Các nhà giao dịch và chuyên gia phân tích cho biết Nga và Ukraine đang liên tục tiến hành hoạt động quân sự nhằm vào các cảng xuất khẩu và tàu chở ngũ cốc của nhau ở Biển Đen, gây gián đoạn hoạt động thương mại tại khu vực này ở mức nghiêm trọng nhất kể từ khi xung đột tại Ukraine bắt đầu cách đây hơn 4 năm.
Trong niên vụ xuất khẩu vừa qua, từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026, Nga đã xuất khẩu 46,3 triệu tấn ngũ cốc qua các cảng ở Biển Azov và Biển Đen, chiếm 90% tổng lượng ngũ cốc xuất khẩu bằng đường biển của nước này. Trong khi đó, các cảng Baltic của Nga chỉ vận chuyển khoảng 1 triệu tấn.
Một nguồn tin trong ngành, đề nghị không nêu tên, cho biết tính đến ngày 18/8, nhu cầu vận chuyển ngũ cốc bằng đường sắt đến các cảng Baltic của Nga trong niên vụ này đã lên tới 5 triệu tấn, chủ yếu để giao trong tháng 8 và tháng 9, so với 6 triệu tấn đến các cảng Biển Đen là Novorossiysk và Tuapse.
Các nhà xuất khẩu Nga cũng ngày càng hướng tới những cảng tại các quốc gia Baltic, chủ yếu là Latvia, một thành viên Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Các nhà phân tích và giao dịch viên dự báo lượng hàng qua những cảng này sẽ tăng mạnh trong tháng tới.
Bất chấp diễn biến quan hệ giữa Nga và các nước láng giềng Baltic, hoạt động vận chuyển ngũ cốc của Nga qua các quốc gia Baltic vẫn tiếp diễn. Tuy nhiên, lượng hàng đã giảm xuống khoảng 1 triệu tấn trong niên vụ vừa qua, so với 2,5 triệu tấn cách đây 2 năm.
Đại diện công ty tư vấn Sovecon, nhận định khu vực Baltic và vùng Tây Bắc hiện là tuyến vận chuyển quan trọng nhất đối với xuất khẩu ngũ cốc của Nga. Các quốc gia Baltic từng là những cửa ngõ xuất khẩu dầu mỏ và phân bón quan trọng của Nga. Tuy nhiên, khi quan hệ giữa các bên ít thuận lợi, Nga đã tìm cách phát triển cơ sở hạ tầng vận tải biển của riêng mình.
Sau khi trở thành một trong những nước xuất khẩu nông sản lớn trên thế giới và là nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, Nga đã xây dựng các cảng ngũ cốc tại Vysotsk và Ust-Luga. Ngũ cốc cũng có thể được vận chuyển qua các cảng St. Petersburg và Kaliningrad. Các cảng của Nga trên biển Baltic có tổng công suất ước tính lên tới 7 triệu tấn ngũ cốc/năm. Mặc dù đã được mở rộng, công suất này vẫn chưa đủ để thay thế hoàn toàn những cảng ở Biển Azov và Biển Đen.
