Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. Ảnh: THX/TTXVN
Không giống “mặt nước phẳng”, mực nước biển khu vực bị chi phối bởi gió, dòng chảy, cấu trúc nhiệt – muối trong cột nước, các dao động khí hậu như El Nino, Dipole Ấn Độ Dương, Atlantic Nino, cũng như hình dạng bờ biển và đáy biển. Điều này khiến một số vùng trở thành “điểm nóng” dâng nước, đặc biệt là Tây Ấn Độ Dương (quanh Mozambique, Madagascar, Comoros) và Đại Tây Dương trung tâm phía Đông (vịnh Guinea, ngoài khơi Senegal, Ghana, Nigeria, Cameroon) với tốc độ trên 3,8 - 3,9 mm/năm và gia tốc rõ rệt.
El Nino 2023–2024 cộng hưởng với các biến động khí hậu khác đã tạo ra dị thường mực nước kỷ lục khoảng 27 mm quanh bờ biển châu Phi, trong đó giãn nở nhiệt chiếm hơn 70%. Chỉ trong hai năm 2023–2024, mực nước đã tăng thêm khoảng 2,34 cm, tương đương 19% tổng mức tăng từ 1993, còn riêng Tây Ấn Độ Dương tăng tới 3,87 cm trong một năm.
Đối với hơn 200 triệu người sống gần bờ ở 38 quốc gia ven biển, điều này đồng nghĩa ngập lụt triều, xói lở, xâm nhập mặn và suy giảm nguồn cá sẽ ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt tại các siêu đô thị thấp trũng như Lagos, Dar es Salaam và các quốc đảo nhỏ như Comoros, Seychelles. Khi hiện tượng trồi nước lạnh bị suy yếu, nguồn dinh dưỡng cho sinh vật biển giảm, kéo theo sụt giảm sản lượng đánh bắt và thu nhập của ngư dân.
Các nhà khoa học nhấn mạnh đây không phải chu kỳ tự nhiên mà là xu thế dài hạn do biến đổi khí hậu, và nếu thế giới không đạt trung hòa carbon vào giữa thế kỷ, châu Phi có thể vượt ngưỡng 2°C ấm lên vào năm 2100, làm rủi ro biển dâng tăng thêm. Vì vậy, châu Phi cần vừa thúc đẩy giảm phát thải toàn cầu, vừa khẩn trương thích ứng tại chỗ.
Ưu tiên trước mắt là mở rộng mạng lưới quan trắc biển – bờ, củng cố hạ tầng bảo vệ (đê, kè, hệ thống thoát nước) kết hợp giải pháp dựa vào thiên nhiên như phục hồi rừng ngập mặn và đụn cát, cũng như quy hoạch lại sử dụng đất ven biển.
Chương trình Quản lý khu vực bờ biển Tây Phi (WACA) của Ngân hàng Thế giới (WB) là một mô hình tham khảo, kết hợp đầu tư hạ tầng, phục hồi hệ sinh thái và phối hợp chính sách khu vực nhằm tăng khả năng chống chịu của cộng đồng ven biển trước xu thế biển dâng ngày càng nhanh.
*Theo phóng viên TTXVN tại London, nhiệt độ tại một số khu vực ở Anh có thể tăng lên tới 20°C trong tuần này, khi thời tiết mùa Xuân bắt đầu xuất hiện.
Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) dự báo nhiều khả năng sẽ là ngày 18/3 là ấm nhất kể từ đầu năm 2026 tại Anh. Phần lớn khu vực England và Wales được dự báo có nắng gián đoạn, tạo cảm giác ấm áp rõ rệt.
Ông Dan Harris, Trưởng bộ phận dự báo của Met Office, cho biết những khu vực có nhiệt độ cao nhất có thể nằm ở phía Tây Wales và miền Tây nước England, với mức nhiệt phổ biến từ 18–19°C, thậm chí có nơi chạm ngưỡng 20°C. Theo ông, hiện tượng này một phần do tác động của luồng gió Đông đến Đông Nam khi vượt qua địa hình cao, tạo hiệu ứng làm ấm không khí.
Đợt thời tiết ấm lên này trùng với thời điểm Xuân phân vào ngày 20/3, khi ngày và đêm có độ dài bằng nhau, đánh dấu sự chuyển giao sang giai đoạn có thời gian ban ngày dài hơn và nhiệt độ tăng dần.
Trước đó, trong tháng 2, nhiệt độ tại vườn bách thảo Kew ở London từng đạt 18,6°C, trong khi một số khu vực như Kent và Suffolk cũng ghi nhận mức trên 18°C.