Hình ảnh vệ tinh khu vực làm giàu uranium Natanz của Iran vào ngày 28/1/2026 (bên trái) và hình ảnh vệ tinh khu vực làm giàu uranium Natanz vào ngày 3/12/2025. Ảnh: Planet Labs PBC
Ảnh vệ tinh mới công bố cho thấy Iran đang tiến hành các hoạt động xây dựng tại hai cơ sở hạt nhân then chốt là Natanz và Isfahan, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng mạnh mẽ sau chiến dịch trấn áp đẫm máu các cuộc biểu tình trên toàn quốc. Những động thái này diễn ra tại các địa điểm từng bị Israel và Mỹ không kích trong cuộc xung đột năm ngoái, làm dấy lên nghi vấn Tehran đang tìm cách che khuất những gì còn sót lại bên trong các khu phức hợp bị phá hủy.
Theo hãng tin AP, các hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran đã dựng mái che phủ lên những khu vực bị đánh bom. Các mái che này ngăn cản vệ tinh quan sát trực tiếp hoạt động trên mặt đất, trong bối cảnh đây hiện là cách duy nhất để các thanh sát viên quốc tế theo dõi tình hình, do Iran không cho phép tiếp cận trực tiếp.
Iran chưa đưa ra bất kỳ bình luận công khai nào về các hoạt động nói trên. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc, cũng không phản hồi các yêu cầu bình luận.
Áp lực chính trị và quân sự gia tăng
Cùng thời điểm, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục kêu gọi Iran quay lại bàn đàm phán về chương trình hạt nhân, cảnh báo khả năng Washington sử dụng biện pháp quân sự nếu Tehran không thay đổi lập trường trong vấn đề trấn áp biểu tình. Mỹ đã điều tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhiều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường tới Trung Đông, dù chưa rõ Nhà Trắng có quyết định dùng vũ lực hay không.
Theo đánh giá của các chuyên gia phân tích hình ảnh vệ tinh, những mái che mới không cho thấy dấu hiệu Iran bắt đầu tái thiết các cơ sở hạt nhân bị hư hại nặng. Thay vào đó, chúng có thể nhằm che giấu nỗ lực kiểm tra xem liệu các tài sản quan trọng, như lượng nhỏ uranium, có còn tồn tại sau các cuộc không kích hay không.
Natanz và Isfahan - hai mắt xích then chốt
Trước khi xung đột nổ ra, Iran có ba cơ sở hạt nhân lớn liên quan trực tiếp đến chương trình hạt nhân. Tehran luôn khẳng định chương trình này mang mục đích hòa bình, song trong những năm gần đây, các quan chức Iran ngày càng có những phát biểu ám chỉ khả năng theo đuổi vũ khí hạt nhân. Phương Tây và IAEA cho rằng Iran từng duy trì một chương trình vũ khí hạt nhân có tổ chức cho đến năm 2003.
Cơ sở Natanz, nằm cách thủ đô Tehran khoảng 220 km về phía Nam, là trung tâm uranium lớn nhất của Iran, với cả các khu vực trên mặt đất và ngầm dưới lòng đất. Trước đây, IAEA cho biết Iran đã làm giàu uranium tại đây lên mức 60%, chỉ còn một bước kỹ thuật ngắn so với cấp độ vũ khí là 90%.
Trong khi đó, cơ sở Isfahan chủ yếu đảm nhiệm việc sản xuất khí uranium, nguyên liệu đầu vào cho các máy ly tâm. Một cơ sở khác là Fordo, nằm sâu trong lòng núi gần Tehran, cũng bị nhắm mục tiêu trong chiến dịch không kích năm ngoái.
Trong chiến dịch kéo dài 12 ngày, Israel đã tấn công các cơ sở này trước, sau đó Mỹ tiến hành không kích bằng bom xuyên boongke và tên lửa hành trình Tomahawk. Nhà Trắng khi đó đánh giá các cuộc tấn công đã “làm suy giảm đáng kể” chương trình hạt nhân của Iran, dù mức độ thiệt hại cụ thể không được công bố chi tiết.
Hoạt động xây dựng bị che giấu
Hình ảnh do công ty vệ tinh Planet Labs PBC cung cấp cho thấy Iran bắt đầu dựng mái che tại khu nhà làm giàu uranium trên mặt đất ở Natanz từ tháng 12 và hoàn tất vào cuối tháng. Hệ thống điện tại đây dường như vẫn bị phá hủy.
Ngoài ra, Iran còn tiếp tục hoạt động đào bới tại khu vực được gọi là Núi Pickaxe, nằm gần hàng rào phía Nam của Natanz, nơi được cho là đang xây dựng một cơ sở hạt nhân ngầm mới. Tại Isfahan, một mái che tương tự cũng được dựng lên gần góc Đông Bắc khu phức hợp và hoàn thành vào đầu tháng 1. Chức năng chính xác của tòa nhà này chưa được công bố.
Ảnh vệ tinh cũng cho thấy hai đường hầm dẫn vào một ngọn núi gần cơ sở Isfahan đã bị lấp đất, trong khi một đường hầm khác được dọn sạch và xây thêm tường chắn, dường như nhằm tăng cường an ninh.
Hoạt động khác sau xung đột
Song song với các động thái tại các cơ sở hạt nhân, Iran cũng đang tái thiết một số địa điểm liên quan đến chương trình tên lửa đạn đạo. Trong đó có khu phức hợp quân sự Parchin, phía Đông Nam Tehran, nơi một cơ sở mang tên “Taleghan 2” từng bị Israel không kích vào tháng 10/2024. Các hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy công trình này đang được xây dựng lại và mở rộng, với những cấu trúc mới có khả năng phục vụ thử nghiệm thuốc nổ công suất lớn.
Những diễn biến này cho thấy Iran đang từng bước khôi phục các năng lực chiến lược sau chiến sự, trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ và Israel tiếp tục ở mức cao.