Chương trình “Tick xanh trách nhiệm” đang được nhân rộng để tăng cường kiểm soát nguồn gốc thực phẩm trước khi đưa vào bếp ăn trường học.
Kiểm soát an toàn thực phẩm từ đầu chuỗi
An toàn thực phẩm trong trường học luôn là vấn đề được phụ huynh và xã hội đặc biệt quan tâm. Mỗi ngày, hàng triệu suất ăn bán trú được phục vụ tại các trường học, vì vậy chỉ một sai sót trong lựa chọn nguyên liệu, vận chuyển, bảo quản hoặc chế biến cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe học sinh.
Thực tế đó đòi hỏi việc kiểm soát phải được thực hiện xuyên suốt chuỗi cung ứng, thay vì chỉ dừng ở khâu chế biến. Từ vùng nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, phân phối đến bếp ăn đều cần được quản lý đồng bộ, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc và xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị tham gia.
Theo Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, chương trình "Tick xanh trách nhiệm" được triển khai nhằm xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm minh bạch, trong đó doanh nghiệp và nhà cung ứng phải đáp ứng các tiêu chí về nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất, điều kiện vận chuyển, chất lượng hàng hóa và cơ chế giám sát.
Đến nay, chương trình đã thu hút 12 hệ thống siêu thị, 449 nhà cung cấp với hơn 5.460 sản phẩm đạt tiêu chuẩn "Tick xanh trách nhiệm", tạo nền tảng để mở rộng mạng lưới thực phẩm an toàn đến hệ thống phân phối hiện đại, chợ truyền thống, bếp ăn tập thể và các cơ sở giáo dục.
Các hệ thống siêu thị đang phối hợp triển khai chương trình “Tick xanh trách nhiệm”, góp phần xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, minh bạch.
Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh cho biết, dù công tác kiểm soát chất lượng hàng hóa, nhất là thực phẩm, đã được tăng cường, tình trạng mất an toàn thực phẩm và ngộ độc vẫn xảy ra ở nhiều địa phương. Đây là lý do thành phố triển khai chương trình "Tick xanh trách nhiệm", hướng tới kiểm soát chất lượng ngay từ nguồn cung, nâng cao trách nhiệm của các chủ thể trong toàn bộ chuỗi.
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, các doanh nghiệp bán lẻ cần tiếp tục nghiên cứu, đề xuất giải pháp để chương trình phát huy hiệu quả thực chất. Thành phố cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp mở rộng quy mô tham gia chương trình. Khi sàn giao dịch hàng hóa đi vào hoạt động trong thời gian tới, lĩnh vực bán lẻ sẽ có thêm cơ hội phát triển theo hướng hiện đại, minh bạch hơn.
Là một trong những doanh nghiệp tiên phong tham gia chương trình, MM Mega Market Việt Nam hiện có hơn 400 sản phẩm đạt tiêu chuẩn "Tick xanh trách nhiệm" và đặt mục tiêu nâng con số này lên hàng nghìn sản phẩm trong thời gian tới.
Ông Nguyễn Đức Toàn, Tổng Giám đốc điều hành MM Mega Market Việt Nam và Big C Campuchia, Trưởng khối Kinh doanh BJC tại Việt Nam cho biết, doanh nghiệp xác định phát triển bền vững phải được hiện thực hóa bằng việc tăng cường hợp tác với các nhà cung ứng, minh bạch quy trình sản xuất và phân phối, qua đó nâng cao niềm tin của người tiêu dùng đối với thực phẩm an toàn.
Bên cạnh mục tiêu bảo đảm an toàn thực phẩm, chương trình còn mở ra dư địa phát triển cho lĩnh vực thương mại và du lịch. Trong bối cảnh lượng khách đến TP Hồ Chí Minh 6 tháng đầu năm 2026 tăng mạnh, các hệ thống bán lẻ có thể phát triển các tour mua sắm, không gian trải nghiệm và giới thiệu những sản phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng đến du khách.
Không chỉ được triển khai tại hệ thống bán lẻ hiện đại, chương trình còn từng bước mở rộng đến chợ truyền thống. Tại chợ Tân Mỹ, hai điểm bán thịt heo "Tick xanh trách nhiệm" đầu tiên của thành phố đã đi vào hoạt động, sử dụng nguồn thịt được giao dịch qua sàn, đưa sản phẩm trực tiếp từ trang trại đến người tiêu dùng. Mô hình góp phần minh bạch nguồn gốc, giảm khâu trung gian và nâng cao trách nhiệm của tiểu thương, nhà cung ứng đối với chất lượng hàng hóa, đồng thời tạo thêm cơ sở để người dân lựa chọn thực phẩm an toàn.
