Cảnh sát tuần tra tại Ostia, Italy. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Theo Thủ tướng Giorgia Meloni, dự luật đặt ra nguyên tắc truy cứu trách nhiệm cá nhân đối với mọi hành vi bạo lực, cướp tài sản và hủy hoại tài sản công cộng, không phân biệt độ tuổi. Điểm cải cách cốt lõi của dự luật là sự thay đổi về nghĩa vụ chứng minh trong tố tụng hình sự đối với nhóm từ 14 -18 tuổi.
Chế tài hiện hành quy định trẻ vị thành niên thuộc độ tuổi này chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi cơ quan tiến hành tố tụng chứng minh được bị can có đầy đủ năng lực nhận thức và năng lực hành vi tại thời điểm thực hiện phạm tội (tồn tại mặc định pháp lý về tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự). Điểm mới theo dự luật là đảo ngược nghĩa vụ chứng minh bằng cách mặc định năng lực trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên. Phía bào chữa vẫn có quyền đưa ra chứng cứ phản bác tại phiên tòa, song trạng thái pháp lý ban đầu đã chuyển từ việc "mặc định không chịu trách nhiệm" sang "mặc định chịu trách nhiệm".
Về phạm vi tác động, Bộ trưởng Tư pháp Carlo Nordio khẳng định dự luật giữ nguyên độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự là 14 theo Luật hình sự, cũng như không thay đổi khung hình phạt, mà tập trung hoàn thiện phương thức đánh giá năng lực tâm lý - pháp lý của người phạm tội vị thành niên.
Bên cạnh đó, văn bản lập pháp này được tích hợp trong chuỗi chính sách hình sự nghiêm khắc hơn của chính phủ, trong đó có các biện pháp cưỡng chế tố tụng như bắt giữ, bắt quả tang đối với người chưa thành niên tàng trữ vũ khí trái phép, tăng cường chế tài kiểm soát hung khí (dao) và áp dụng các tình tiết tăng nặng định khung với hành vi phá hoại trật tự công cộng có tổ chức.
Chính phủ Italy kỳ vọng các biện pháp trên sẽ nâng cao hiệu quả phòng ngừa tổng thể và bảo vệ trật tự an toàn xã hội. Dự luật sẽ tiếp tục được trình lên Nghị viện Italy để thảo luận, xem xét và thông qua theo quy trình lập pháp.