Iran xây dựng cơ chế an ninh, vạch rõ phạm vi kiểm soát eo biển Hormuz

Ngày 20/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận nước này đang hợp tác với các tổ chức quốc tế để xây dựng một cơ chế nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Hãng truyền thông IRIB dẫn lời ông Baghaei cho biết: “trong khuôn khổ hợp tác với Oman và phối hợp với các tổ chức quốc tế liên quan, Iran đang tìm cách xây dựng một cơ chế nhằm đảm bảo an ninh bền vững và ngăn chặn mọi mối đe dọa đối với lợi ích quốc gia tại eo biển Hormuz”.

Theo hãng tin RIA Novosti, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cũng khẳng định Tehran sẵn sàng phát triển các quy định về hoạt động hàng hải an toàn trên cơ sở hợp tác với các quốc gia ven biển giáp eo biển Hormuz.

Trong một diễn biến liên quan, theo tài khoản chính thức của Ban Quản lý eo biển Hormuz (PGSA) trên mạng xã hội X, Cộng hòa Hồi giáo Iran đã chính thức xác định phạm vi giám sát khu vực này.

Cụ thể, vùng kiểm soát trải dài từ đường nối Kuh-e Mubarak thuộc Iran với phía Nam Fujairah thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) ở lối vào phía Đông eo biển Hormuz đến đường nối điểm cuối đảo Qeshm ở Iran với Umm al-Qaiwain thuộc UAE ở lối vào phía Tây eo biển.

Iran cũng quy định rằng mọi tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz trong phạm vi này đều phải phối hợp với Ban Quản lý eo biển Hormuz và có giấy phép của cơ quan này.

Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz sau cuộc chiến bùng phát bởi các cuộc tấn công phối hợp Mỹ - Israel bắt đầu vào ngày 28/2, khiến giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng khi dòng chảy dầu mỏ toàn cầu qua một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới bị cắt giảm mạnh.

Trong thời gian đối đầu, Mỹ đã bắt giữ nhiều tàu thương mại Iran trên Biển Arab và Ấn Độ Dương, trong khi Iran chặn và tịch thu nhiều tàu gần eo biển Hormuz, bao gồm một số tàu có liên hệ với Israel.

Kể từ đó, Tehran đã tăng cường kiểm soát cả về thể chế lẫn quân sự đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz thay vì mở cửa hoàn toàn trở lại. Giới chức Iran gần đây đã thành lập một cơ quan quá cảnh mới để giám sát hoạt động di chuyển của tàu thuyền và chính thức hóa các thủ tục qua lại, đồng thời yêu cầu các tàu phải cung cấp thông tin về hàng hóa, bảo hiểm và thủy thủ đoàn trước khi đi vào tuyến đường thủy này.

Iran cũng đang thúc đẩy việc thu phí quá cảnh được cho là ở mức khoảng 1 USD cho mỗi thùng dầu, đồng nghĩa chi phí đối với các siêu tàu chở đầy dầu có thể lên tới 2 triệu USD mỗi chuyến đi, với một số khoản thanh toán được cho là được yêu cầu bằng nhân dân tệ Trung Quốc hoặc tiền mã hóa.

Dù giá dầu giảm trong ngày 20/5, nhưng mức giá hiện tại vẫn cao hơn khoảng 50% so với trước chiến tranh sau khi việc phong tỏa thực tế đối với eo biển Hormuz, theo các số liệu trước đó của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã làm mất đi khoảng 13 triệu thùng dầu cung ứng mỗi ngày khỏi thị trường toàn cầu kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu.