Lực lượng an ninh Syria tiếp quản trại Al-Hol ở khu vực sa mạc thuộc tỉnh Hasakeh, Syria, ngày 21/1/2026. Ảnh: Jerusalem Post.
Tháng 1 vừa qua, sau các cuộc đụng độ giữa Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do Mỹ hậu thuẫn và Chính phủ Chuyển tiếp Syria, Washington đã quyết định chuyển tối đa 7.000 người bị giam giữ có liên quan đến ISIS sang Iraq. Trong số này có nhiều tay súng ISIS nam cứng đầu, cùng các nghi phạm khác.
Những người này nằm trong số hơn 30.000 thành viên ISIS bị bắt giữ vào năm 2019, thời điểm tổ chức này về cơ bản bị đánh bại tại Iraq. Phần lớn trong số đó là phụ nữ và trẻ em, đến từ khoảng 60 quốc gia. Trong những năm qua, một số đã được hồi hương, trong khi số còn lại vẫn bị giam giữ tại Syria.
Mỹ dường như đang tập trung vào việc chuyển giao các tù nhân nam giới. Một số phụ nữ và trẻ em mang quốc tịch Syria có thể tiếp tục ở lại nước này, nơi chính quyền nhiều khả năng muốn tái hòa nhập các gia đình vào xã hội. Theo các báo cáo, khoảng 2.200 tù nhân nam đã được chuyển sang Iraq.
Hồi cuối tháng 1 vừa qua, CENTCOM cho biết đã “triển khai một nhiệm vụ mới nhằm chuyển các đối tượng bị giam giữ thuộc ISIS từ Đông Bắc Syria sang Iraq, nhằm bảo đảm các phần tử khủng bố này tiếp tục bị giam giữ trong các cơ sở an ninh”.
CENTCOM cho biết thêm, nhiệm vụ chuyển giao bắt đầu với việc lực lượng Mỹ vận chuyển thành công 150 tay súng ISIS đang bị giam tại một cơ sở ở Hasakah, Syria, đến một địa điểm an toàn tại Iraq. Tổng cộng, có thể có tới 7.000 tù nhân ISIS được chuyển từ Syria sang các cơ sở do Iraq quản lý.
Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, nhấn mạnh Mỹ đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác trong khu vực, trong đó có Chính phủ Iraq, và đánh giá cao vai trò của Baghdad trong việc bảo đảm sự thất bại lâu dài của ISIS. Ông cho rằng việc chuyển giao các tù nhân một cách trật tự và an toàn là yếu tố then chốt nhằm ngăn chặn nguy cơ vượt ngục, vốn có thể gây ra mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh của Mỹ và khu vực.
Theo tờ The Arab Weekly, ông Saad Maan, người đứng đầu bộ phận thông tin thuộc Văn phòng Thủ tướng Iraq, cho biết Iraq đã tiếp nhận 2.225 phần tử khủng bố từ phía Syria bằng cả đường bộ và đường không, với sự phối hợp của liên quân quốc tế do Mỹ dẫn đầu kể từ năm 2014 trong cuộc chiến chống ISIS. Một nguồn tin quân sự người Kurd cũng xác nhận việc chuyển giao các tù nhân ISIS từ Syria sang Iraq vẫn đang tiếp diễn dưới sự bảo vệ của liên quân quốc tế.
Trong khi đó, một số quan chức Iraq cảnh báo mối đe dọa từ ISIS đang gia tăng tại hai tỉnh giáp biên giới Syria là Nineveh ở Tây Bắc Iraq và Anbar. Anbar là khu vực biên giới với Syria, nơi sông Euphrates chảy vào Iraq tại thị trấn al-Qaim, từng là điểm trung chuyển quan trọng của các phần tử nổi dậy trong giai đoạn 2003–2009, cũng như tuyến xâm nhập của ISIS vào Iraq trong giai đoạn 2013–2014.
Giới chức địa phương tại Nineveh và Anbar gần đây cảnh báo các hoạt động của ISIS đang gia tăng, sau hai vụ đánh bom liều chết gần đây ở miền Tây Iraq. Thị trưởng quận al-Rutbah thuộc tỉnh Anbar, ông Imad Mashaal al-Dulaimi, cho biết Anbar có địa bàn rộng lớn, chiếm khoảng 1/3 diện tích Iraq, và thời gian gần đây các hoạt động của ISIS tại tỉnh này đã gia tăng. Cơ quan An ninh quốc gia Iraq cho hay hai tay súng ISIS đã kích nổ bom liều chết trong một chiến dịch an ninh tại miền tây Anbar, làm bị thương lực lượng an ninh liên bang. Những diễn biến này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải bảo đảm an ninh chặt chẽ đối với các tù nhân ISIS đang được chuyển giao.
Iraq từng chứng minh năng lực kiểm soát các phần tử ISIS sau khi đánh bại tổ chức này vào năm 2017, với sự hỗ trợ của Mỹ và liên quân quốc tế gồm khoảng 90 quốc gia. Tuy nhiên, Iraq cũng đã yêu cầu Mỹ rút quân khỏi các căn cứ tại nước này. Cuối năm 2025, phần lớn binh sĩ Mỹ đã rời căn cứ Ain al-Asad – cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh tỉnh Anbar – làm dấy lên lo ngại về tác động của việc cắt giảm lực lượng đối với an ninh khu vực.
Hiện nay, lực lượng Mỹ chủ yếu tập trung tại khu vực người Kurd của Iraq. Washington cũng cảnh báo Baghdad không nên bổ nhiệm ông Nouri al-Maliki làm Thủ tướng, đồng thời cho rằng Iraq có thể mất sự ủng hộ của Mỹ nếu ông Maliki được lựa chọn. Ông Maliki từng là Thủ tướng vào năm 2014, thời điểm ISIS chiếm đóng một phần lãnh thổ Iraq, và đang tìm cách quay trở lại cầm quyền. Trong bối cảnh Iraq vẫn bế tắc sau cuộc bầu cử hồi tháng 11, việc tiếp nhận thêm các tù nhân ISIS được cho là sẽ càng làm tình hình chính trị - an ninh trở nên phức tạp hơn.