Bảo đảm an toàn cho từng suất ăn học đường
Sau khi triển khai tại hệ thống phân phối, TP Hồ Chí Minh tiếp tục đưa chương trình "Tick xanh trách nhiệm" vào trường học, trước mắt áp dụng tại các cơ sở có tổ chức bữa ăn bán trú. Mục tiêu là bảo đảm thực phẩm sử dụng trong nhà trường có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát xuyên suốt quá trình cung ứng và đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn, dinh dưỡng.
Mới đây, Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh phối hợp với UBND phường Bình Đông công bố mô hình "Tick xanh trách nhiệm" trong bếp ăn trường học. Mô hình được thí điểm tại các trường mầm non công lập, hướng đến xây dựng quy trình kiểm soát thực phẩm ngay từ khâu cung ứng đến chế biến. Dịp này, 14 cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn cùng nhiều đơn vị sự nghiệp ngoài công lập và nhà cung ứng thực phẩm đã ký cam kết thực hiện các tiêu chí của chương trình.
Các đơn vị tại phường Bình Đông thể hiện cam kết sử dụng thực phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng trong bữa ăn bán trú.
Theo UBND phường Bình Đông, mô hình không chỉ tăng cường sự liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà cung ứng và nhà trường mà còn thiết lập cơ chế giám sát thống nhất trong toàn bộ quá trình cung ứng thực phẩm. Thay vì mỗi đơn vị chịu trách nhiệm ở một khâu riêng lẻ, các bên cùng tham gia một chuỗi quản lý với tiêu chí và quy trình kiểm soát chung.
Bà Vũ Yến Oanh, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Đông cho biết, chương trình phải trở thành giải pháp thực chất nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh. Vì vậy, cùng với việc lựa chọn nguồn cung đạt chuẩn, các trường cần tăng cường kiểm tra quá trình tiếp nhận, bảo quản và chế biến nguyên liệu; các nhà cung ứng phải minh bạch quy trình sản xuất, vận chuyển và tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn của chương trình.
Cùng với Bình Đông, phường Tân Mỹ cũng triển khai mô hình nhằm xây dựng nguồn cung thực phẩm an toàn cho các bếp ăn trường học. Theo ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Mỹ, để bảo đảm chất lượng thực phẩm, việc kiểm soát phải được thực hiện ở tất cả các khâu của chuỗi cung ứng. Mỗi đơn vị đều phải thực hiện đúng trách nhiệm của mình, từ nhà sản xuất, đơn vị vận chuyển, nhà cung cấp đến trường học. Khi từng mắt xích được giám sát chặt chẽ, nguy cơ thực phẩm không bảo đảm chất lượng đi vào bếp ăn sẽ được hạn chế.
Phường Tân Mỹ đẩy mạnh kết nối nguồn cung đạt chuẩn với bếp ăn trường học nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh.
Theo mô hình, toàn bộ thực phẩm cung cấp cho bếp ăn nhà trường được quản lý thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử. Giải pháp này giúp nhà trường dễ dàng kiểm tra thông tin về sản phẩm, đơn vị sản xuất, nhà cung ứng và quá trình lưu thông; đồng thời tạo điều kiện để phụ huynh theo dõi, giám sát chất lượng bữa ăn của con em.
Đánh giá về hiệu quả của chương trình, ông Nguyễn Minh Hùng, Phó Trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh cho biết, việc kết nối các nguồn cung đạt tiêu chuẩn "Tick xanh trách nhiệm" với hệ thống bếp ăn trường học sẽ góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn, bảo đảm an toàn thực phẩm và từng bước hình thành hệ sinh thái thực phẩm minh bạch, được kiểm soát từ nơi sản xuất đến bàn ăn.
Theo ông Nguyễn Minh Hùng, hiệu quả của chương trình phụ thuộc vào sự phối hợp thường xuyên giữa chính quyền, ngành công thương, ngành giáo dục, nhà trường, doanh nghiệp, nhà cung ứng và phụ huynh. Những cam kết đã ký cần được cụ thể hóa bằng hoạt động kiểm tra định kỳ, giám sát đột xuất, công khai thông tin và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Khi được nhân rộng, mô hình không chỉ góp phần bảo đảm an toàn cho bữa ăn học đường mà còn thúc đẩy doanh nghiệp và nhà cung ứng nâng cao chất lượng sản phẩm, củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.