Đặc biệt, tại các vùng cát ven biển, nơi có thảm thực bì dày, lượng lá khô tích tụ lớn và nhiều khu vực khó tiếp cận, khi xảy ra cháy thường lan nhanh trên diện rộng và khó khống chế. Trước diễn biến phức tạp của thời tiết và nguy cơ cháy rừng hiện hữu, tỉnh Quảng Trị đang tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra.
Nguy cơ gia tăng
Các lực lượng tập trung khống chế, đám cháy rừng tại xã Triệu Cơ. Ảnh: TTXVN phát
Thời gian vừa qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị liên tục xuất hiện các vụ cháy liên tiếp, tập trung các rừng phòng hộ ven biển. Đặc biệt, đáng chú ý, nhiều đám cháy sau khi được dập tắt lại bùng phát trở lại, kéo dài nhiều ngày khiến chữa cháy, khống chế gặp nhiều khó khăn, tốn nhiều nhân lực và vật lực.
Tại xã Ninh Châu, thời gian gần đây liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy rừng; trong đó có những đám cháy kéo dài, buộc các lực lượng chức năng phải huy động lớn lực lượng tham gia mới có thể khống chế hoàn toàn. Các vụ cháy chủ yếu xảy ra tại những diện tích rừng keo tràm và rừng phòng hộ ven biển, nơi lớp thực bì, lá khô tích tụ dày qua nhiều năm nên khi bắt lửa thường cháy lan rất nhanh trên diện rộng.
Ông Lê Ngọc Huân, Chủ tịch UBND xã Ninh Châu cho biết: Trong năm 2026, tình hình cháy rừng trên địa bàn diễn biến phức tạp hơn những năm trước do nắng nóng kéo dài, nhiều diện tích rừng bước vào cao điểm mùa khô, thảm thực bì khô kiệt và dễ bén lửa. Một số khu vực rừng hiện đã xuất hiện tình trạng lá chuyển vàng, làm gia tăng nguy cơ cháy.
Trước tình hình trên, việc chữa cháy trên địa bàn gặp nhiều khó khăn do diện tích rừng rộng, trong lâm phần có nhiều công trình, dự án và hoạt động sản xuất xen kẽ. Khi xảy ra cháy, tốc độ lan lửa rất nhanh, việc xử lý phụ thuộc nhiều vào hướng gió và điều kiện thời tiết. Đặc biệt, lớp thực bì dày tích tụ lâu ngày khiến nhiều đám cháy âm ỉ dưới mặt đất, gây khó khăn cho lực lượng tham gia chữa cháy.
Vì vậy, địa phương đã chỉ đạo lực lượng công an, quân sự, dân quân phối hợp với Ban Quản lý rừng phòng hộ thường xuyên tuần tra, sẵn sàng lực lượng, phương tiện để xử lý các tình huống phát sinh. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục thành lập các chốt trực, tăng cường lực lượng ứng trực tại các khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy cao. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực phòng chống cháy rừng, xã đang đề xuất cấp trên quan tâm hỗ trợ kinh phí, trang thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy rừng…
Tại xã Triệu Cơ, vụ cháy rừng xảy ra vào khoảng 11 giờ ngày 23/6 tại khu vực rừng tràm thuộc các thôn 5, Phương An và thôn 34, Thượng Phú Phường... Do thời tiết nắng nóng kéo dài, thực bì khô dày và gió lớn, ngọn lửa nhanh chóng lan rộng ra nhiều khu vực lân cận. Để khống chế đám cháy, chính quyền địa phương đã phối hợp với các lực lượng chức năng và người dân huy động hơn 500 người tham gia chữa cháy.
Đến tối cùng ngày, đám cháy cơ bản được khống chế nhưng do gió lớn và còn nhiều điểm cháy âm ỉ trong lớp thực bì, ngọn lửa bất ngờ bùng phát trở lại, kéo dài sang ngày 24/6. Vụ việc đã khiến chữa cháy gặp nhiều khó khăn mới có thể dập tắt hoàn toàn đám cháy.
Ông Đoàn Quang Diện, Chủ tịch UBND xã Triệu Cơ cho biết: Thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài, kết hợp với gió lớn đã khiến các vụ cháy rừng xảy ra trên địa bàn rất phức tạp. Khi vụ cháy lớn xảy ra, công tác chữa cháy gặp rất nhiều khó khăn do thời tiết nắng nóng gay gắt, gió lớn và địa hình phức tạp. Phương tiện chữa cháy chủ yếu là xe phun nước của lực lượng phòng cháy, chữa cháy và kiểm lâm chỉ có thể tiếp cận những khu vực có đường giao thông thuận lợi.
Đối với những khu vực xa, lực lượng chức năng phải huy động xe máy cày của người dân vận chuyển máy bơm nước và các thiết bị chữa cháy vào hiện trường để phối hợp dập lửa. Sau khi các đám cháy cơ bản được khống chế, chính quyền địa phương cũng đã chỉ đạo các lực lượng tiếp tục rà soát, xử lý tàn lửa trước khi kết thúc chữa cháy. Địa phương cũng đã thành lập 3 tổ tuần tra, mỗi tổ gồm khoảng 15 người với sự tham gia của lực lượng công an, quân sự và biên phòng nhằm thường xuyên kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các điểm có nguy cơ bùng phát trở lại.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay trang thiết bị, phương tiện phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Địa phương đang kiến nghị tỉnh và các sở, ngành quan tâm hỗ trợ kinh phí, đầu tư thêm trang thiết bị, phương tiện nhằm nâng cao năng lực phòng cháy, chữa cháy rừng trong thời gian tới…
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, tính từ đầu năm đến ngày 24/6, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 9 vụ cháy rừng, gây ảnh hưởng trên 220ha rừng (tăng so với cùng kỳ năm 2025 tăng 5 vụ, diện tích rừng bị ảnh hưởng tăng hơn 212ha); ngoài ra có 52 vụ cháy đã được phát hiện, huy động lực lượng, phương tiện tham gia dập tắt kịp thời không gây thiệt hại về rừng.
