Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei phát biểu trong cuộc họp báo tại Tehran. Ảnh: IRNA/TTXVN.
Theo kênh Euronews ngày 22/7, Iran đã gửi cảnh báo trực tiếp tới Bulgaria liên quan đến kế hoạch triển khai tạm thời các máy bay quân sự Mỹ tại quốc gia Đông Âu này, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran tiếp tục gia tăng sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời sụp đổ.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho rằng Sofia không được phép để lãnh thổ Bulgaria trở thành bàn đạp cho bất kỳ chiến dịch quân sự nào nhằm vào Tehran. Theo ông, nếu Bulgaria hỗ trợ các cuộc tấn công của Mỹ, nước này có thể bị coi là đồng lõa trong những hành động mà Iran gọi là gây hấn và tội ác chiến tranh.
Cảnh báo được đưa ra sau khi chính phủ Bulgaria đề xuất cho phép Mỹ tạm thời triển khai tối đa 8 máy bay tiếp dầu trên không tại căn cứ không quân Bezmer, nằm ở khu vực đông nam nước này.
Các máy bay trên trước đó được bố trí tại sân bay Sofia. Tuy nhiên, phía Mỹ được yêu cầu rút máy bay khỏi sân bay dân sự này vào cuối tháng 6. Sau khi Washington gửi lại đề nghị, chính phủ Bulgaria đề xuất chuyển số máy bay tới Bezmer, một cơ sở quân sự phù hợp hơn cho hoạt động triển khai tạm thời.
Máy bay tiếp dầu có nhiệm vụ cung cấp nhiên liệu cho tiêm kích và các loại máy bay quân sự khác khi đang hoạt động trên không. Khả năng này giúp các máy bay chiến đấu kéo dài thời gian bay, mở rộng phạm vi hoạt động và giảm nhu cầu phải quay trở lại căn cứ để tiếp nhiên liệu.
Sofia và Washington đều tìm cách giảm nhẹ những lo ngại từ phía Tehran, khẳng định hoạt động triển khai mang tính phòng thủ và không liên quan đến các chiến dịch quân sự tại Trung Đông.
Bộ Tư lệnh châu Âu của Mỹ cho biết Washington đang theo dõi chặt chẽ tình hình và duy trì khả năng ứng phó với các mối đe dọa tiềm tàng.
Cơ quan này cho biết Mỹ duy trì năng lực phòng thủ tại nhiều khu vực thuộc sườn phía đông của NATO, trong đó có Bulgaria, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính phủ Bulgaria cũng như các đồng minh và đối tác trong khu vực.
Quân đội Mỹ khẳng định vẫn duy trì cảnh giác và sẵn sàng đối phó với bất kỳ mối đe dọa tiềm tàng nào. Tuy nhiên, tuyên bố không nêu cụ thể những nguy cơ mà lực lượng Mỹ đang theo dõi.
Bộ Ngoại giao Bulgaria cũng bác bỏ khả năng lãnh thổ nước này được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động tấn công Iran. Cơ quan này khẳng định không có chuyện các chiến dịch quân sự tại Trung Đông được tiến hành từ lãnh thổ Bulgaria.
Chính phủ Bulgaria nhấn mạnh việc tiếp nhận máy bay Mỹ không phải hành động thù địch nhằm vào Tehran. Sofia đồng thời kêu gọi cả Iran và Mỹ chấm dứt các hoạt động quân sự, quay trở lại đàm phán và hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.
Bezmer là một trong những căn cứ quân sự quan trọng của Bulgaria và từng được các lực lượng NATO sử dụng trong những hoạt động huấn luyện chung. Việc các máy bay tiếp dầu Mỹ có thể được triển khai tại đây làm dấy lên lo ngại rằng căn cứ này sẽ đóng vai trò hỗ trợ hậu cần cho các chiến dịch bên ngoài khu vực châu Âu.
Đây không phải lần đầu tiên Iran cảnh báo Bulgaria về hoạt động của máy bay quân sự Mỹ. Hồi tháng 4, Tehran từng gửi công hàm ngoại giao tới Sofia, đề nghị Bulgaria không cho phép các máy bay Mỹ sử dụng sân bay của nước này để phục vụ những chiến dịch nhằm vào Iran.
Căng thẳng mới xuất hiện khi quan hệ Mỹ - Iran tiếp tục xấu đi sau khi lệnh ngừng bắn tạm thời không còn được duy trì. Trong bối cảnh đó, hoạt động điều chuyển lực lượng và phương tiện quân sự của Mỹ tại các nước thành viên NATO ở Đông Âu đang được Tehran theo dõi chặt chẽ.