Cờ Liên minh châu Âu (EU) bên ngoài trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN
Theo kênh Euronews ngày 3/7, quyết định được đưa ra tại một cuộc họp kỹ thuật cùng ngày, đánh dấu bước đi tiếp theo trong hồ sơ gia nhập EU của Ukraine và Moldova. Cụm đàm phán được mở lần này là cụm 6, bao gồm quan hệ đối ngoại, chính sách đối ngoại và an ninh.
Quyết định này có thể coi là một bước sàng lọc, xác nhận EU đã hoàn tất bước rà soát mức độ phù hợp của luật pháp Ukraine và Moldova với khuôn khổ pháp lý của khối trong cụm đàm phán này. Lập trường chung của EU dự kiến được phê chuẩn vào ngày 13/7, trước khi tổ chức lễ mở cụm đàm phán chính thức tại Hội nghị liên chính phủ EU vào ngày 14/7.
Động thái trên cho thấy tiến trình gia nhập EU của Ukraine và Moldova đang dần được khơi thông sau thời gian dài bị đình trệ vì lập trường của Hungary. Dưới thời cựu Thủ tướng Viktor Orban, Budapest nhiều lần chặn tiến trình của Kiev, với lý do liên quan đến quyền của cộng đồng người Hungary thiểu số tại miền tây Ukraine.
Tình hình thay đổi sau khi chính phủ mới của Thủ tướng Peter Magyar đã thúc đẩy đối thoại với phía Ukraine để xử lý bất đồng này. Thỏa thuận giữa hai bên đã mở đường cho EU chính thức khởi động cụm đàm phán đầu tiên với Ukraine và Moldova vào tháng 6.
Ủy ban châu Âu và Ukraine ban đầu muốn mở toàn bộ các cụm đàm phán còn lại càng sớm càng tốt, nhằm phát đi tín hiệu chính trị rằng tiến trình mở rộng EU đang được thúc đẩy nhanh chóng. Tuy nhiên, Hungary chưa sẵn sàng ủng hộ việc mở tất cả các cụm trong thời gian ngắn, do các cân nhắc chính trị trong nước.
Trong bối cảnh đó, Ireland, nước bắt đầu giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU từ ngày 1/7, đã lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn. Thay vì thúc đẩy mở đồng loạt nhiều cụm, Dublin đề xuất mở từng cụm theo lộ trình, qua đó giảm khả năng vấp phải phản đối từ các nước thành viên.
Cách tiếp cận này bước đầu cho thấy hiệu quả. Hungary đã cùng 26 nước thành viên còn lại đồng ý mở cụm 6, vốn được đánh giá là ít nhạy cảm hơn so với một số lĩnh vực khác trong tiến trình đàm phán gia nhập.
Dù vậy, việc mở thêm cụm đàm phán chưa đồng nghĩa Ukraine và Moldova sẽ sớm gia nhập EU. Quá trình này thường kéo dài nhiều năm, đòi hỏi các nước ứng viên phải điều chỉnh sâu rộng hệ thống pháp luật, thể chế và chính sách để phù hợp với tiêu chuẩn của khối.
Đối với Ukraine, tiến trình này còn diễn ra trong bối cảnh nước này tiếp tục đối mặt với chiến sự và áp lực cải cách nội bộ. Với Moldova, việc được đi cùng lộ trình với Ukraine giúp củng cố định hướng châu Âu của Chisinau, nhưng cũng khiến tiến trình của nước này phụ thuộc phần nào vào các tính toán chính trị liên quan đến Kiev.
Việc EU nhất trí mở thêm cụm đàm phán vì vậy mang ý nghĩa chính trị lớn hơn là thay đổi tức thì về tư cách thành viên. Nó cho thấy Brussels vẫn muốn duy trì động lực mở rộng sang phía đông, đồng thời tìm cách xử lý các bất đồng nội bộ để không làm chậm hoàn toàn tiến trình của Ukraine và Moldova.