Siết chặt quản lý
Trước diễn biến thời tiết còn nhiều cực đoan, nắng nóng đang kéo dài, nguy cơ cháy rừng tại Quảng Trị tiếp tục ở mức cao, đòi hỏi các cấp, ngành và người dân không được chủ quan, lơ là trong công tác phòng ngừa. Ảnh: TTXVN phát
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, ngay từ đầu năm, tỉnh Quảng Trị đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý, bảo vệ và phòng cháy chữa cháy rừng. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong 6 tháng đầu năm, lực lượng kiểm lâm đã chủ trì và lồng ghép tổ chức 249 hội nghị tuyên truyền với khoảng 11.656 lượt người tham gia; tổ chức xử lý thực bì hơn 40.000/67.000 ha, chiếm tỷ lệ 60,1%.
Các xã, chủ rừng cũng đã thành lập, kiện toàn 113 Ban chỉ đạo với 2.377 thành viên; 1.223 tổ, đội phòng chống cháy rừng với 11.618 người tham gia. Bên cạnh đó, chủ động hoàn thành rà soát, ban hành 74 phương án phòng chống cháy rừng cấp xã; xây dựng kế hoạch và tổ chức trực phòng chống cháy rừng trong mùa khô, trực 24/24 khi nguy cơ cháy rừng cao cấp IV, V; sẵn sàng lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy rừng…
Ông Nguyễn Văn Duẩn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Trị cho biết: Để nâng cao hiệu quả và khắc phục những tồn tại trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, trong thời gian tới, các địa phương cần tiếp tục thực hiện nghiêm phương châm “bốn tại chỗ”, đặc biệt chú trọng lực lượng và hậu cần tại chỗ. Đồng thời, chủ động bố trí kinh phí đầu tư trang thiết bị, phương tiện, dụng cụ chữa cháy phù hợp với điều kiện thực tế.
Mặt khác, tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân, chủ rừng, các đơn vị thi công và chủ dự án về việc chấp hành nghiêm các quy định sử dụng lửa trong và gần rừng; rà soát, phát dọn thực bì, xây dựng đường băng cản lửa và các phương án bảo vệ công trình, tài sản khi xảy ra cháy.
Bên cạnh đó, tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm, tổ chức trực, canh gác 24/24 giờ trong thời gian cao điểm nắng nóng; kịp thời phát hiện, xử lý các điểm cháy ngay từ khi mới phát sinh, không để cháy lan trên diện rộng.
Ngành kiểm lâm cũng đang phối hợp với các địa phương tập trung rà soát, cập nhật các khu vực trọng điểm cháy, xây dựng kịch bản chỉ huy chữa cháy theo từng cấp độ, hoàn thiện hệ thống bản đồ, công trình phòng cháy, chữa cháy rừng và điều phối lực lượng, phương tiện nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó khi xảy ra cháy rừng…
Để điều tra, xử lý nghiêm nguyên nhân dẫn đến các vụ cháy rừng trên địa bàn, thời gian qua, các lực lượng chức năng tỉnh Quảng Trị cũng đã lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính 1 vụ và đang tiến hành thực hiện thủ tục tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm đối với 8 vụ cháy rừng do vượt mức xử lý vi phạm hành chính.
Ngoài ra, các đơn vị đã xử lý 13 vụ vi phạm hành chính về phòng chống cháy rừng, số tiền xử phạt gần 34 triệu đồng. Đối với các vụ cháy rừng có diện tích thiệt hại vượt quá mức xử phạt vi phạm hành chính, Chi cục Kiểm lâm đã chỉ đạo các Hạt Kiểm lâm thực hiện các thủ tục tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm và kiến nghị khởi tố theo đúng trình tự pháp luật.
Ông Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết: Qua thực tế một số vụ cháy rừng xảy ra gần đây cho thấy công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục. Để chủ động ứng phó với nguy cơ cháy rừng trong thời gian tới, tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan thực hiện nghiêm phương châm “phòng là chính, phát hiện sớm, xử lý ngay từ khi mới phát sinh”. Đồng thời, yêu cầu các địa phương cần tăng cường công tác trực, tuần tra, kiểm tra và rà soát các khu vực có nguy cơ cháy cao.
Các hạt kiểm lâm địa bàn cần phối hợp, hỗ trợ các địa phương xây dựng kịch bản chỉ huy chữa cháy theo từng cấp độ. Cùng đó, chủ rừng, đơn vị được giao quản lý rừng và chính quyền cấp xã phải chủ động phát hiện sớm, xử lý ngay từ khi đám cháy mới phát sinh; duy trì lực lượng trực, sẵn sàng tham gia chữa cháy khi có yêu cầu.
Các địa phương cần chủ động khai thác nguồn thông tin, ứng dụng công nghệ, camera giám sát, flycam và các phương tiện hỗ trợ… nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Để nâng cao năng lực phòng cháy chữa cháy, thời gian tới tỉnh sẽ xem xét hỗ trợ các địa phương đầu tư, nâng cấp trang thiết bị chữa cháy và các phương tiện cần thiết...
Trước diễn biến thời tiết còn nhiều cực đoan, nắng nóng đang kéo dài, nguy cơ cháy rừng tại Quảng Trị tiếp tục ở mức cao, đòi hỏi các cấp, ngành và người dân không được chủ quan, lơ là trong phòng ngừa. Việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài nhằm bảo vệ an toàn diện tích rừng và giảm thiểu thiệt hại có thể xảy ra.