Trí tuệ nhân tạo Make in Vietnam giải bài toán khảo thí trong trường học

Thay vì dừng lại ở trình diễn công nghệ hay các bản demo thử nghiệm, nhiều giải pháp AI Make in Vietnam đã bắt đầu chứng minh năng lực triển khai, tạo giá trị thực tiễn trong những lĩnh vực thiết yếu, trong đó giáo dục được xem là một hướng đi giàu tiềm năng.

Tinh thần thực chiến

Mới đây, tại Lễ công bố kết quả và trao giải cuộc thi “AI Thực chiến” 2025 do VTV phối hợp với Trung tâm Dữ liệu quốc gia (NDC) tổ chức, đội Vươn mình của CMC ATI & C-OpenAI (Tập đoàn Công nghệ CMC) đã giành giải Nhì, vượt qua gần 400 đội dự thi trên toàn quốc. Kết quả này không chỉ là dấu ấn tại một sân chơi AI quy mô quốc gia, mà còn cho thấy rõ chuyển động của AI Việt Nam từ giai đoạn thử nghiệm sang giải quyết những vấn đề cụ thể, có khả năng ứng dụng và tạo ra giá trị thực tế.

Chia sẻ về kết quả đạt được, anh Nguyễn Hoàng Đăng, Đội trưởng đội Vươn mình cho biết: Với nhóm, giải Nhì “AI Thực chiến” 2025 không đơn thuần là một thứ hạng, mà là sự ghi nhận cho cả quá trình làm việc đến cùng.

“Với đội Vươn mình, giải Nhì ‘AI Thực chiến’ 2025 là một cột mốc rất lớn. Không chỉ vì vượt qua gần 400 đội thi, mà vì đó là sự ghi nhận cho hành trình làm thật – thử thật – sửa thật và đi đến cùng. Ý nghĩa nhất là những gì đội làm ra không chỉ để thi, mà có thể tiến tới ứng dụng, tạo ra giá trị thực tế”, anh Nguyễn Hoàng Đăng chia sẻ.

Theo anh Đăng, giải thưởng cũng là động lực để đội tiếp tục theo đuổi con đường AI thực chiến, nơi thước đo không còn là ý tưởng hay trình diễn công nghệ, mà là hiệu quả vận hành và khả năng giải quyết các vấn đề thực tế.

Không lựa chọn các bài toán mang tính trình diễn, đội Vươn mình quyết định đi vào lĩnh vực giáo dục, xuất phát từ khảo sát thực tế tại nhiều trường học. Qua đó cho thấy, quy trình ra đề – tổ chức thi – chấm bài – tổng hợp báo cáo hiện nay đang tạo áp lực lớn cho giáo viên, đặc biệt trong các kỳ kiểm tra định kỳ.

Nhiều giáo viên cho biết, để hoàn thiện một đề thi kèm đáp án theo đúng cấu trúc, bảo đảm độ phân hóa và chuẩn hóa, có thể mất từ một đến hai ngày. Trong các đợt kiểm tra, với sĩ số 40–45 học sinh/lớp và nhiều lớp mỗi môn, giáo viên gần như phải “chấm liên tục”, vừa tốn thời gian, vừa chịu áp lực lớn về độ chính xác.

Chính khối lượng công việc hành chính lặp lại này khiến giáo viên khó dành đủ thời gian cho những nhiệm vụ quan trọng hơn như theo sát năng lực từng học sinh, bồi dưỡng học sinh yếu hay thiết kế các hoạt động học tập hiệu quả.

Từ thực tế đó, đội đã phát triển giải pháp “trợ lý khảo thí AI” với cách tiếp cận khác biệt so với nhiều công cụ AI hiện nay. Thay vì xây dựng một hệ thống trả lời chung chung, giải pháp được thiết kế để bám sát toàn bộ quy trình nghiệp vụ khảo thí trong trường học.

Giải pháp cho phép số hóa ma trận đề, ra đề theo đúng ma trận và các ràng buộc nghiệp vụ, chấm thi theo đáp án và barem, đồng thời hỗ trợ phân tích và xây dựng báo cáo kết quả. Mô hình Teacher-in-the-loop giúp giáo viên giữ vai trò trung tâm, có thể kiểm soát tiêu chí, hiệu chỉnh nội dung và truy vết toàn bộ quá trình thay đổi.

Hệ thống cũng được tối ưu cho dữ liệu tiếng Việt và bối cảnh giáo dục Việt Nam, xử lý hiệu quả ảnh scan, file PDF và đề thi cũ với định dạng không đồng nhất. Việc triển khai có thể linh hoạt theo mô hình on-prem, hybrid hoặc cloud, trong đó dữ liệu nhạy cảm được ưu tiên bảo vệ.

Dấu ấn chiến lược AI Make in Vietnam

Về công nghệ, đội Vươn mình tập trung phát triển các năng lực AI “đúng trọng tâm khảo thí”, với trung tâm là mô hình Vision–Language được huấn luyện trên dữ liệu Việt Nam. Nhờ đó, hệ thống có thể trích xuất nội dung từ ảnh, PDF, scan theo đúng cấu trúc; tạo đề thi theo các ràng buộc nghiệp vụ; chấm tự động từ trắc nghiệm (OMR) đến hỗ trợ chấm tự luận theo tiêu chí do giáo viên thiết lập.

Bên cạnh đó, giải pháp còn cung cấp các thống kê và phân tích chuyên sâu như phổ điểm, độ phân hóa, câu hỏi có tỷ lệ sai cao, lỗ hổng kiến thức; hiển thị dashboard theo lớp hoặc từng học sinh, hỗ trợ nhà trường ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính.

Trong quá trình phát triển, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ CMC ATI và Công ty C-OpenAI đóng vai trò quan trọng khi cung cấp hạ tầng R&D (nghiên cứu phát triển), đội ngũ chuyên gia cố vấn và định hướng phát triển sản phẩm gắn với các bài toán thực tế, giúp giải pháp tiệm cận khả năng triển khai trong môi trường giáo dục.

Ở góc độ chiến lược, giải Nhì “AI Thực chiến” 2025 phản ánh xu hướng lớn của AI Make in Vietnam: chuyển từ trình diễn công nghệ sang giải bài toán thật, nơi hiệu quả và khả năng triển khai là thước đo then chốt.

Quan điểm này cũng được khẳng định trong chiến lược chuyển đổi AI của Tập đoàn Công nghệ CMC. Ông Đặng Văn Tú, Phó Chủ tịch SVP kiêm Giám đốc Công nghệ CMC, Tổng Giám đốc C-OpenAI cho biết, CMC kiên định theo đuổi định hướng làm chủ hạ tầng và nền tảng AI, đưa AI vào các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục và hành chính công, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ bên ngoài.