Một tuyến phố chính với nhiều cửa hàng, cửa hiệu tại thành phố Chicago (Mỹ). Ảnh: TTXVN
Theo trang tin Defense Express (Ukraine) và Al Jazeera (Qatar) ngày 5/3, chiến dịch quân sự mang tên "Epic Fury" (Cơn thịnh nộ dữ dội) nhằm vào Iran đang đặt ra những thách thức tài chính khổng lồ cho Mỹ, với dự báo chi phí trực tiếp và thiệt hại kinh tế có thể lên tới hàng trăm tỷ USD chỉ trong thời gian ngắn.
Chi phí trực tiếp và tổn thất kinh tế vĩ mô
Trong lúc Mỹ cùng với Israel tiếp tục chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, gánh nặng tài chính đối với người nộp thuế Mỹ bắt đầu hiện rõ trong mắt các nhà theo dõi ngân sách tại Washington và giới học thuật.
Dựa trên các mô hình dự báo của Kent Smetters, chuyên gia hàng đầu tại Đại học Pennsylvania và là cố vấn ngân sách cho Quốc hội Mỹ, chi phí ngân sách trực tiếp cho hoạt động quân sự này dao động từ 40 tỷ USD đến 95 tỷ USD. Trong đó, con số 65 tỷ USD được đánh giá là khả năng cao nhất, bao gồm chi phí tiến hành các cuộc tấn công và thay thế trang thiết bị, đạn dược.
Nếu xung đột kéo dài hơn 60 ngày, thiệt hại kinh tế gián tiếp đối với Mỹ ước tính rơi vào khoảng 50 đến 210 tỷ USD, với mức khả thi nhất là 115 tỷ USD. Để so sánh, mức thiệt hại này chiếm một phần đáng kể khi đặt cạnh tổng ngân sách quốc phòng năm 2026 của Mỹ là 839 tỷ USD.
Dẫn nguồn từ hãng thông tấn Anadolou (Thổ Nhĩ Kỳ), chỉ riêng trong 24 giờ đầu tiên của chiến dịch Epic Fury, Mỹ có thể đã tiêu tốn khoảng 779 triệu USD. Trước đó, quá trình chuẩn bị quân sự bao gồm điều động máy bay và triển khai hơn 10 tàu hải quân đã ngốn thêm 630 triệu USD.
Theo Trung tâm An ninh Mỹ mới, chi phí vận hành mỗi nhóm tác chiến tàu sân bay như tàu USS Gerald R. Ford tiêu tốn khoảng 6,5 triệu USD mỗi ngày. Ngoài ra, Mỹ cũng ghi nhận tổn thất thiết bị với ít nhất 3 máy bay chiến đấu bị bắn rơi tại Kuwait.
Áp lực lên hệ thống phòng thủ của các đồng minh
Chiến dịch không chỉ gây tốn kém cho Mỹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các nước đồng minh vùng Vịnh như Qatar, Saudi Arabia, Jordan và Israel. Tính đến tối 3/3, Iran đã phóng khoảng 1.000 tên lửa đạn đạo vào khu vực này.
Ví dụ điển hình tại Qatar: Tên lửa bay tới từ Iran là hơn 100 tên lửa đạn đạo (đã đánh chặn 98 quả). Số lượng tên lửa đánh chặn sử dụng: Dự kiến hơn 200 tên lửa Patriot. Về chi phí: Với giá bán của Lầu Năm Góc cho tên lửa đánh chặn đất đối không (MSE) cho hệ thống Patriot là 5,17 triệu USD/quả, tổng chi phí đánh chặn lên tới khoảng 1 tỷ USD. Tuy nhiên, nếu tính theo giá xuất khẩu cho các nước Arab (lên tới 12 triệu USD/quả), con số này sẽ còn cao hơn nhiều.
Christopher Preble, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Stimson, nhận định trên Al Jazeera rằng vấn đề lớn nhất không phải là khả năng chi trả tài chính mà là lượng hàng tồn kho.
Mặc dù ngân sách quốc phòng Mỹ có thể tăng lên mức 1,5 nghìn tỷ USD theo cam kết của Tổng thống Trump, nhưng tốc độ tiêu thụ các loại vũ khí phức tạp như tên lửa Patriot hay SM-6 đang ở mức đáng báo động. Ông Preble cảnh báo rằng tốc độ đánh chặn hiện tại không thể kéo dài quá vài tuần.
Bên cạnh đó, nguồn cung tên lửa đánh chặn đang bị chia sẻ cho nhiều chiến trường khác như Ukraine và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ngoài ra, việc sản xuất các thiết bị phức tạp này không thể diễn ra ngay lập tức với số lượng hàng nghìn quả mỗi ngày.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài, việc rút vũ khí từ các khu vực chiến lược khác để bổ sung cho chiến dịch tấn công Iran đang gây ra những lo ngại sâu sắc về an ninh toàn cầu của Mỹ.