Christy Kinahan. Ảnh: Dailymail
Theo trang Dailymail, khi bước vào những năm xế chiều và bị Mỹ treo thưởng 5 triệu USD cho ai bắt được mình, “Dapper Don” hẳn cũng có lúc tự hỏi vì sao mình lại đặt ra mục tiêu cao đến vậy.
Từ một tay tội phạm cấp thấp ở Dublin thập niên 1980, Kinahan đã vươn lên thành thủ lĩnh một tập đoàn tội phạm toàn cầu tưởng chừng bất khả xâm phạm.
Tuy nhiên, các thông tin mới nhất cho thấy Kinahan, 68 tuổi, cùng các thành viên thân cận gồm hai con trai Daniel 48 tuổi và Christopher Jr 44 tuổi, đang đối diện nguy cơ bị bắt giữ và truy tố.
Điều này diễn ra sau khi đồng phạm thân tín Sean McGovern bị dẫn độ từ căn cứ của băng nhóm này ở Dubai về Ireland để đối mặt cáo buộc giết người.
Trong một diễn biến khác, đoạn video công bố tháng trước cho thấy một tàu ma túy chở 2,2 tấn cocaine trị giá 132 triệu bảng Anh của băng nhóm Kinahan bị đột kích vào tháng 9/2023 trong chiến dịch chung của cơ quan chức năng Ireland và Mỹ.
Tất cả đánh dấu thay đổi lớn đối với nhóm tội phạm có tổ chức Kinahan, từ vị trí tưởng chừng không thể lay chuyển trong hệ thống tội phạm toàn cầu - một trong những băng ma túy khét tiếng nhất thế giới.
Mọi chuyện khởi đầu khá khiêm tốn khi Christopher Kinahan Sr, lúc đó 22 tuổi, bị kết án lần đầu vì tội trộm xe bất thành vào năm 1979.
Sinh tháng 3/1957 trong một gia đình nề nếp ở Dublin, Kinahan từng lái taxi bán thời gian sau khi rời ghế nhà trường. Nhưng chẳng bao lâu, ông ta tập trung toàn thời gian vào hoạt động tội phạm, chủ yếu là gian lận séc, đồng thời xây dựng mạng lưới quan hệ trong giới ngầm. Giữa thập niên 1980, ông ta chuyển sang buôn ma túy và năm 1987, bị kết án sáu năm tù sau khi cảnh sát phát hiện 130g heroin trong căn hộ cao cấp mà ông ta thuê tại Dublin.
Ông Michael O’Sullivan, một trong các cảnh sát tham gia bắt giữ, sau này nhớ lại: “Thời đó, chúng tôi thường không thu giữ được lượng heroin lớn như vậy trong cả năm”. Ông O’Sullivan cũng cho rằng Kinahan khác biệt so với tội phạm thông thường: ăn mặc bảnh bao, có thể đổi giọng Ireland sang giọng Anh bất cứ lúc nào và có thói quen đặc biệt là đọc sách trên đường đến tòa.
Kinahan còn là một trong những tù nhân đầu tiên ở Ireland được phép có máy tính trong buồng giam. Nhưng niềm đam mê học ngoại ngữ mới hé lộ tham vọng thật sự. Ông ta từng từ chối được tha tù sớm để hoàn tất bằng tiếng Pháp, đồng thời tự học tiếng Tây Ban Nha, Hà Lan, Nga và Arab qua băng cassette. Khả năng nói nhiều ngôn ngữ trở thành công cụ đắc lực khi ông ta mở rộng mạng lưới ma túy toàn cầu.
Trong thập niên 1990, Kinahan di chuyển giữa Hà Lan, Bỉ và Dublin, đồng thời có thời gian dài ở Tamworth (Staffordshire) để kết nối với giới tội phạm Birmingham. Nhưng chính việc chuyển tới Tây Ban Nha đầu những năm 2000 đã mở đường cho ông ta hoạt động ở quy mô quốc tế. Ông ta nhanh chóng nhập khẩu các lô hàng ma túy khổng lồ, chủ yếu là cocaine, từ Colombia và Bắc Phi để phân phối cho thị trường Ireland, Anh và nhiều nơi khác.
