Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tại họp báo. Ảnh: THX/TTXVN
Trước khoảng 400 nhà báo trong và ngoài nước, trong đó có nhiều phóng viên phương Tây, người đứng đầu ngành ngoại giao Liên bang Nga đã điểm lại những dấu mốc nổi bật của năm qua, đồng thời nêu các trọng tâm và nguy cơ tiềm ẩn trong quan hệ quốc tế thời gian tới.
Phát biểu mở đầu, Ngoại trưởng Lavrov cho rằng giai đoạn đầu năm 2026 đang diễn ra vô cùng phức tạp với nhiều diễn biến quốc tế đáng chú ý. Theo ông, những sự kiện trong 20 ngày đầu năm nay có mức độ tác động lớn, thậm chí vượt qua nhiều diễn biến của cả năm 2025.
Ngoại trưởng Nga đề cập hàng loạt vấn đề nổi bật, trong đó có tình hình tại Venezuela, những nguy cơ đối với Cuba và các quốc gia Mỹ Latinh, xu hướng quân sự hóa tại châu Âu, cuộc chiến thuế quan mang tính toàn cầu, cũng như những vi phạm luật pháp quốc tế đang diễn ra ở nhiều khu vực.
Liên quan đến trật tự quốc tế, ông Lavrov nhấn mạnh Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ) vẫn là nền tảng pháp lý được cộng đồng quốc tế thừa nhận rộng rãi, đồng thời khẳng định LHQ tiếp tục là diễn đàn trung tâm để thảo luận các vấn đề hòa bình và an ninh toàn cầu.
Ngoại trưởng Lavrov tái khẳng định đường lối đối ngoại nhất quán của Nga là bảo vệ lợi ích quốc gia bằng các biện pháp hòa bình, không gây hấn, thông qua đối thoại và giải thích lập trường, đồng thời tìm kiếm sự công nhận vị trí chính đáng của Nga trong các cấu trúc quốc tế. Quan điểm này đã được nêu trong Khái niệm Chính sách Đối ngoại do Tổng thống Vladimir Putin phê duyệt tháng 3/2023, trong đó nhấn mạnh bảo vệ lợi ích thiết yếu của đất nước và tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển bền vững.
Về xung đột Ukraine, Ngoại trưởng Lavrov khẳng định Moskva chưa bao giờ thiếu thiện chí tìm kiếm giải pháp, đồng thời cho rằng Mỹ là quốc gia phương Tây duy nhất thừa nhận sự cần thiết phải giải quyết tận gốc các nguyên nhân của cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, theo ông, Nga vẫn chưa nhận được những bảo đảm cụ thể liên quan đến các vấn đề mà Moskva quan tâm, như quyền của người nói tiếng Nga, việc sử dụng tiếng Nga và các hoạt động của Giáo hội Chính thống Ukraine.
Đề cập quan hệ Nga - Mỹ, ông Lavrov thừa nhận hai bên tồn tại nhiều bất đồng song cũng có những điểm nhất trí nhất định. Theo ông, nhiệm vụ của hai nước là phát huy các điểm tương đồng, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực từ những khác biệt. Ngoại trưởng Nga cũng xác nhận Moskva đang xem xét lời mời của Tổng thống Mỹ về việc tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza, đồng thời tái khẳng định lập trường cho rằng xung đột Palestine - Israel chỉ có thể được giải quyết thông qua việc thành lập một nhà nước Palestine độc lập.
Trái ngược với cách tiếp cận thận trọng nhưng cởi mở với Mỹ, đánh giá của ông Lavrov về quan hệ Nga - châu Âu kém lạc quan hơn. Ngoại trưởng Nga cho rằng châu Âu đã tự đẩy mình vào trạng thái đối đầu sâu sắc với Moskva, song khẳng định Nga vẫn sẵn sàng đối thoại nếu phía châu Âu thể hiện thiện chí.
Ngoài ra, Ngoại trưởng Lavrov đánh giá quan hệ Nga - Trung Quốc đạt mức độ chưa từng có cả về quy mô và chiều sâu, với sự đồng thuận cao trong cách nhìn nhận các diễn biến tại khu vực Á – Âu và trên trường quốc tế. Quan hệ Nga - Ấn Độ tiếp tục được Moskva coi là mối quan hệ mang tính chiến lược, thể hiện qua chuyến thăm của Tổng thống Putin tới Ấn Độ vào tháng 12/2025 và việc ký kết nhiều thỏa thuận song phương quan trọng.
Nhìn về năm 2026, Ngoại trưởng Nga cảnh báo một số nguy cơ lớn, bao gồm tình trạng khủng hoảng ngoại giao khi các bên thiếu thiện chí đối thoại, thách thức hạ nhiệt các điểm nóng kéo dài từ năm 2025, đặc biệt là vấn đề Iran, cũng như những thách thức mới trong trật tự quốc tế, trong đó tâm điểm là vấn đề Greenland hiện nay.