Cộng đồng thôn Bar Gok, xã Sa Thầy tham gia quản lý, bảo vệ rừng từ năm 2020. Đến năm 2026, tổng diện tích cộng đồng này được giao khoảng 750 ha, với 30 hộ trong thôn cùng tham gia quản lý, bảo vệ. Các hộ dân được phân công thành 7 tổ, luân phiên thay nhau đi tuần tra, bảo vệ trên diện tích rừng đã được giao. Hàng tháng, mỗi tổ sẽ đi tuần tra, bảo vệ ít nhất một lần, tùy theo tình hình thời tiết, khí hậu, nguy cơ cháy rừng sẽ tăng số lần đi vào rừng để ngăn chặn sớm các hiểm họa ảnh hưởng tới rừng.
Người dân cùng lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng tiến hành tuần tra, kiểm soát và phòng, chống cháy rừng tại các khu vực được phân công trong Vườn Quốc gia Chư Mom Ray.
Ông A Đuyn, Bí thư Chi bộ thôn Bar Gok cho biết, thôn có 187 hộ. Hàng năm, thôn sẽ chọn ra 30 hộ để tham gia quản lý, bảo vệ rừng, thay đổi luân phiên. Mỗi quý, cộng đồng thôn sẽ nhận được tiền từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Tiền sẽ được tổ trưởng Tổ cộng đồng phân chia cho các hộ tham gia, trung bình một hộ sẽ nhận được từ 16 – 17 triệu đồng/năm, tùy theo số ngày công đi tuần tra, bảo vệ rừng. Số tiền nhận được, bà con sẽ sử dụng để trang trải chi phí sinh hoạt trong gia đình, mua sắm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hoặc dồn tiền lại để mua trâu, bò,…
“Do thôn ở gần rừng, nên trước đây, khi phát nương làm rẫy, một số bà con đã xâm phạm vào diện tích rừng để mở rộng diện tích sản xuất. Tuy nhiên, từ khi nhận khoán quản lý, bảo vệ rừng, bà con đã hiểu được giá trị của rừng mang lại, là nơi tạo sinh kế cho người dân, nên không xâm phạm vào rừng nữa. Từ năm 2020, trên diện tích rừng do cộng đồng thôn được giao quản lý, bảo vệ đã không xảy ra vụ cháy rừng nào, không có trường hợp vi phạm Luật Lâm nghiệp. Tiền nhận từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng cũng giúp bà con ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo, nên thôn bây giờ chỉ còn 7 hộ nghèo, so với 35 hộ trước đây”, ông A Đuyn nói.
Người dân cùng lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng tiến hành tuần tra, kiểm soát và phòng, chống cháy rừng tại các khu vực được phân công trong Vườn Quốc gia Chư Mom Ray.
Đơn cử, gia đình anh A Hách (sinh năm 1993) tham gia Cộng đồng thôn Bar Gok quản lý, bảo vệ rừng từ năm 2023. Nhờ làm tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng, năm 2024, gia đình anh nhận được 17 triệu đồng. Có số tiền này, anh đã mua phân bón cho cây cà phê, có tiền cho con đi học, phát triển thêm một hecta cây cà phê và một sào lúa. Qua đó, giúp kinh tế gia đình ổn định hơn, nhận thức về công tác quản lý, bảo vệ rừng của anh và gia đình được nâng lên rõ rệt.
Trong khi đó, Cộng đồng thôn Sa Sơn, xã Sa Thầy có 20 hộ tham gia quản lý, bảo vệ 480 ha rừng thuộc Vườn Quốc gia Chư Mom Ray. Thực hiện nhiệm vụ được giao, cộng đồng thôn đã phân chia các hộ tham gia thành từng tổ, tiến hành tuần tra, kiểm soát khu vực rừng đã được phân công. Đến nay, sau nhiều năm được nhận quản lý, bảo vệ rừng, Cộng đồng thôn Sa Sơn cũng không để xảy ra tình trạng phá rừng, cháy rừng trên diện tích được giao.
Anh Nguyễn Huy Hoàng, Cộng đồng thôn Sa Sơn cho biết, năm 2024, gia đình anh nhận được 15 triệu đồng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Số tiền này giúp anh trang trải các chi phí trong gia đình, phân bón cho cây trồng, góp phần giúp gia đình anh ổn định được cuộc sống, phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo.
“Tôi thấy chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng mang lại nhiều hiệu quả rất thiết thực, không chỉ là sinh kế giúp cho bà con có tiền để trang trải sinh hoạt, mà về lâu dài, chính sách này còn giúp nâng cao nhận thức của người dân trong việc bảo vệ rừng, phát hiện sớm và ngăn ngừa các hành vi xâm hại vào tài nguyên rừng”, anh Nguyễn Huy Hoàng phân tích.
Người dân cùng lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng tiến hành tuần tra, kiểm soát và phòng, chống cháy rừng tại các khu vực được phân công trong Vườn Quốc gia Chư Mom Ray.
Theo ông Đào Anh Chiến, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Chư Mom Ray, hiện nay Vườn đang giao khoán bảo vệ 3.400 ha rừng thuộc vùng dịch vụ môi trường rừng cho 8 cộng đồng với 145 hộ dân thuộc các xã Sa Thầy, Mô Rai và Sa Loong. Từ đầu năm đến nay, cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng tích cực tham gia cùng với lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng thực hiện tốt nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra rừng, thực hiện được gần 3.300 đợt tuần tra với gần 3.300 lượt người tham gia. Qua đó, không để xảy ra vi phạm, không xảy ra cháy rừng trên diện tích giao khoán bảo vệ rừng.
“Tiền chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được vườn chi trả theo cộng đồng, và chuyển tiền về tài khoản cho cộng đồng, mà không chi trả tiền trực tiếp. Sau khi nhận tiền, Tổ trưởng Tổ cộng đồng sẽ chi trả cho từng hộ tham gia theo số ngày công tham gia trực tiếp, cũng như hiệu quả thực tế từ công tác quản lý, bảo vệ rừng. Nhờ nguồn tiền này, bà con có thể có thêm nguồn tài chính để trang trải cuộc sống, mua vật tư nông nghiệp hay trang thiết bị trong gia đình. Có thể khẳng định, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đã góp phần tích cực vào công tác quản lý, bảo vệ rừng, nâng cao nhận thức của người dân sống gần rừng. Bằng chứng là từ năm 2010 đến nay, không xảy ra cháy rừng hay vi phạm Luật Lâm nghiệp trên diện tích của Vườn Quốc gia Chư Mom Ray”, ông Đào Anh Chiến nhấn mạnh.