Đáng chú ý, sau đợt điều chỉnh đồng loạt theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
Tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 15-18 tháng vừa giảm thêm 0,2 điểm phần trăm, xuống còn 6,6%/năm. Sau điều chỉnh, mức lãi suất này ngang bằng với các kỳ hạn 6-11 tháng. Các kỳ hạn còn lại được giữ nguyên, trong đó tiền gửi 12-13 tháng và 24-36 tháng cùng ở mức 6,8%/năm.
Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cũng điều chỉnh giảm lãi suất huy động ở cả hai kênh tại quầy và trực tuyến. Mức giảm mạnh nhất là 0,4 điểm phần trăm, áp dụng với tiền gửi tại quầy kỳ hạn 15-18 tháng, xuống còn 6,5%/năm. Với tiền gửi trực tuyến, lãi suất hai kỳ hạn này giảm 0,3 điểm phần trăm, còn 7,1%/năm; kỳ hạn 24 tháng giảm 0,2 điểm phần trăm, xuống 6,9%/năm.
Tương tự, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) tiếp tục giảm 0,1 điểm phần trăm lãi suất tại nhiều sản phẩm tiết kiệm. Động thái này áp dụng với tiền gửi tại quầy ở các kỳ hạn từ 1-36 tháng, đồng thời điều chỉnh giảm tại một số kỳ hạn của sản phẩm LiveBank và Super Savy. Riêng lãi suất tiết kiệm trực tuyến được giữ nguyên. Lãi suất cao nhất tại TPBank hiện còn 5,85%/năm.
Những điều chỉnh trên diễn ra trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động đã có bước giảm đáng kể từ cuối tháng 10. Theo NHNN, 46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Mức giảm phổ biến khoảng 0,5 điểm phần trăm, một số ngân hàng giảm tới 0,7 điểm phần trăm.
Dù vậy, thị trường vẫn xuất hiện những mức lãi suất huy động lên tới 9-10%/năm. Tuy nhiên, đây không phải mức lãi suất phổ biến dành cho khách hàng cá nhân thông thường. Chẳng hạn, Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVcomBank) áp dụng lãi suất 10%/năm cho kỳ hạn 12-13 tháng nhưng yêu cầu số tiền gửi tối thiểu 2.000 tỷ đồng; Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB) niêm yết mức 9%/năm với điều kiện khoản tiền gửi từ 500 tỷ đồng.
Sự phân hóa này cho thấy các ngân hàng vẫn có nhu cầu thu hút những nguồn vốn quy mô lớn, trong khi xu hướng điều chỉnh giảm lãi suất niêm yết đang được triển khai theo định hướng chung của cơ quan quản lý.
Ở chiều cho vay, việc giảm lãi suất đã được nhiều ngân hàng triển khai thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi. Đơn cử, TPBank vừa công bố bổ sung 2 chương trình tín dụng ưu đãi nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và khách hàng cá nhân trong giai đoạn cuối năm.
Cụ thể, từ nay đến hết ngày 31/12/2026, ngân hàng dành 5.000 tỷ đồng triển khai gói tín dụng cho doanh nghiệp thuộc các ngành trọng điểm như xây lắp, điện, viễn thông, dược phẩm, vật tư y tế và doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Các khoản vay có thời hạn tối đa 12 tháng, được hưởng ưu đãi lãi suất tối đa 3 tháng, trong đó lãi suất tháng đầu tiên từ 7,5%/năm.
Bên cạnh đó, TPBank triển khai chương trình vay kinh doanh theo hạn mức tín dụng với lãi suất cố định 7,9%/năm trong tháng đầu tiên và 9,9%/năm trong hai tháng tiếp theo. Thời gian vay tối thiểu là 4 tháng.
Là một trong những ngân hàng triển khai mức giảm tương đối sâu đối với các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết tính đến đầu tháng 11/2026, ngân hàng đã giải ngân khoảng 150.000 tỷ đồng, với gần 25.000 khách hàng được hưởng chính sách ưu đãi. Trước đó, từ ngày 19/10 đến hết ngày 31/12/2026, ngân hàng áp dụng chương trình giảm lãi suất từ 1,5-2%/năm, một số lĩnh vực được giảm tới 3%/năm.
