Người dân mua thực phẩm tại New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN
Theo đài RT ngày 26/2, đây là cảnh báo do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đưa ra. Quỹ này kêu gọi Mỹ cắt giảm thâm hụt tài khóa để kiểm soát tình trạng thâm hụt thương mại và tài khoản vãng lai quá lớn.
Dữ liệu cho thấy nợ công của Mỹ đã tăng lên hơn 38.000 tỷ USD và mức thâm hụt tài khóa đang ngày càng trầm trọng. Con số này tăng thêm 2,25 nghìn tỷ USD trong năm qua và dự kiến đạt 39.000 tỷ USD vào tháng 4. Theo số liệu mới nhất của IMF, thâm hụt ngân sách liên bang đã tăng từ khoảng 1,4 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa 2022 lên khoảng 1,8 nghìn tỷ USD vào năm 2025.
Phát biểu với các phóng viên ngày 25/2 sau cuộc rà soát thường niên về các chính sách kinh tế của Mỹ, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva nói: “Nói một cách rất đơn giản cho mọi người hiểu là thâm hụt tài khoản vãng lai hiện nay là quá lớn”. Bà cho biết chính quyền Mỹ đã nhận thức được vấn đề này.
Báo cáo mới nhất của IMF dự báo nợ công của Mỹ sẽ đạt 140% GDP vào năm 2031 theo các chính sách hiện hành, trong khi nợ ngắn hạn gia tăng và tỷ lệ nợ trên GDP leo thang gây ra rủi ro ngày càng lớn đối với cả sự ổn định của Mỹ và toàn cầu. IMF cho rằng Mỹ cần một kế hoạch củng cố tài khóa rõ ràng để đưa nợ xuống quỹ đạo giảm bền vững.
Dữ liệu cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ sẽ ở mức 2,4% vào năm 2026, trong khi lạm phát sẽ chỉ trở lại mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang vào đầu năm 2027 trong bối cảnh còn nhiều bất định về triển vọng lạm phát và tăng trưởng.
Nhìn chung, IMF đánh giá nền kinh tế Mỹ vận hành tốt trong năm 2025. IMF ghi nhận đà tăng trưởng năng suất mạnh mẽ liên tục của nền kinh tế lớn nhất thế giới, mặc dù tình trạng đóng cửa chính phủ đã ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh tế trong Quý IV.
Nợ công của Mỹ được phát hành để bù đắp thâm hụt ngân sách và tài trợ cho các chương trình như chăm sóc y tế, quốc phòng và cơ sở hạ tầng. Từ lâu, nợ công của Mỹ được xem là tài sản an toàn toàn cầu. Lãi suất của loại nợ này thiết lập các chuẩn tham chiếu cho các thị trường khác và giúp thu hút vốn nước ngoài. Tuy nhiên, nợ gia tăng có thể đẩy chi phí vay lên cao và làm tăng lạm phát, đe dọa ổn định kinh tế trong nước và trên toàn cầu.
IMF cũng kêu gọi Mỹ hợp tác mang tính xây dựng với các đối tác để giải quyết những lo ngại về các biện pháp thương mại không công bằng, thống nhất giảm có phối hợp các hạn chế thương mại và những méo mó trong chính sách công nghiệp gây tác động tiêu cực xuyên biên giới.
IMF cho biết: “Trong trường hợp các biện pháp về thương mại và đầu tư (bao gồm thuế quan và kiểm soát xuất khẩu) được áp dụng vì lý do an ninh quốc gia, các chính sách đó cần được triển khai một cách hạn chế”.
IMF soạn thảo báo cáo này trước khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ nhiều mức thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump và cho biết sẽ đánh giá tác động của phán quyết này.
Báo cáo của IMF xuất hiện trong bối cảnh chính quyền Mỹ vẫn đang cân nhắc khả năng nâng mức thuế toàn cầu lên 15% sau khi áp dụng mức thuế 10% từ ngày 24/2. Giới chức Nhà Trắng khẳng định bảo vệ an ninh kinh tế và quốc gia vẫn là ưu tiên hàng đầu và chính quyền Tổng thống Trump sẽ sử dụng mọi thẩm quyền pháp lý hiện có để hiện thực hóa mục tiêu này.
Trước đó, ngày 20/2, với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống, Tòa án Tối cao Mỹ (SCOTUS) ra phán quyết cho rằng Tổng thống Trump đã lạm dụng quyền lực khi viện dẫn Đạo luật Quyền lực Kinh tế Quốc tế Khẩn cấp (IEEPA) để áp thuế lên một loạt quốc gia và vùng lãnh thổ, cho rằng quyền áp thuế thuộc thẩm quyền của Quốc hội và đồng tình với các tòa án cấp dưới rằng những lý do mà ông Trump từng nêu không cấu thành mối đe dọa tới an ninh quốc gia của nước Mỹ.
Tuy nhiên, phán quyết của SCOTUS không bác bỏ các mức thuế quan được áp theo Mục 232 (những sắc thuế áp lên các ngành nhôm, thép, ô tô, bán dẫn, gỗ...) hoặc theo Mục 301 (khởi xướng từ nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump và áp thuế đối với Trung Quốc).