Tổng thống Trump đặt trọng trách xử lý một số điểm nóng thế giới lên vai hai nhân vật

Theo hãng Bloomberg (Mỹ), vào ngày 26/2, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, ông Steve Witkoff và Kushner, đã phải xoay xở hai vấn đề hệ trọng Ukraine và Iran chỉ cách nhau vài giờ.

Được điều tới Geneva (Thụy Sĩ), ông Witkoff và ông Kushner đã gặp các quan chức Iran tại dinh thự của Đại sứ Oman, nhằm tìm cách đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Tehran và tránh nguy cơ Mỹ cùng Israel điều động binh lực nhằm vào mục tiêu tại Iran.

Vài giờ sau, họ di chuyển tới khách sạn Intercontinental để hội đàm với giới chức Ukraine, trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ 5.

Sau đó, họ đến khách sạn Four Seasons để gặp gỡ đoàn đại biểu Nga và Ukraine tại những tầng riêng biệt, rồi quay lại gặp đại sứ Oman. Theo lịch trình, ông Witkoff và Kushner trở về Mỹ vào ngày 26/2.

Chưa đầy một tuần trước đó, hai nhân vật này còn tham gia cuộc họp khai mạc của Hội đồng Hòa bình – cơ quan được thành lập từ thỏa thuận ngừng bắn mà họ đã giúp đạt được để ngừng xung đột giữa Hamas và Israel ở Dải Gaza.

Ông Witkoff cùng Đặc phái viên của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, ông Kirill Dmitriev, đồng thời là Giám đốc Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF), từng thảo luận về các thỏa thuận kinh tế hậu chiến, bao gồm cả các lĩnh vực năng lượng, đất hiếm và trung tâm dữ liệu. Mỹ, châu Âu và Ukraine cũng đang đàm phán một thỏa thuận tái thiết hậu chiến về cơ sở hạ tầng và đầu tư.

Trong khi đó, các quan chức Ukraine đã tiếp đón bộ đôi vào ngày 26/2 nhằm thúc đẩy thiết lập vòng đối thoại ba bên tiếp theo với phía Nga vào đầu tháng 3. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng động thái này được kỳ vọng sẽ mở đường cho cuộc gặp cấp lãnh đạo với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Bà Olga Stefanishyna, Đại sứ Ukraine tại Mỹ, trong tuần này chia sẻ rằng Kiev “vui mừng và tự hào” khi được làm việc cùng ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner. Bà đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hai nhân vật này có kênh liên lạc trực tiếp với Tổng thống Mỹ Trump.

Theo bà, cách đây ba hoặc bốn tháng, chuỗi liên lạc ở nhiều cấp độ đã bị gián đoạn, hai bên phát đi những tín hiệu lẫn lộn, còn hiện nay cơ chế trao đổi đã được thiết lập một cách bài bản và ổn định.

Bloomberg đánh giá nỗ lực gấp rút của ông Witkoff và Kushner nhằm dập tắt các cuộc xung đột có khả năng gây bất ổn hơn nữa cho châu Âu và Trung Đông, là minh họa rõ nét cho tình trạng căng thẳng trong chiến lược ngoại giao của Tổng thống Trump. Việc Tổng thống Trump giao cho ông Witkoff và Kushner để đảm bảo hòa bình và lợi ích kinh tế của Mỹ, cho thấy ông chủ Nhà Trắng thứ 47 chủ trương dựa vào các cộng sự đáng tin cậy cho những ưu tiên cấp bách nhất thay vì bộ máy khổng lồ của chính phủ Mỹ. Nhưng điều đó cũng tiềm ẩn những rủi ro to lớn.

Bất kể tài năng hay bản lĩnh của họ ra sao, vấn đề mấu chốt là liệu ông Kushner và ông Witkoff có thể gánh vác nổi toàn bộ guồng quay này hay không.

Ông Aaron David Miller tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, từng là nhà đàm phán và cố vấn tại Bộ Ngoại giao Mỹ dưới cả chính quyền Cộng hòa lẫn Dân chủ, nhận định: “Thật khó có thể tin nổi rằng chỉ hai đặc phái viên lại có thể xoay xở đồng thời ba cuộc đàm phán này. Chúng ta đang nói đến ba tiến trình đàm phán, mỗi tiến trình là cả một ‘vũ trụ’ chi tiết phức tạp và không tiến trình nào tồn tại một cách cô lập. Ngay cả khi mời nhà đàm phán xuất sắc nhất trong lịch sử, đây vẫn sẽ là nhiệm vụ cực kỳ nặng nề”.

Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng cho biết thành tích thành công của bộ đôi này đã tự nói lên tất cả, đồng thời nhấn mạnh họ quản lý thời gian hiệu quả và biết tách bạch từng vấn đề. Xuất thân từ lĩnh vực kinh doanh mang lại cho ông Kushner và ông Witkoff lợi thế đáng kể trong các cuộc thương lượng với lãnh đạo thế giới. Ông Witkoff cũng thường xuyên nhận báo cáo từ giới tình báo Mỹ. Bên cạnh đó, cả ông Kushner và Witkoff đều duy trì kênh liên lạc chặt chẽ với Bộ Ngoại giao cũng như Hội đồng An ninh Quốc gia.

Ông Kushner trở thành nhân vật nổi bật trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thốg Trump, khi đóng vai trò then chốt trong việc định hình “Hiệp định Abraham” giữa Israel và một số nước Arab. Năm 2024, ông Kushner bác bỏ khả năng quay lại chính trường nếu ông Trump tái đắc cử. Khi đó, Kushner cho biết ưu tiên của ông là gia đình và công ty đầu tư Affinity Partners. Công ty Affinity Partners đang quản lý hàng tỷ USD tài sản, bao gồm cả một số tài sản từ quỹ đầu tư quốc gia của Qatar.

Về phần đặc phái viên Witkoff, ông có cổ phần trong công ty tiền điện tử World Liberty Financial. Doanh nghiệp này đang tham gia vào các giao dịch ở Trung Đông.

Thượng nghị sĩ Mỹ Thom Tillis phát biểu tại sự kiện của Hội đồng Quan hệ đối ngoại trong tháng này đánh giá: “Ông Kushner và Witkoff là những doanh nhân rất thành đạt. Tôi tin họ là những nhà đàm phán giỏi, nhưng họ không phải trải qua quy trình phê chuẩn của Thượng viện và cũng không chịu sự giám sát của cơ quan này”.

Ông Kurt Volker, người từng là đặc phái viên phụ trách đàm phán về Ukraine trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump, cũng nhận định rằng việc hai nhân vật này có thể “phát biểu với thẩm quyền” về mong muốn của Tổng thống Trump và trao đổi trực tiếp với ông là một tín hiệu tích cực.

Ông Volker cũng lưu ý: “Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, họ không có am hiểu sâu về các vấn đề cũng như những nhạy cảm liên quan”.