Năm 2006, chiến dịch quốc tế mang tên Operation Shovel, với sự tham gia của cảnh sát Ireland, Anh và Tây Ban Nha, được triển khai nhằm điều tra hoạt động của gia đình Kinahan tại Costa del Sol. Văn phòng Liên hợp quốc về ma túy và tội phạm sau đó nhận định tổ chức này có cấu trúc hoàn hảo, do một thủ lĩnh điều hành chặt chẽ cùng hai con trai, có chi nhánh ở hơn 20 quốc gia bao gồm Trung Quốc, Mỹ và Nam Phi.
Vụ ám sát Gary Hutch tháng 9/2015 mới thật sự đưa băng nhóm này vào tâm điểm chú ý. Hutch, 34 tuổi, từng là thành viên băng đảng, định bắn Daniel Kinahan vì tranh chấp tiền bạc, đồng thời bị nghi cung cấp thông tin cho cảnh sát Tây Ban Nha. Mặc dù một thỏa thuận đã được dàn xếp để cho Hutch được trở lại sống ở Tây Ban Nha một cách an toàn, nhưng ngay sau khi trở về, anh ta đã bị bắn chết gần một tòa chung cư ở Marbella.
Năm tháng sau, sáu người mặc giả cảnh phục Garda và mang súng AK-47 tìm cách giết Daniel Kinahan tại một buổi cân trọng lượng giải quyền Anh ở khách sạn Regency, Dublin. Daniel thoát chết, nhưng trợ thủ David Byrne thiệt mạng.
Chú của Hutch là Gerry “The Monk” Hutch - người từng dàn xếp thỏa thuận bất thành để bảo vệ cháu – đã bị truy tố tội giết người liên quan vụ Regency nhưng được tuyên trắng án sau phiên tòa kéo dài sáu tháng. Ít nhất 15 người khác bị bắn chết sau đó, đa số thuộc phe Hutch, trong một chuỗi trả thù đẫm máu.
Diễn biến gây chấn động nhất xảy ra tháng 4/2022, khi Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ treo thưởng 5 triệu USD cho thông tin nào giúp bắt giữ được Christy Kinahan hoặc hai con trai. Bốn công dân Ireland khác cũng bị nêu tên. Lệnh trừng phạt được đưa ra giữa nghi ngờ băng Kinahan, với giá trị ước tính 1 tỉ euro, có làm ăn với nhóm vũ trang Hezbollah. Một quan chức Bộ Tài chính Mỹ khi đó nói Mỹ nhắm vào băng này với quyết tâm giống như trừng phạt băng Camorra của Italy, Los Zetas của Mexico, Yakuza của Nhật Bản và Izmaylovskaya của Nga.
Cùng năm, Thomas “Bomber” Kavanagh, 57 tuổi, được coi như “giám đốc điều hành châu Âu” của băng Kinahan, bị kết án 21 năm tù tại Tòa án Ipswich vì tội ma túy và rửa tiền.
Ảnh hưởng của Daniel Kinahan trong giới quyền Anh - nơi ông ta từng cố gắng tái xuất với vai trò “cố vấn” cho các võ sĩ hàng đầu như Tyson Fury - cũng dần suy yếu khi nhiều nhân vật chủ chốt quay lưng.
Ngoài ra, kế hoạch chuyển hoạt động từ Tây Ban Nha sang Dubai cũng không suôn sẻ. Thỏa thuận dẫn độ giữa Ireland và UAE ký tháng 10/2024 khiến họ rơi vào thế bất lợi.
Băng Kinahan nay đã bị nhiều tập đoàn tội phạm quốc tế khác qua mặt, trong đó có ‘Ndrangheta của Italy và Clan del Golfo của Colombia, những thế lực đang thâu tóm đường dây cocaine toàn cầu.
Không ngạc nhiên khi Christy Kinahan muốn sang Zimbabwe lập nghiệp. Nhưng có lẽ, ông ta sẽ nhận ra rằng mình khó có thể ẩn náu ở bất cứ đâu.