Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. Ảnh: THX/TTXVN
Theo truyền thông châu Âu ngày 6/9, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen thăm Greenland trong hai ngày 6 và 7/9, giữa lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đề cập khả năng Washington giành quyền kiểm soát hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch này.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, bà von der Leyen dự kiến ký tuyên bố chung giữa Liên minh châu Âu (EU) và Greenland vào ngày 7/9. Chuyến đi được xem là động thái tiếp theo của EU nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với Greenland, đồng thời củng cố vai trò của khối tại khu vực Bắc Cực.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố Mỹ cần kiểm soát Greenland vì lý do an ninh quốc gia. Ông cho rằng nếu Washington không hành động, Trung Quốc hoặc Nga có thể giành quyền kiểm soát hòn đảo có vị trí chiến lược này.
Trước những phát biểu trên, bà von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa hồi tháng 1 ra tuyên bố chung, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền. Hai nhà lãnh đạo cũng khẳng định EU hoàn toàn đoàn kết với Đan Mạch và người dân Greenland.
EU tăng cường đầu tư vào Greenland
Phát biểu tại hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos 2026, bà von der Leyen cho biết EU đang chuẩn bị một chương trình đầu tư quy mô lớn tại Greenland nhằm tăng cường an ninh Bắc Cực.
EC đã đề xuất phân bổ 530 triệu euro cho Greenland trong khuôn khổ ngân sách EU giai đoạn 2028 - 2034. Theo cơ quan này, khoản kinh phí phản ánh tầm quan trọng địa chiến lược ngày càng tăng của Greenland tại Bắc Cực.
Theo báo chí Anh, Chủ tịch EC có thể sẽ công bố thêm khoản hỗ trợ trị giá 200 triệu euro dành cho hòn đảo trong chuyến thăm lần này.
Động thái của EU diễn ra trong lúc Mỹ cũng bày tỏ mong muốn mở rộng hiện diện tại Greenland. Hồi tháng 5, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về Greenland Jeff Landry cho rằng đã đến lúc Washington khôi phục dấu ấn tại vùng lãnh thổ này. Ông Landry đưa ra phát biểu trong chuyến thăm đầu tiên tới Greenland kể từ khi được bổ nhiệm làm đặc phái viên vào tháng 12/2025.
Tại thủ phủ Nuuk, ông Landry cho biết Tổng thống Trump đang đề cập khả năng tăng cường các hoạt động bảo đảm an ninh quốc gia và đưa lực lượng trở lại một số căn cứ ở Greenland. Ông cũng khẳng định những người mà ông tiếp xúc tại đây đều mong muốn Mỹ tái sử dụng các căn cứ này và cho rằng Greenland cần Washington.
Tuy nhiên, hồi tháng 1, lãnh đạo năm chính đảng trong cơ quan lập pháp Greenland đã ra tuyên bố chung bác bỏ ý tưởng hòn đảo trở thành một phần của Mỹ. Các chính đảng khẳng định người dân nơi đây không muốn trở thành người Mỹ hay người Đan Mạch mà muốn giữ bản sắc Greenland.
Ở thời kỳ cao điểm của Chiến tranh Lạnh, Mỹ được cho là từng vận hành 17 cơ sở quân sự và triển khai hơn 10.000 binh sĩ tại Greenland. Hiện Washington chỉ còn duy trì Căn cứ Không gian Pituffik, cơ sở nằm xa nhất về phía bắc của Bộ Quốc phòng Mỹ. Theo Lực lượng Không gian Mỹ, căn cứ Pituffik được sử dụng cho các nhiệm vụ cảnh báo tên lửa, phòng thủ tên lửa và giám sát không gian.
Động thái của EU cho thấy khối này đang kết hợp cam kết chính trị với đầu tư kinh tế để củng cố vai trò tại Bắc Cực, trong bối cảnh Mỹ ngày càng thể hiện rõ ý định kiểm soát Greenland.