại khu vực phía Bắc, Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm, Đông Anh có quy mô khoảng 736 ha, dân số dự kiến khoảng 200.000 người, tổng vốn đầu tư hơn 85.000 tỷ đồng, được khởi công ngày 2/2. Cùng thời điểm, Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh cũng được khởi công, với diện tích khoảng 474 ha, quy mô dân số hơn 200.000 người và tổng vốn đầu tư gần 99.900 tỷ đồng.
Các dự án cho thấy xu hướng mở rộng không gian đô thị của Hà Nội đang hướng tới hình thành những khu vực phát triển mới có quy mô lớn, thay vì tiếp tục tập trung thêm dân cư và chức năng vào khu vực nội đô vốn đã chịu nhiều sức ép. Khi được kết nối hợp lý với hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật, các khu vực này có thể góp phần phân bố lại dân cư, hoạt động kinh tế và nhu cầu sử dụng dịch vụ đô thị, tạo điều kiện để Thành phố phát triển theo hướng đa cực, cân bằng hơn.
Với Bắc Thăng Long Urban City, phương án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được lấy ý kiến người dân và kết thúc thời gian niêm yết. Đơn vị tư vấn đang hoàn thiện hồ sơ trình thẩm định, trong khi báo cáo nghiên cứu khả thi và hồ sơ đầu tư chưa được phê duyệt. Thực tế này cho thấy từ định hướng quy hoạch đến triển khai một dự án đô thị quy mô lớn vẫn còn nhiều bước cần hoàn thiện, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan và đơn vị liên quan.
Để hiện thực hóa tầm nhìn 100 năm, thách thức không chỉ nằm ở quy mô nguồn lực đầu tư hay tốc độ triển khai dự án, mà còn ở năng lực quản trị, khả năng kết nối các khu vực phát triển và việc kiểm soát quá trình thực hiện quy hoạch. Các dự án cần được đặt trong một tổng thể thống nhất, bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, nhu cầu nhà ở, hạ tầng giao thông, không gian xanh và yêu cầu bảo vệ môi trường.
