Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN
Theo hãng tin AP, ngày 9/3, phát biểu trước các nghị sĩ Cộng hòa tại tại bang Florida, ông Trump cho rằng các quy định bầu cử hiện nay còn quá lỏng lẻo và cần được siết chặt để ngăn chặn gian lận. Ông cho rằng nếu không thay đổi luật bầu cử, đảng Cộng hòa khó có thể giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sắp tới.
“Tôi sẽ không ký bất cứ điều gì cho đến khi dự luật này được thông qua”, ông Trump nói, khẳng định đây là ưu tiên số một của mình. Ông cho rằng dự luật sẽ đảm bảo chiến thắng trong bầu cử giữa nhiệm kỳ, đồng thời cảnh báo nếu không đạt được mục tiêu này thì sẽ có rắc rối lớn.
Tranh cãi quanh thay đổi luật bầu cử
Tổng thống Trump đang thúc đẩy Quốc hội thông qua và mở rộng dự luật mang tên SAVE America Act, vốn đã được Hạ viện thông qua. Dự luật yêu cầu cử tri khi đăng ký đi bầu cử phải xuất trình giấy tờ chứng minh quốc tịch Mỹ, như hộ chiếu hoặc giấy khai sinh, đồng thời phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh khi bỏ phiếu.
Theo tờ The Independent (Anh), động thái này phù hợp với quan điểm lâu nay của ông Trump khi nhiều lần cho rằng bỏ phiếu qua thư dễ dẫn tới gian lận bầu cử.
Trong các bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump kêu gọi các nghị sĩ Cộng hòa chấm dứt bỏ phiếu qua thư, ngoại trừ một số trường hợp như người bệnh, người khuyết tật, quân nhân hoặc cử tri đang đi xa. Nhà Trắng cũng cho biết Tổng thống thúc giục Quốc hội thiết lập tiêu chuẩn thống nhất về giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu và hạn chế các hình thức bỏ phiếu từ xa nhằm đảm bảo an ninh bầu cử.
Tuy nhiên, các chuyên gia bầu cử cảnh báo rằng quy định này có thể khiến khoảng 20 triệu cử tri Mỹ gặp khó khăn khi tham gia bầu cử do không có sẵn các giấy tờ cần thiết. Con số này có thể còn tăng lên nếu chính quyền cấm phần lớn hình thức bỏ phiếu qua thư, điều mà ông Trump đang yêu cầu bổ sung vào dự luật.
Bỏ phiếu qua thư hiện là phương thức được sử dụng rộng rãi tại nhiều bang của Mỹ. Trong khi đó, luật liên bang vốn đã quy định chỉ công dân Mỹ mới được phép tham gia bầu cử liên bang và gần như không có bằng chứng cho thấy người không phải công dân tìm cách đi bỏ phiếu.
Các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử cho rằng việc chính quyền liên bang can thiệp sâu vào quy định bầu cử của các bang, vốn được Hiến pháp giao quyền quản lý, có thể làm suy yếu quyền tiếp cận bầu cử của người dân.
Quốc hội Mỹ chia rẽ
Đề xuất của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số mong manh tại Quốc hội và phải đối mặt với nhiều thách thức trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ngoài tranh cãi về luật bầu cử, Quốc hội cũng đang phải giải quyết các vấn đề cấp bách khác như ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa, trong khi nhiều nhân viên sân bay và cơ quan liên bang bị chậm lương do bế tắc chính trị.
Đảng Dân chủ phản đối mạnh mẽ kế hoạch của ông Trump. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, cho rằng yêu cầu của Tổng thống sẽ khiến Quốc hội rơi vào tình trạng bế tắc.
Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, một đồng minh thân cận của ông Trump, đã xuất hiện cùng Tổng thống trong sự kiện tại Florida và bày tỏ ủng hộ dự luật.
Tuy nhiên, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune cho rằng thông qua dự luật không hề đơn giản. Ông cho biết chưa có tiền lệ nào cho thấy một dự luật được thông qua theo cách mà một số nghị sĩ Cộng hòa đề xuất.
Ông Trump tiếp tục tranh cãi về bầu cử 2020
Tổng thống Trump cũng một lần nữa nhắc lại quan điểm rằng ông không thực sự thua trong cuộc bầu cử năm 2020. Bộ Tư pháp Mỹ đang xem xét các khiếu nại liên quan đến bầu cử, trong khi Cục Điều tra Liên bang (FBI) đã thực hiện những bước đi hiếm thấy như thu giữ phiếu bầu và giấy tờ bầu cử tại bang Georgia và gần đây là Arizona.
Ngoài việc yêu cầu cấm bỏ phiếu qua thư, ông Trump còn đề xuất bổ sung vào dự luật một số điều khoản khác không trực tiếp liên quan đến bầu cử. Trong đó có quy định cấm những người sinh ra là nam giới tham gia các môn thể thao dành cho nữ, cũng như hạn chế một số ca phẫu thuật chuyển đổi giới tính đối với người chưa thành niên.
Tổng thống Mỹ thậm chí còn đề cập khả năng gắn thêm dự luật gia hạn chương trình giám sát tình báo nước ngoài (FISA), một vấn đề vốn thường gây tranh cãi tại Quốc hội.
“Chúng ta hãy nhắm tới mục tiêu cao nhất”, ông Trump nói với các nghị sĩ Cộng hòa tại khu nghỉ dưỡng ở Doral.
Tại Thượng viện, các nghị sĩ Cộng hòa dự kiến sẽ thảo luận riêng trong tuần này về cách thúc đẩy dự luật. Tuy nhiên, nội bộ đảng vẫn chưa đạt được đồng thuận.
Ông Thune cảnh báo rằng nếu mở ra cơ chế tranh luận không giới hạn tại Thượng viện, các nghị sĩ cũng có thể đưa ra hàng loạt sửa đổi, làm thay đổi nội dung dự luật và có nguy cơ khiến chính nội bộ đảng Cộng hòa chia rẽ.
Dù vậy, một số thượng nghị sĩ cho rằng đã đến lúc phải thúc đẩy dự luật và vượt qua sự phản đối của phe Dân chủ để thay đổi luật bầu cử trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.