Tàu khu trục đầu tiên do Iran tự chế tạo Jamaran phóng thử tên lửa Nour ở ngoài khơi vùng Vịnh. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 4/5 cho biết chỉ vài giờ sau khi Washington công bố chiến dịch Dự án Tự do (Project Freedom), bắt đầu hộ tống các tàu bị mắc kẹt rời khỏi eo biển Hormuz, Tehran đã đưa ra lời đe dọa trực tiếp mạnh mẽ nhất từ trước đến nay nhằm vào các tài sản của Hải quân Mỹ.
Theo các hãng tin Sepah News và Tasnim của Iran, vào ngày 4/5, Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya (còn gọi là Bộ Tư lệnh Quân sự Khẩn cấp) cảnh báo sẽ tấn công bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, nếu có ý định tiếp cận và tiến vào eo biển Hormuz.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya cho biết sẽ “duy trì và quản lý chặt chẽ an ninh của eo biển Hormuz bằng toàn bộ sức mạnh”, đồng thời yêu cầu tất cả tàu thương mại và tàu chở dầu không được di chuyển nếu không có sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran đang triển khai tại tuyến đường thuỷ chiến lược này, cảnh báo rằng việc đi lại không được phép sẽ khiến an toàn của họ bị đe dọa.
Iran gọi chiến dịch Dự án Tự do của Mỹ là “hành động gây hấn”, cảnh báo về sự “hối tiếc không thể đảo ngược”
Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya mô tả các hoạt động hải quân của Mỹ trên vùng biển quốc tế “làm tổn hại đến an ninh thương mại toàn cầu và nền kinh tế thế giới”, đồng thời cũng cảnh báo các đồng minh của Mỹ cần thận trọng.
Tuyên bố của Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya nhấn mạnh rằng những bên ủng hộ nước Mỹ “cần phải cẩn trọng và không làm bất cứ điều gì dẫn đến sự hối tiếc không thể đảo ngược, bởi hành động gây hấn của Mỹ nhằm phá vỡ tình hình hiện tại sẽ chỉ khiến tình hình trở nên phức tạp hơn và đe dọa an toàn của tàu thuyền trong khu vực này”.
Tướng Iran Ali Abdollahi Aliabadi thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya cho biết Iran “đã nhiều lần tuyên bố” rằng an ninh của eo biển Hormuz thuộc thẩm quyền của lực lượng vũ trang nước này và “trong mọi hoàn cảnh, mọi hoạt động đi lại an toàn đều phải có sự phối hợp với lực lượng vũ trang”.
Chiến dịch Dự án Tự do bắt đầu từ ngày 4/5 trong bối cảnh đối đầu
Lời cảnh báo được đưa ra nhằm phản ứng trực tiếp với thông báo hôm 3/5 của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Mỹ sẽ bắt đầu dẫn dắt các tàu trung lập rời khỏi eo biển Hormuz từ ngày 4/5 trong chiến dịch Dự án Tự do.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trong chiến dịch Dự án Tự do, họ sẽ triển khai các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa lĩnh vực cùng 15.000 binh sĩ.
Ông Trump cũng cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào vào chiến dịch này “đáng tiếc sẽ phải được xử lý bằng vũ lực”.
Trước đó cùng ngày, ông Ebrahim Azizi, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc hội Iran, đã tuyên bố bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào cơ chế hàng hải mới tại eo biển sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn.
Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X, ông Azizi cũng bác bỏ điều mà ông gọi là các “kịch bản đổ lỗi” của Mỹ, khẳng định eo biển Hormuz và vùng Vịnh “sẽ không được điều hành bởi những bài đăng hoang tưởng của ông Trump” và “không phải là nơi dành cho những lời lẽ mang tính tuyên truyền”.
Tuyên bố của Bộ Tư lệnh Khatam al-Anbiya đánh dấu một bước leo thang mới vượt xa cảnh báo chính trị trước đó, khi chuyển thành một lời đe dọa quân sự rõ ràng.
Tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz, ngoài khơi tỉnh Musandam, Oman, ngày 22/4/2026. Ảnh: Reuters/TTXVN
Nguy cơ xảy ra ‘thảm họa’ từ chiến dịch hộ tống tàu của Mỹ ở eo biển Hormuz
Trong một phát biểu với kênh Al Jazeera ngày 4/5, chuyên gia Harlan Ullman thuộc Killowen Group cho biết: “Iran có số lượng rất lớn thiết bị bay không người lái (UAV) và tàu cỡ nhỏ có thể khiến nhiệm vụ này trở nên rất, rất khó khăn”.
Chuyên gia là cựu sĩ quan Hải quân Mỹ này cho biết thêm rằng ông “thực sự không muốn thấy một cuộc đối đầu mà trong đó một tàu chiến Mỹ bị đánh trúng, bởi khi đó người Mỹ sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc trả đũa”.
Ông Ullman bày tỏ hy vọng rằng thông báo về việc hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz của Tổng thống Mỹ Donald Trump đánh dấu một “bước đột phá” về ngoại giao, được thực hiện với sự phối hợp của Iran và các bên trung gian trong các cuộc đàm phán giữa hai nước.
Ông Ullman nói: “Tôi hy vọng Pakistan, Oman hoặc Saudi Arabia đã đóng vai trò then chốt trong một dạng tiền đàm phán nào đó để điều này có thể xảy ra”.
Ông Ullman cho rằng thành công cuối cùng vẫn đòi hỏi ngoại giao khi nhấn mạnh:“Giải pháp duy nhất cho cuộc khủng hoảng này là mở lại eo biển Hormuz, sau đó là một tiến trình đàm phán ngoại giao kéo dài với Iran để xử lý tham vọng hạt nhân của nước này”.
Theo ông Ullman, “nếu nhiệm vụ này là một bước đi đầu tiên được cân nhắc kỹ lưỡng, thì chính quyền Trump đã làm tốt. Nhưng nếu nó chỉ được suy tính nửa vời và dẫn tới leo thang, thì đó có thể là một thảm họa”.