Gia đình chị Điểu Thị Diết (34 tuổi) ở thôn Đồng Tháp (xã Phú Trung) sử dụng hiệu quả nguồn vốn chính sách đầu tư sầu riêng mang lại hiệu quả. Ảnh minh họa: K GỬIH/TTXVN
Theo kế hoạch, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu 100% diện tích vùng trồng đủ điều kiện và 100% cơ sở đóng gói nông sản phục vụ xuất khẩu được cấp, quản lý và duy trì mã số theo quy định, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và các quy định của thị trường nhập khẩu. Giai đoạn 2026-2030, Đồng Tháp dự kiến cấp mới mã số cho 159.779 ha, gồm 52.214 ha lúa, nếp; 89.737 ha cây lâu năm (cây ăn trái, dừa) và 17.829 ha hoa màu.
Hàng năm, tỉnh ưu tiên cấp mã số vùng trồng đối với các vùng sản xuất tập trung, vùng sản xuất cây trồng chủ lực, vùng liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ và xuất khẩu. Tỉnh đặt mục tiêu đến cuối năm 2027, toàn bộ diện tích cây trồng chủ lực phục vụ xuất khẩu sẽ được cấp mã số vùng trồng.
Đến năm 2030, tổng diện tích được cấp và duy trì mã số vùng trồng trên địa bàn tỉnh dự kiến đạt 377.722 ha gồm: lúa, nếp 203.082 ha; cây lâu năm 153.440 ha; hoa màu 21.200 ha; 100% cơ sở sơ chế, gia công, đóng gói nông sản phục vụ xuất khẩu trên địa bàn tỉnh đủ điều kiện theo quy định được cấp và quản lý mã số cơ sở đóng gói.
Để bảo đảm việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đi vào thực chất, Đồng Tháp sẽ tăng cường kiểm tra, thẩm định ngay từ khâu đăng ký; trong đó, UBND cấp xã chịu trách nhiệm hướng dẫn, xác nhận hồ sơ và kiểm tra hiện trạng vùng trồng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức thẩm định thực tế trước khi cấp mã số. Sau khi được cấp, các vùng trồng và cơ sở đóng gói sẽ được kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc đột xuất hằng năm nhằm bảo đảm duy trì đầy đủ các điều kiện về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật và yêu cầu của từng thị trường nhập khẩu. Trường hợp không duy trì các điều kiện theo quy định hoặc có hành vi gian lận sẽ bị tạm dừng sử dụng, thu hồi mã số hoặc xử lý theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói thông qua việc xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu đồng bộ, kết nối thông tin về vị trí địa lý, diện tích, sản lượng, chủ thể sản xuất, nhật ký canh tác, tình hình sinh vật gây hại và quy trình sản xuất. Đây sẽ là nền tảng phục vụ công tác quản lý nhà nước, truy xuất nguồn gốc, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu.
Ngoài công tác quản lý, Đồng Tháp chú trọng nâng cao năng lực cho các hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân thông qua tuyên truyền, tập huấn về quy trình sản xuất, ghi chép hồ sơ, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát sinh vật gây hại, quy định của các nước nhập khẩu và kỹ năng tự giám sát việc duy trì mã số.
Tỉnh cũng tăng cường kết nối các vùng nguyên liệu, cơ sở đóng gói đã được cấp mã số với doanh nghiệp thu mua, chế biến, xuất khẩu nhằm hình thành chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ bền vững, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của các ngành hàng nông sản chủ lực.
Đồng Tháp hiện là địa phương có diện tích cây ăn trái lớn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với diện tích trên 134.000 ha, sản lượng hơn 2,5 triệu tấn/năm. Trong số đó, diện tích sầu riêng 32.100 ha, sản lượng 556.916 tấn; mít 25.685 ha, sản lượng 437.433 tấn. Những sản phẩm trái cây có lợi thế và thị trường tiêu thụ thuận lợi đã dần tăng nhanh về diện tích, đã hình thành vùng chuyên canh cây ăn trái với sản lượng lớn để cung cấp cho thị trường.
Theo ngành nông nghiệp tỉnh, đến nay, toàn tỉnh đã được cấp 5.364 mã số vùng trồng và 565 mã số cơ sở đóng gói; trong đó, có 3.496 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với diện tích hơn 101.182 ha; 496 mã số cơ sở đóng gói đã được nước nhập khẩu phê duyệt và 69 mã số đang chờ phê duyệt. Riêng đối với thị trường nội địa, tỉnh đã cấp 1.868 mã số vùng trồng với tổng diện tích gần 186.000 ha.
Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, việc triển khai đồng bộ công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói không chỉ đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu mà còn góp phần xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao chất lượng nông sản, tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị và thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành nông nghiệp, tạo nền tảng để nông sản Đồng Tháp phát triển bền vững trong giai đoạn tới.