Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Vatican ngày 26/4/2025. Ảnh: Văn phòng Tổng thống Ukraine
Theo tờ Kyiv Independent, các đề xuất này sẽ phản ánh những diễn biến mới của chiến sự sau nhiều tháng cục diện liên tục thay đổi. Một quan chức Mỹ nhận định Nhà Trắng cho rằng Điện Kremlin có thể cởi mở hơn với khả năng thiết lập một lệnh ngừng bắn hạn chế trên không, khi Ukraine gia tăng các cuộc tấn công vào sâu trong lãnh thổ Nga.
Động thái này diễn ra sau nhiều tháng tiến trình ngoại giao gần như rơi vào bế tắc. Trong khi đó, Washington đang nỗ lực khởi động lại các cuộc đàm phán vốn đình trệ từ đầu năm nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mới đây đã điện đàm với hai đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Steve Witkoff và Jared Kushner, phụ trách thúc đẩy các nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho xung đột giữa Nga và Ukraine.
Theo một nguồn tin nắm trực tiếp nội dung cuộc trao đổi, hai bên chưa thảo luận các đề xuất cụ thể. Thay vào đó, các đặc phái viên Mỹ thông báo Nhà Trắng đang hoàn thiện một khuôn khổ đàm phán đã được điều chỉnh. Sau khi thống nhất lập trường với Kiev, Washington dự kiến sẽ chuyển các đề xuất này tới Moskva.
Ukraine từng hy vọng tiếp tục trao đổi trực tiếp với hai đặc phái viên Mỹ tại Phần Lan trong tuần này. Tuy nhiên, kế hoạch không thể triển khai do những diễn biến căng thẳng mới giữa Mỹ và Iran. Dù vậy, các cuộc tiếp xúc thông qua các kênh ngoại giao vẫn được duy trì.
Theo các nguồn tin liên quan, ông Witkoff và ông Kushner hiện chưa có kế hoạch tới Kiev, song có thể thăm Nga vào cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8 sau khi hoàn tất quá trình tham vấn với phía Ukraine.
Các nỗ lực ngoại giao được dự báo sẽ gia tăng từ đầu tuần tới. Tổng thống Zelensky và Tổng thống Trump đang chuẩn bị gặp nhau để trao đổi về giai đoạn tiếp theo của sáng kiến hòa bình. Theo một nguồn tin am hiểu kế hoạch, cuộc gặp có thể diễn ra bên lề lễ tang Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham vào ngày 28/7, trong khi phương án tổ chức tại Nhà Trắng vẫn đang được xem xét.
Binh sĩ Nga giao tranh với các lực lượng Ukraine ở khu vực Donbas. Ảnh: TASS
Một trong những nội dung trọng tâm là khả năng thu xếp cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Tổng thống Zelensky nhiều lần cho rằng chỉ người đứng đầu Điện Kremlin mới có thẩm quyền đưa ra quyết định chấm dứt chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine. Tuy nhiên, các nỗ lực thu xếp cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo đến nay đều chưa đạt kết quả.
Phía Ukraine cáo buộc Nga nhiều lần không chấp thuận đề xuất tổ chức cuộc gặp tại một quốc gia trung lập, mà thay vào đó đề nghị Tổng thống Zelensky tới Nga. Kiev cho rằng đề xuất này chưa tạo điều kiện cho đối thoại trực tiếp.
Trong khi đó, cường độ các cuộc tấn công tầm xa của cả hai bên tiếp tục gia tăng.
Ukraine đang đẩy mạnh các đòn tập kích nhằm vào hệ thống hậu cần, cơ sở hạ tầng quân sự và các mục tiêu chiến lược nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Ở chiều ngược lại, Nga cũng tăng cường các đợt tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào nhiều thành phố của Ukraine, trong đó cơ sở hạ tầng tại Kiev thường xuyên hứng chịu các cuộc tập kích.
Về phần mình, Ukraine đang phải đối mặt tình trạng thiếu nghiêm trọng tên lửa đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot - loại khí tài được cho là có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga.
Trước đó, Tổng thống Zelensky đã gửi thư tới Tổng thống Trump, đề cập tình trạng thiếu năng lực phòng thủ trước tên lửa đạn đạo. Nhà Trắng đã phản hồi, song chưa công bố liệu Washington có cung cấp thêm hỗ trợ hay không.
Theo Kyiv Independent, những diễn biến trên chiến trường đang tác động đáng kể tới các tính toán ngoại giao. Một quan chức Mỹ cho rằng cả hai bên đều có những lý do nhất định để cân nhắc một thỏa thuận ngừng bắn trên không: Ukraine đang đối mặt tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn, trong khi Nga ngày càng chịu sức ép từ các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine.
Nguồn tin này nhận định Washington cho rằng Moskva hiện có thể sẵn sàng hơn trong việc thảo luận về một lệnh ngừng bắn trên không so với vài tháng trước. Tuy nhiên, khả năng mở rộng thành một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn còn nhiều yếu tố chưa chắc chắn.
Các quan chức Mỹ không bình luận về khả năng Nhà Trắng sẽ gia tăng sức ép đối với Nga nếu Moskva không chấp nhận các đề xuất mới.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 23/7 khẳng định Nga vẫn để ngỏ khả năng tham gia tiến trình đàm phán.
Trong khi đó, các quan chức Ukraine vẫn thận trọng về triển vọng chấm dứt xung đột. Theo đánh giá của giới chức, khả năng thực tế hơn trong giai đoạn hiện nay là đạt được một lệnh ngừng bắn trên không, trong khi giao tranh trên bộ có thể vẫn tiếp diễn.