Người dân chờ được phát thực phẩm cứu trợ tại Beit Lahia, Dải Gaza. Ảnh: THX/TTXVN
Ngày 6/4, Hội đồng Hòa bình Gaza, cơ chế quốc tế do Mỹ dẫn dắt giám sát việc quản lý Dải Gaza hậu xung đột Hamas - Israel, đã đặt thời hạn đến hết tuần này để Hamas chấp nhận đề xuất giải giáp. Ông Mladenov đã gặp phái đoàn lãnh đạo cấp cao của Hamas tại thủ đô Cairo của Ai Cập vào tuần trước và thông báo rằng muốn có một thỏa thuận giải giáp trước cuối tuần này.
Các nguồn thạo tin cho biết có thể sẽ có một số điều chỉnh nhỏ đối với đề xuất giải giáp, song những yêu cầu thay đổi mang tính căn bản do Hamas đưa ra sẽ không được chấp nhận. Một nhà ngoại giao Arập cho rằng đặc phái viên Mladenov vẫn tin vào khả năng có thể triển khai giai đoạn II của kế hoạch chấm dứt chiến sự Gaza của Tổng thống Trump.
Tuy nhiên, các nước trung gian tại Trung Đông như Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ tỏ ra kém lạc quan hơn và đang gây sức ép để buộc Hamas chấp thuận đề xuất giải giáp do Mỹ hậu thuẫn. Tuy nhiên, ngay cả khi phong trào Hamas chấp thuận đề xuất thì khả năng Israel tuân thủ cũng là một dấu hỏi lớn trong bối cảnh Thủ tướng Benjamin Netanyahu khó cho phép rút thêm lực lượng khỏi Dải Gaza trong năm bầu cử hiện nay.
Thời hạn cuối tuần được đưa ra sau khi Hamas đã trì hoãn 4 tuần việc đưa ra phản hồi về đề xuất. Kế hoạch sẽ bao gồm việc phá hủy mạng lưới đường hầm tại Dải Gaza và bàn giao vũ khí theo từng giai đoạn. Theo tài liệu rò rỉ, lộ trình kéo dài 8 tháng bắt đầu bằng việc Ủy ban Quốc gia Quản lý Gaza (NCAG) tiếp quản an ninh và kết thúc khi Israel rút quân hoàn toàn sau khi xác minh Gaza “không còn vũ khí”.
Kế hoạch chia làm 2 phần: gồm 12 điểm về các bước hoàn tất kế hoạch hòa bình toàn diện cho Gaza và lộ trình 5 giai đoạn liên quan đến việc giải giáp. Toàn bộ các nhóm vũ trang tại Gaza, bao gồm cả tổ chức Thánh chiến Hồi giáo Palestine, sẽ tham gia tiến trình giải giáp dưới sự giám sát của NCAG. Tài liệu cũng nêu rõ nguyên tắc quản lý: “một chính quyền, một hệ thống pháp luật, một lực lượng vũ trang”.
Quá trình giải giáp sẽ do một ủy ban kiểm chứng thu gom vũ khí giám sát, trong khi hoạt động tái thiết chỉ được tiến hành tại các khu vực đã được phi quân sự hóa.
Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thông báo tạm dừng các hoạt động sơ tán y tế bệnh nhân từ Dải Gaza qua cửa khẩu Rafah đến Ai Cập sau khi 1 người được thuê cung cấp dịch vụ cho WHO đã bị thiệt mạng ngày 6/4.
Theo bài đăng trên tài khoản mạng xã hội của Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus, nguyên nhân vụ việc đang được làm rõ và mọi hoạt động sơ tán sẽ tạm ngừng cho đến khi có thông báo mới. Ông Ghebreyesus kêu gọi bảo vệ dân thường và các nhân viên nhân đạo, đồng thời nhấn mạnh "hòa bình là liều thuốc tốt nhất”.