Mùa mưa chính kéo dài từ tháng 3–5 được dự báo đến sớm hơn trung bình nhiều năm, song lượng mưa và phân bố mưa rất phân hóa giữa các quốc gia. Nhiều vùng tại Somalia, Đông Kenya và Nam Ethiopia vẫn có nguy cơ thiếu hụt mưa nghiêm trọng, nối tiếp chuỗi mùa mưa yếu của những năm gần đây, khiến độ ẩm đất suy kiệt và nhiều mùa gieo trồng thất bát. Trong khi đó, khu vực quanh hồ Victoria và các vùng trũng tại Uganda, Rwanda, Burundi, Tây Kenya và Bắc Tanzania có khả năng ghi nhận lượng mưa từ trung bình tới trên trung bình, kéo theo nguy cơ úng ngập ruộng lúa, ngô và sạt lở đất tại các sườn đồi đông dân cư. Sự đan xen giữa những điểm khô hạn cực đoan và những vùng lũ lụt cục bộ khiến việc lập kế hoạch mùa vụ và quản lý nước trở nên đặc biệt khó khăn.
Trên nền thời tiết cực đoan, cảnh báo an ninh lương thực cho thấy hàng triệu người tại Ethiopia, Somalia, Kenya và các nước lân cận có thể đối mặt tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng trong nửa đầu năm 2026. Tại các vùng nông thôn và du mục, đồng cỏ suy kiệt, hố nước cạn dần làm suy giảm thể trạng đàn gia súc và sản lượng sữa, buộc nhiều hộ phải bán tháo gia súc, mất dần tư liệu sản xuất.
Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia đã nhấn mạnh đến nhu cầu cấp bách đầu tư vào nông nghiệp thích ứng khí hậu: giống chịu hạn, hệ thống tưới tiết kiệm nước, bảo tồn đất–nước, đa dạng hóa sinh kế, cùng với việc củng cố hệ thống cảnh báo sớm và phối hợp khu vực. Đây được coi là chìa khóa để Đông Phi giảm bớt rủi ro khí hậu và tránh một vòng xoáy khủng hoảng lương thực kéo dài.
