Các tay súng Houthi tại Sanaa, Yemen. Ảnh: THX/TTXVN
Nhà ngoại giao Iran cũng đề cập đến lực lượng Houthi ở Yemen trong bức thư. Ông viết: “Tuyên bố rằng Ansar Allah đang hành động thay mặt cho Iran là hoàn toàn vô căn cứ”. Ansar Allah là tên chính thức của lực lượng Houthi.
Bên cạnh đó, ông nêu bật: “Họ đưa ra các quyết định một cách độc lập và phù hợp với những gì họ cho là lợi ích của người dân Yemen”.
Houthi là nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shiite, nổi lên ở Yemen từ những năm 2000 nhằm đối đầu với cựu Tổng thống Ali Abdullah Saleh, người điều hành đất nước từ năm 1990 cho đến khi từ chức năm 2012. Năm 2014, Houthi kiểm soát thủ đô Sanaa, lật đổ chính quyền được quốc tế công nhận của Tổng thống Abd-Rabbu Mansour Hadi và khiến ông phải lưu vong ở nước ngoài.
Houthi được đánh giá là lực lượng được vũ trang mạnh, sở hữu tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái. Houthi cũng đã tham gia chiến đấu trong nhiều thập niên. Và qua quãng thời gian này, Houthi đã phi tập trung hóa mọi khía cạnh trong hoạt động của lực lượng, từ nguồn cung cấp nhiên liệu, thực phẩm, đến sản xuất vũ khí. Căn cứ nơi thành viên Houthi ẩn náu nằm trong các ngọn núi, đường hầm của Yemen, gây khó cho các cuộc không kích.
Kể từ khi xung đột Israel - Hamas bùng phát tại Gaza vào tháng 10/2023, lực lượng Houthi đã phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái vào lãnh thổ Israel, đồng thời tấn công nhiều tàu thuyền trên Biển Đỏ mà họ cho là có liên quan đến Israel. Houthi khẳng định hành động của họ là nhằm thể hiện tình đoàn kết với người Palestine.
Tháng 5/2025, lực lượng Houthi đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ, chấm dứt nhiều tuần không kích dữ dội của Washington. Tuy nhiên, Houthi tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công các tàu thuyền của Israel.
Sân bay quốc tế Sanaa ở Sanaa, Yemen bị trúng không kích ngày 13/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN phá
Gần đây nhất, vào ngày 13/7, lực lượng Houthi thông báo đã nhắm mục tiêu vào sân bay quốc tế Abha của Saudi Arabia để đáp trả vụ tấn công vào sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen mà lực lượng này cho là do Saudi Arabia thực hiện. Đây được xem là đợt leo thang căng thẳng nghiêm trọng nhất giữa hai bên trong nhiều năm qua. Trong khi đó, Liên đoàn Arab kêu gọi tôn trọng chủ quyền của các quốc gia Arab và giải quyết các cuộc khủng hoảng thông qua đối thoại.
Người phát ngôn của Houthi - ông Yahya Saree thông báo lực lượng này đã sử dụng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV) để tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào sân bay quốc tế Abha ở phía Tây Nam của Saudi Arabia, nhằm đáp trả cuộc tấn công nhằm vào sân bay quốc tế Sanaa.
Houthi cho rằng Saudi Arabia thực hiện các cuộc không kích này, mặc dù Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận cho biết các lực lượng của mình đã tiến hành vụ tấn công sân bay Sanaa nhằm ngăn một máy bay của Iran hạ cánh tại đây.
Ngay trước thông báo của Houthi, người phát ngôn liên minh quốc tế do Saudi Arabia dẫn đầu - ông Turki al-Maliki, xác nhận hệ thống phòng không Saudi Arabia đã đánh chặn các tên lửa do Houthi phóng đi từ Yemen. Tuy nhiên, ông không đề cập các thông tin khác về thương vong và thiệt hại do cuộc tập kích của Houthi gây ra.
Diễn biến mới làm dấy lên lo ngại thỏa thuận ngừng bắn ở Yemen, có hiệu lực từ đầu tháng 4/2022, có nguy cơ sụp đổ, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng, ảnh hưởng đến an ninh khu vực Vùng Vịnh và hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Sân bay quốc tế Sanaa từ lâu đã là một điểm nóng trong cuộc xung đột tại Yemen. Houthi nhiều lần cáo buộc liên quân do Saudi Arabia đứng đầu cản trở hoặc hạn chế các chuyến bay qua sân bay này, cho rằng các biện pháp trên tạo thành lệnh phong tỏa nhân đạo, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và việc đi lại ra nước ngoài của người dân. Trong khi đó, liên quân khẳng định các biện pháp hạn chế là cần thiết nhằm ngăn chặn hoạt động buôn lậu vũ khí vào Yemen.
Iran đã lên án vụ tấn công nhằm vào sân bay Sanaa, coi đây là hành động vi phạm luật pháp quốc tế. Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Yemen - ông Rashad Al-Alimi cho biết đã chỉ thị không mở rộng phạm vi đối đầu.