Các đám cháy rừng lan rộng tại Pekanbaru, tỉnh Riau, Indonesia. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, trên đảo Borneo, nơi có những khu rừng nhiệt đới nguyên sinh và nhiều loài động vật được bảo vệ, các đám cháy đang lan rộng. Chính phủ Indonesia cho biết hơn 100.000 ha đất tại đây đã bị thiêu rụi trong 6 tháng đầu năm. Trong khi đó, theo phân tích độc lập của nền tảng bản đồ số Nusantara Atlas, diện tích đất bị cháy tính đến hết tháng 7 đã vượt 285.000 ha, lớn hơn 4 lần diện tích của thủ đô Jakarta.
Trước tình hình trên, Indonesia đang đẩy mạnh sử dụng kỹ thuật tạo mưa nhân tạo, trong đó các chất như iodide bạc, muối hoặc những hạt vật chất khác được đưa vào các đám mây nhằm kích thích quá trình hình thành mưa. Đây là biện pháp hiếm khi được sử dụng trên thế giới để trực tiếp ứng phó với cháy rừng.
Nhà khí tượng học Safillah Anggie Wahyuni thuộc Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG) cho biết kỹ thuật điều chỉnh thời tiết không tạo ra mây mà tận dụng những đám mây vốn có khả năng tạo mưa.
Theo BMKG, Indonesia đã thực hiện 252 đợt tạo mưa nhân tạo trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 8/2026, tăng mạnh so với 85 đợt trong cả thập kỷ trước đó. Phần lớn các đợt tạo mưa này được thực hiện tại những khu vực bị ngập lụt, nhưng ngày càng có nhiều đợt tạo mưa được triển khai để dập tắt các đám cháy hoặc làm ướt những vùng đất than bùn dễ bắt lửa.
Indonesia lần đầu tiên áp dụng kỹ thuật này vào năm 1977 nhằm bổ sung nước cho một hồ chứa. Chính phủ nước này cho biết hàng chục trực thăng và máy bay có cánh cố định, đang được đặt trong tình trạng sẵn sàng để phục vụ các chiến dịch tạo mưa trên toàn quốc.
Giám đốc phụ trách điều chỉnh thời tiết của BMKG Budi Harsoyo thừa nhận tạo mưa nhân tạo chỉ là "biện pháp giảm thiểu, không phải giải pháp lâu dài", song khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy kỹ thuật này gây tác hại.
Ngoài tạo mưa nhân tạo, Indonesia cũng đang triển khai nhiều biện pháp khác như tái làm ướt các vùng đất than bùn, sử dụng vệ tinh để theo dõi điểm nóng cháy rừng và tăng cường tuần tra trên mặt đất.
Mùa cháy rừng năm nay diễn biến nghiêm trọng hơn do ảnh hưởng của El Niño mạnh - hiện tượng thời tiết tự nhiên làm thay đổi các mô hình gió, áp suất và lượng mưa trên toàn cầu, thường gây khô hạn tại Indonesia và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng. Đáng chú ý, diện tích đất bị cháy chỉ trong 6 tháng đầu năm nay đã vượt tổng diện tích bị thiêu rụi trong cả năm 2023, thời điểm gần nhất hình thành El Niño.
Tổ chức môi trường 350.org cảnh báo biến đổi khí hậu đang làm xu hướng trên trở nên nghiêm trọng hơn, khi El Niño xuất hiện trong bối cảnh nhiệt độ trung bình toàn cầu đã ở mức cao hơn, góp phần làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan.