(Tư liệu) Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại CHDC Congo (MONUSCO) tham gia một cuộc diễn tập tại Sake, ngày 6/11/2023. Ảnh: AFP/TTXVN
Sau 27 năm kiên trì hỗ trợ các nỗ lực hòa bình của LHQ (LHQ) tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo, Nam Phi đã chính thức thông báo quyết định rút quân để tái cơ cấu nguồn lực quốc phòng trong nước.
Quyết định mang tính bước ngoặt
Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa ngày 9/2 đã thông báo cho Tổng thư ký LHQ António Guterres về việc rút quân khỏi Phái bộ Ổn định Tổ chức LHQ tại CHDC Congo (MONUSCO). Quyết định này được đưa ra dựa trên nhu cầu củng cố và điều chỉnh lại các nguồn lực của Lực lượng Phòng vệ Quốc gia Nam Phi (SANDF) sau gần ba thập kỷ phục vụ liên tục.
Nam Phi hiện là một trong 10 quốc gia đóng góp quân đội hàng đầu cho MONUSCO với hơn 700 binh sĩ đang làm nhiệm vụ.
Sự ghi nhận từ cộng đồng quốc tế
Phái bộ MONUSCO đã bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Chính phủ và nhân dân Nam Phi vì cam kết kiên định đối với công tác gìn giữ hòa bình. LHQ cũng vinh danh những người lính Nam Phi đã hy sinh dưới lá cờ LHQ vì sự nghiệp hòa bình tại CHDC Congo.
Người phát ngôn của Tổng thư ký LHQ, ông Stéphane Dujarric ngày 9/2, nhấn mạnh sự hy sinh và đóng góp lâu dài của Nam Phi là vô cùng đáng trân trọng. LHQ cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan để đảm bảo quá trình chuyển giao và rút quân diễn ra an toàn, trật tự và trách nhiệm, tuân thủ các tiêu chuẩn vận hành của quốc tế.
Bối cảnh và vai trò của MONUSCO
MONUSCO chính thức hoạt động tại CHDC Congo từ tháng 7/2010, tiếp quản từ một hoạt động gìn giữ hòa bình trước đó nhằm giám sát lệnh ngừng bắn sau các cuộc xung đột bắt nguồn từ nạn diệt chủng năm 1994 ở nước láng giềng Rwanda. Cuộc chiến còn được gọi là "Đại chiến châu Phi", có sự tham gia của nhiều quốc gia khu vực và các nhóm vũ trang.
Nhiệm vụ cốt lõi của MONUSCO là bảo vệ dân thường và hỗ trợ CHDC Congo ổn định và củng cố hòa bình.
Tính đến tháng 10/2025, phái bộ có hơn 12.400 nhân viên, bao gồm khoảng 9.177 binh sĩ và 926 cảnh sát từ hơn 50 quốc gia. Kể từ khi thành lập, đã có 304 trường hợp tử vong được ghi nhận trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Các nỗ lực ngoại giao hiện tại
Trong một diễn biến liên quan, LHQ cho biết người đứng đầu các hoạt động hòa bình của cơ quan này, ông Jean-Pierre Lacroix, đang có chuyến thăm tới CHDC Congo. Ông Lacroix đã có các cuộc thảo luận với Tổng thống Félix Tshisekedi và các quan chức cấp cao về việc thực hiện nhiệm vụ của phái bộ và hỗ trợ một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn.
Sau các cuộc gặp tại thủ đô, ông Lacroix sẽ đến Beni thuộc tỉnh Bắc Kivu để đánh giá tình hình thực địa và gặp gỡ các lực lượng gìn giữ hòa bình trước khi lên đường sang Ethiopia dự hội nghị thượng đỉnh thường niên của Liên minh Châu Phi.