Quang cảnh Vịnh Persian nhìn từ Bushehr, Iran. Ảnh: THX/TTXVN
Dự án có trị giá khoảng 17 tỷ USD, kéo dài 1.200km bắt đầu từ cảng Faw ở tỉnh Basra (phía Nam Iraq bên bờ Vịnh Persian) nối tới biên giới Thổ Nhĩ Kỳ ở phía Bắc. Hệ thống bao gồm đường sắt và cao tốc phục vụ vận chuyển hàng hóa lẫn hành khách, với mục tiêu đưa Iraq trở thành trung tâm trung chuyển thương mại mới của khu vực.
Dự án được kỳ vọng tạo ra doanh thu khoảng 4 tỷ USD mỗi năm và được triển khai trong bối cảnh Iraq đang phải tìm kiếm các hành lang thương mại thay thế sau những biến động gần đây ở eo biển Hormuz khiến hoạt động xuất khẩu dầu của Iraq gặp khó.
Tuyến thương mại được mở trong bối cảnh quốc gia láng giềng Syria, sau nhiều năm nội chiến, đang nổi lên như một mắt xích chiến lược mới khi chính quyền Damascus dần được quốc tế tái tiếp cận và các lệnh trừng phạt từng bước được nới lỏng. Chính quyền mới tại Syria, Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq đều muốn biến Syria thành cầu nối thương mại quan trọng giữa Địa Trung Hải và Vùng Vịnh.
Một trong những dấu hiệu tích cực là đoàn xe trung chuyển đầu tiên giữa Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ đã đi qua lãnh thổ Syria để tới tỉnh Nineveh ở miền Bắc Iraq thông qua cửa khẩu Rabia. Theo Cơ quan Quản lý Cửa khẩu Iraq, tuyến đường này sẽ trở thành một phần quan trọng của “Dự án Con đường Phát triển” (Development Road Project), một chiến lược lớn nhằm đưa Iraq trở thành trung tâm logistics toàn cầu.
Giới chuyên gia nhận định, nếu dự án được triển khai đầy đủ, tuyến vận tải Iraq - Syria - Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ làm thay đổi cán cân thương mại khu vực, mà còn trở thành một trong những dự án hạ tầng chiến lược quan trọng nhất Trung Đông trong thập niên tới.