Chuyển động của tiền kỹ thuật số trong chính trị toàn cầu

Khi tiền mã hóa bước vào vũ đài chính trị thế giới

Mới năm 2021, ông Trump còn gọi tiền kỹ thuật số là "thảm họa chỉ chực xảy ra" và "trò lừa đảo". Nhưng theo bản công bố tài chính thường niên được công bố ngày 30/6, riêng năm 2025, các tài sản số phi tập trung đã mang lại cho ông hơn 1 tỷ USD. Khoản thu chủ yếu đến từ việc công ty World Liberty Financial bán các sản phẩm tiền mã hóa mới, mang về khoảng 500 triệu USD, cùng khoảng 600 triệu USD từ việc phát hành và bán các đồng meme coin.

Điều này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ ngày càng có nhiều động thái ủng hộ thị trường tiền mã hóa, từ việc cắt giảm rào cản quản lý đến ban hành quy định liên bang dành cho stablecoin (tiền mã hóa ổn định).

Không chỉ riêng ông Trump tin rằng tiền mã hóa sẽ là tương lai của ngành tài chính. Tại Anh, lãnh đạo đảng Reform UK - ông Nigel Farage - đang đối mặt với làn sóng chỉ trích sau khi nhận khoản "quà tặng" cá nhân trị giá 5 triệu bảng Anh từ tỷ phú tiền kỹ thuật số người Anh Christopher Harborne, hiện sống tại Thái Lan. Đảng Reform UK cũng theo đuổi lập trường ủng hộ tiền mã hóa. Ông Farage vốn cam kết sẽ đưa tiền mã hóa từ "vùng rìa" trở thành một phần của dòng chảy tài chính chính thống nếu giành được quyền lãnh đạo đất nước.

Ở châu Âu, ông Pavel Blazek đã từ chức Bộ trưởng Tư pháp Cộng hòa Séc vào năm ngoái sau khi nhận 468 bitcoin trị giá khoảng 45 triệu USD từ Tomas Jirikovsky, một đối tượng đã bị kết án hình sự. Trong khi đó, nghị sĩ Nghị viện châu Âu người Tây Ban Nha Luis "Alvise" Perez Fernandez cũng bị cáo buộc nhận tài trợ bằng tiền kỹ thuật số từ một kẻ lừa đảo đã bị kết án.

Tại Argentina, Tổng thống Javier Milei đã vấp phải làn sóng chỉ trích từ các cơ quan quản lý tài chính và dư luận sau khi quảng bá $LIBRA - dự án tiền kỹ thuật số có diễn biến tăng giảm giá chóng vánh. Giá trị của $LIBRA tăng vọt sau khi ông đăng bài trên mạng xã hội để nhắc đến nó, nhưng nhanh chóng lao dốc không lâu sau đó. Ông Milei phủ nhận mọi cáo buộc sai phạm, khẳng định rằng bài đăng được thực hiện hoàn toàn với thiện chí.

Tiền mã hóa đang tác động đến chính trường ra sao?

Dù chưa thể đưa ra câu trả lời chung cho mọi quốc gia nhưng tiền kỹ thuật số rõ ràng đang giữ vai trò ngày càng lớn trong nền kinh tế thế giới. Điều đó buộc các chính phủ phải đau đầu tìm cách quản lý lĩnh vực này.

Nhà nghiên cứu Eliza Lockhart tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và an ninh Hoàng gia Anh (RUSI) nói với kênh DW (Đức): "Tiền mã hóa đang ngày càng có vai trò quan trọng trong chính trường, không chỉ là kênh đóng góp tài chính cho các hoạt động chính trị, mà còn là một ngành có nguồn lực dồi dào nhằm tác động đến chính sách quản lý, là nguồn tạo dựng tài sản cá nhân cũng như tài chính phục vụ các chiến dịch, đồng thời là công nghệ tài chính có khả năng chuyển giá trị xuyên biên giới với tốc độ rất nhanh. Ảnh hưởng chính trị của ngành tiền kỹ thuật số đang ngày càng gia tăng khi các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này dần hòa nhập vào hệ thống tài chính truyền thống, đồng thời các chính phủ phải đưa ra những quyết định ngày càng quan trọng về cách thức quản lý và điều tiết thị trường".

Giáo sư thỉnh giảng Edoardo Beretta tại Đại học USI (Thụy Sĩ) cũng đồng tình với nhận định này, song lưu ý rằng đợt lao dốc gần đây của thị trường đã phần nào làm hạ nhiệt cơn sốt tiền mã hóa.

"Khi giá bitcoin giảm hơn một nửa so với mức đỉnh thiết lập vào ngày 6/10/2025 và vốn hóa thị trường tiền điện tử cũng có diễn biến tương tự, sức nóng xoay quanh lĩnh vực này cả về chính trị lẫn kinh tế đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa các nhà đầu tư kinh tế đã mất hứng thú với thị trường tiền kỹ thuật số, chỉ đơn giản là bầu không khí xung quanh lĩnh vực này hiện đã lắng xuống phần nào", ông nói.

Những khoản tiền khổng lồ mà các công ty tiền kỹ thuật số chi cho các chính trị gia, dù trực tiếp hay thông qua tài trợ cho các chiến dịch tranh cử, đang làm dấy lên những lo ngại về xung đột lợi ích.

Riêng đối với Tổng thống Trump, Nhà Trắng cho biết mọi lợi ích kinh doanh của ông trong thời gian tại nhiệm đều do các con trai quản lý. "Tổng thống cũng như gia đình ông chưa từng và sẽ không bao giờ để xảy ra bất kỳ xung đột lợi ích nào", người phát ngôn Anna Kelly phát biểu hôm 30/6.

Tuy nhiên, theo bà Lockhart, xét trên phương diện rộng hơn, lĩnh vực tiền kỹ thuật số cũng nên được đối xử như bất kỳ hoạt động kinh doanh hay khoản đầu tư nào khác. "Vấn đề cốt lõi là liệu một người giữ chức vụ công có nên được phép nắm giữ lợi ích tài chính hoặc thương mại đáng kể trong doanh nghiệp mà lợi nhuận hay giá trị tài sản của doanh nghiệp đó có thể chịu tác động trực tiếp từ các quyết định của chính phủ hay không. Trong những trường hợp như vậy, chỉ riêng việc công khai thông tin có thể vẫn chưa đủ để xử lý những xung đột lợi ích", bà lập luận.

Trong khi đó, theo ông Beretta, đây là vấn đề mà mỗi quốc gia phải tự quyết định: "Nếu pháp luật cho phép các chính trị gia có thêm nguồn thu ngoài thu nhập từ hoạt động chính trị của mình thì sẽ không có cách nào khác, trừ khi các quy định pháp luật được sửa đổi".