Trí tuệ nhân tạo: AI và công nghệ chiến lược dẫn dắt đà phục hồi FDI toàn cầu

Theo báo cáo của Cơ quan Liên hợp quốc (LHQ) về thương mại và phát triển (UNCTAD) công bố ngày 7/7, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu trong năm 2025 tăng 6% so với năm trước, đạt 1.600 tỷ USD sau 2 năm liên tiếp suy giảm. Tuy nhiên, đà phục hồi vẫn diễn ra trong phạm vi hẹp, còn mong manh và phân bổ không đồng đều.

Báo cáo Đầu tư Thế giới 2026 cho thấy, dòng vốn FDI vào các nền kinh tế phát triển tăng 11% trong năm 2025, trong khi các nền kinh tế đang phát triển chỉ tăng 2%. Hơn 80% tổng vốn FDI toàn cầu tập trung vào 20 nền kinh tế tiếp nhận hàng đầu, phản ánh xu hướng dòng vốn ngày càng tập trung.

Xu hướng này thể hiện rõ trong các lĩnh vực gắn với công nghệ, năng lượng và chính sách công nghiệp. Theo UNCTAD, các lĩnh vực chiến lược như hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn, khoáng sản quan trọng cùng các công nghệ và dịch vụ phục vụ chuyển đổi năng lượng chiếm 44% tổng giá trị các dự án đầu tư mới (greenfield) trên toàn cầu trong năm 2025, tăng mạnh so với mức 16% của năm 2020.

Tổng Thư ký António Guterres nhận định, "mức tăng của FDI trong năm 2025 đã che giấu những yếu kém và chênh lệch giữa các quốc gia, khu vực và lĩnh vực". Theo ông, sự mở rộng đầu tư chủ yếu được thúc đẩy bởi một số siêu dự án quy mô lớn, đặc biệt là các dự án hạ tầng phục vụ AI.

UNCTAD cho biết, phần lớn các lĩnh vực khác đều ghi nhận sự suy giảm về hoạt động đầu tư mới, bao gồm năng lượng tái tạo, hạ tầng và sản xuất, cho thấy đà phục hồi vẫn còn khá hẹp. Giá trị các dự án mới chủ yếu tăng nhờ các trung tâm dữ liệu, tiếp theo là dầu khí và chất bán dẫn.

Các nền kinh tế đang phát triển vẫn thu hút hơn một nửa tổng vốn FDI toàn cầu trong năm 2025 với khoảng 901 tỷ USD, song tốc độ tăng trưởng chỉ ở mức khiêm tốn và không đồng đều giữa các khu vực. Châu Á đang phát triển tiếp tục là khu vực thu hút FDI lớn nhất với 644 tỷ USD, trong khi Mỹ Latinh và Caribe tăng 14% lên 188 tỷ USD, còn châu Phi đạt khoảng 70 tỷ USD.

Đối với Trung Quốc, UNCTAD cho biết nước này tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cả thu hút và đầu tư ra nước ngoài. Đồng thời, FDI vào Trung Quốc đang chuyển từ mở rộng về quy mô sang nâng cao chất lượng và tái cơ cấu, tập trung nhiều hơn vào sản xuất tiên tiến, đổi mới khoa học - công nghệ và các ngành dịch vụ hiện đại.

Báo cáo cảnh báo đà phục hồi đầu tư toàn cầu chưa chuyển hóa đồng đều thành cơ hội phát triển, đồng thời kêu gọi đánh giá hiệu quả của các dòng vốn thông qua khả năng mở rộng năng lực sản xuất, tạo việc làm, nâng cao kỹ năng lao động và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

UNCTAD dự báo triển vọng đầu tư toàn cầu trong năm 2026 sẽ tiếp tục đối mặt nhiều thách thức do bất ổn trong chính sách thương mại, căng thẳng địa chính trị, xung đột, chi phí vốn ở mức cao và xu hướng phân mảnh kinh tế. Cơ quan này cũng cho rằng các nền kinh tế đang phát triển cần đẩy mạnh hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu, cải thiện thuận lợi hóa thương mại và tăng cường hợp tác quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư.

Hoàng Châu (TTXVN)
6 tháng, vốn FDI thực hiện cao nhất trong 5 năm qua
6 tháng, vốn FDI thực hiện cao nhất trong 5 năm qua

Tính đến ngày 30/6/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ năm 2025.

Chia sẻ:

doanh nghiệp - Sản phẩm - Dịch vụ

Các đơn vị thông tin của TTXVN