Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi phát biểu tại cuộc họp báo ở Tokyo. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN
Trong bối cảnh cuộc bầu cử Hạ viện ngày 8/2 đang cận kề, vấn đề thuế đã trở thành tâm điểm của các cuộc tranh luận chính sách giữa các đảng phái. Bà Takaichi khẳng định chính phủ có đủ thời gian và nguồn lực để thực hiện việc bãi bỏ thuế trong vòng hai năm trước khi triển khai chương trình tín dụng thuế hoàn lại nhằm hỗ trợ các hộ gia đình có thu nhập thấp và trung bình. Tuy nhiên, kế hoạch này đang vấp phải những phản biện gay gắt về nguồn vốn và thực trạng nợ công kỷ lục của Nhật Bản, buộc các nhà hoạch định chính sách phải cân nhắc giữa mục tiêu kiểm soát vật giá và sự ổn định tài chính quốc gia lâu dài.
Bà Sanae Takaichi khẳng định việc cắt giảm thuế tiêu thụ đối với thực phẩm chỉ là một biện pháp tạm thời và chính phủ sẽ không dựa vào việc phát hành trái phiếu bù đắp thâm hụt để bù đắp cho phần doanh thu bị mất đi. Theo bà, bằng cách rà soát các khoản trợ cấp và các biện pháp thuế đặc biệt, cũng như đảm bảo các nguồn thu ngoài thuế, chính phủ có thể huy động được 4.800 tỷ yen (31,17 tỷ USD) cho kế hoạch này.
Tuy nhiên, con số trên vẫn thấp hơn mức dự báo hụt thu hàng năm khoảng 5.000 tỷ yen mà Bộ Tài chính Nhật Bản đưa ra năm ngoái, vốn là một trong những lý do khiến bà Takaichi từng ngần ngại trong việc giảm thuế. Cuộc tranh luận về thuế tiêu thụ được dự báo sẽ là vấn đề then chốt trong cuộc bầu cử tới, khi việc kiềm chế đà tăng giá vẫn là ưu tiên hàng đầu của cử tri Nhật Bản bất chấp thực tế nợ công vượt quá 230% GDP, mức cao nhất trong Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7).
Sức ép đối với đời sống người dân Nhật Bản càng trở nên rõ nét khi Chỉ số giá tiêu dùng vừa công bố cho thấy lạm phát lõi, không bao gồm giá thực phẩm tươi sống biến động, đã tăng trung bình 3,1% trong năm qua. Đây là năm thứ tư liên tiếp mức tăng hàng năm vượt ngưỡng 2% và là lần đầu tiên kể từ năm 2023 lạm phát quay trở lại mức 3%. Tình trạng tăng giá đặc biệt nghiêm trọng đối với các mặt hàng thiết yếu, khi giá gạo tăng tới 67,5% và hạt cà phê tăng 39,8%.