Để có thêm dư địa giảm lãi vay, Vietcombank cũng đã giảm 0,5 điểm phần trăm lãi suất huy động niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên kể từ ngày 20/10. Đây là một trong những giải pháp trực tiếp nhằm giảm chi phí đầu vào, tạo điều kiện điều chỉnh lãi suất cho vay, kể cả đối với các khoản vay hiện hữu.
Tuy nhiên, theo ông Bạch Thành Long, Phó Tổng giám đốc Vietcombank, việc hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong thời gian tới không chỉ dựa vào các chính sách ưu đãi lãi suất. Ngân hàng sẽ tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn để duy trì mặt bằng lãi suất cho vay hợp lý.
Lãnh đạo Vietcombank cho biết ngân hàng sẽ ưu tiên nguồn vốn cho các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, ngành kinh tế trọng điểm và những động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Cùng với đó là thúc đẩy chuyển đổi số, đơn giản hóa quy trình và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ nhằm giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả phục vụ khách hàng.
Ở góc độ nguồn vốn, ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank cho rằng, ngân hàng cần chủ động khai thác nhiều kênh huy động thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tiền gửi của tổ chức kinh tế và dân cư.
Theo ông Nguyễn Hưng, bên cạnh nguồn vốn trên thị trường 1 (huy động từ tổ chức và dân cư), TPBank đang khai thác nguồn vốn trên thị trường 2 (vốn vay giữa các tổ chức tín dụng). Thanh khoản trên thị trường này hiện khá dồi dào, trong khi mặt bằng lãi suất tương đối thấp. Đây là cơ sở giúp ngân hàng cải thiện chi phí vốn bình quân, qua đó tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay.
TPBank cũng đang tìm kiếm nguồn vốn từ nước ngoài, bao gồm các khoản vay ngắn hạn và khoản vay hợp vốn trung, dài hạn. Theo lãnh đạo ngân hàng, việc tiếp cận những nguồn vốn này vừa giúp cải thiện chi phí vốn, vừa bổ sung nguồn lực đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế và nâng cao các chỉ số an toàn tài chính.
Hai hướng tiếp cận từ TPBank và Vietcombank cho thấy việc giảm lãi suất cho vay không chỉ nằm ở quyết định điều chỉnh biểu lãi suất đầu ra. Ngân hàng phải đồng thời xử lý bài toán ở cả hai phía là giảm chi phí huy động và nâng cao hiệu quả hoạt động. Nếu chi phí vốn vẫn cao, dư địa giảm lãi suất cho vay sẽ bị thu hẹp, ngay cả khi ngân hàng muốn mở rộng các chương trình tín dụng ưu đãi.
Mới đây, tại Công văn số 10488/NHNN-TTNH, NHNN yêu cầu các chi nhánh khu vực tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề việc thực hiện giảm lãi suất tại một số tổ chức tín dụng. Hoạt động này phải được triển khai ngay trong tháng 11/2026.
Nội dung thanh tra tập trung vào việc chấp hành các quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN về giảm lãi suất. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, các chi nhánh khu vực có trách nhiệm nhận diện những tồn tại, vi phạm để kịp thời chấn chỉnh và xử lý theo quy định. Kết quả thực hiện phải được báo cáo NHNN trong tháng 11 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Trước đó, NHNN đã yêu cầu các ngân hàng giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đồng thời tập trung giảm từ 1,5-2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Các tổ chức tín dụng cũng được yêu cầu tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận và không cạnh tranh thiếu lành mạnh trong huy động vốn.
Đáng chú ý, NHNN đã phát đi cảnh báo sẽ xem xét giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với những ngân hàng không thực hiện nghiêm chỉ đạo về lãi suất.
Việc tăng cường thanh tra cho thấy yêu cầu giảm lãi suất đang được đặt ra ở mức độ thực chất hơn. Các ngân hàng không chỉ phải chứng minh đã điều chỉnh biểu lãi suất huy động, mà còn phải thực hiện giảm lãi suất cho vay theo định hướng, bảo đảm khách hàng thuộc diện ưu tiên thực sự được hưởng lợi.
