Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, số liệu mới nhất từ Bộ Nội vụ Australia cho thấy trên toàn quốc hiện có hơn 4,11 triệu khẩu súng đăng ký hợp pháp với gần 930.000 giấy phép, tương đương trung bình 4,4 khẩu/giấy phép. Bang New South Wales (NSW) dẫn đầu cả nước với hơn 1,1 triệu khẩu súng lưu hành, tiếp theo là bang Queensland.
Tính theo tỷ lệ dân số, bang Tasmania và Vùng lãnh thổ phương Bắc Australia có tỷ lệ sở hữu cao nhất, với khoảng 4 người sở hữu 1 khẩu súng. Đáng chú ý, súng không chỉ tập trung ở vùng nông thôn mà có tới 41 - 46% người sở hữu súng sống tại các đô thị lớn. Thậm chí, theo ghi nhận tại một khu vực ở thành phố Sydney (NSW), một cá nhân nắm giữ tới 371 khẩu súng.
Tổng số súng hiện nay tại Australia đã tăng khoảng 25% so với mức 3,2 triệu khẩu ở thời điểm trước vụ thảm sát Port Arthur năm 1996. Bên cạnh lượng súng hợp pháp, thách thức lớn nhất đối với giới chức an ninh Australia là sự tồn tại của thị trường súng bất hợp pháp.
Ủy ban Tình báo tội phạm của nước này (ACIC) ước tính hiện có từ 200.000 đến 600.000 khẩu súng nằm ngoài hệ thống quản lý. Sự xuất hiện của công nghệ in 3D chế tạo vũ khí tự phát cũng đang tạo thêm rào cản phức tạp cho công tác kiểm soát.
Trước thực trạng nguy cơ an ninh gia tăng và sự thiếu đồng bộ dữ liệu giữa các địa phương, chính quyền các cấp tại Australia đang quyết liệt triển khai các giải pháp trọng tâm:
Thứ nhất, thành lập Cơ sở dữ liệu súng quốc gia nhằm đồng bộ hóa thông tin thời gian thực giữa lực lượng cảnh sát các bang, lấp khoảng trống quản lý xuyên biên giới và theo dõi chặt chẽ biến động vũ khí.
Thứ hai, áp trần số lượng sở hữu cá nhân, trong đó bang Tây Australia đã tiên phong thực hiện quy định cá nhân chỉ được sở hữu từ 5 đến 10 khẩu súng tùy theo mục đích sử dụng.
Thứ ba, triển khai chương trình thu mua súng quy mô lớn. Theo kế hoạch, bang NSW sẽ khởi động chương trình thu mua súng lớn nhất từ trước đến nay vào tháng 11 năm nay nhằm thu hồi và tiêu hủy hơn 270.000 khẩu súng sau các điều chỉnh về luật an ninh.
Thứ tư, siết chặt quy trình cấp phép và kiểm soát công nghệ, tăng cường kiểm tra sức khỏe tâm thần định kỳ, siết chặt quy định lưu trữ, đồng thời gia tăng chế tài xử lý tội phạm sở hữu bản thiết kế súng in 3D.
Chính phủ Australia khẳng định việc chuẩn hóa và siết chặt khung pháp lý trên toàn quốc là bước đi cấp thiết nhằm bảo vệ lực lượng hành pháp và duy trì trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới.