Thời tiết cực đoan thúc đẩy nhu cầu hợp tác khí hậu Trung Quốc - EU

Theo Tân Hoa xã ngày 11/7, Tây Âu vừa trải qua tháng 6 nóng nhất từng được ghi nhận. Nhiệt độ tại một số khu vực vượt 40 độ C, gây thiệt hại về người, làm gián đoạn nguồn cung điện và đẩy nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng mạnh.

Cơ quan y tế tại nhiều nước châu Âu ghi nhận số trường hợp tử vong liên quan đến nắng nóng tăng đáng kể trong những thời điểm nhiệt độ lên cao nhất. Doanh số điều hòa không khí do Trung Quốc sản xuất cũng tăng tại một số thị trường châu Âu, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với các giải pháp thích ứng với khí hậu.

Các nhà khoa học cho rằng đợt nắng nóng mới nhất một phần bắt nguồn từ một vùng áp cao tồn tại kéo dài, thường được gọi là vòm nhiệt. Hiện tượng này giữ không khí nóng gần mặt đất và khiến nhiệt độ duy trì ở mức cao trong nhiều ngày.

Biến đổi khí hậu không phải nguyên nhân trực tiếp duy nhất tạo ra từng đợt thời tiết cực đoan, nhưng được cho là làm tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng như nắng nóng, hạn hán và mưa lớn.

Tổ chức Khí tượng Thế giới cảnh báo diễn biến của El Nino có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra các đợt nắng nóng, hạn hán, mưa lớn và nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan khác tại nhiều khu vực trong những tháng tới.

Ông Wang Lei, giáo sư tại Trường Quản lý Nhà nước thuộc Đại học Sư phạm Bắc Kinh, nhận định thiệt hại ngày càng lớn do thời tiết cực đoan cho thấy rủi ro khí hậu không bị giới hạn bởi biên giới quốc gia. Theo ông, hợp tác giữa Trung Quốc, nền kinh tế đang phát triển lớn nhất thế giới, và EU, khối các nền kinh tế phát triển lớn, có ảnh hưởng đáng kể tới nỗ lực ứng phó khí hậu toàn cầu.

Trong bối cảnh Mỹ rút khỏi Thỏa thuận Paris, các cam kết khí hậu đa phương chịu nhiều sức ép và bất đồng giữa các nước phát triển với các nền kinh tế đang phát triển gia tăng, một số chuyên gia cho rằng Trung Quốc và EU có thể đóng vai trò ổn định trong quản trị khí hậu quốc tế.

Hợp tác về khí hậu và môi trường từ lâu đã là một nội dung quan trọng trong quan hệ Trung Quốc - EU. Năm 2025, lãnh đạo hai bên tái khẳng định cam kết thúc đẩy hành động khí hậu toàn cầu và mở rộng hợp tác trong quá trình chuyển đổi xanh.

Ông Nicholas Stern, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Grantham về Biến đổi khí hậu và Môi trường thuộc Trường Kinh tế London, cho rằng Trung Quốc và EU cần phối hợp tạo ra môi trường chính sách thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0 và xây dựng các nền kinh tế có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến đổi khí hậu.

Ông Stern cũng đề xuất mở rộng năng lực tài chính của các ngân hàng phát triển đa phương. Theo đó, các nền kinh tế đang phát triển có thể tiếp cận thêm nguồn vốn để đầu tư vào năng lượng sạch, cơ sở hạ tầng xanh và các dự án thích ứng với khí hậu.

Ông Zhang Haibin, Phó giám đốc Viện Trung hòa carbon thuộc Đại học Bắc Kinh, cho rằng giai đoạn tiếp theo của hợp tác Trung Quốc - EU cần tập trung tháo gỡ các rào cản về chính sách và công nghệ, qua đó chuyển các cam kết chung thành những dự án cụ thể.

Tuy cùng hướng tới phát triển carbon thấp, Trung Quốc và EU đang theo đuổi những cách tiếp cận khác nhau. Trung Quốc tìm cách kết hợp mục tiêu khí hậu với tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghệ và bảo đảm an ninh năng lượng. Trong khi đó, EU chủ yếu thúc đẩy chuyển đổi xanh thông qua định giá carbon, các quy định môi trường và hệ thống tiêu chuẩn.

Ông Hu Bin, Phó giáo sư tại Viện Biến đổi khí hậu và Phát triển bền vững thuộc Đại học Thanh Hoa, nhận định sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hai nền kinh tế có thể tạo thêm cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực như xây dựng tiêu chuẩn carbon thấp, năng lượng hydro và công nghệ lưu trữ năng lượng.

Tuy nhiên, hợp tác khí hậu Trung Quốc - EU vẫn đối mặt với những bất đồng liên quan đến cạnh tranh công nghiệp, trợ cấp, thương mại và tiêu chuẩn công nghệ. Việc cân bằng giữa bảo vệ ngành sản xuất trong nước và duy trì chuỗi cung ứng công nghệ xanh được dự báo tiếp tục là thách thức lớn đối với hai bên.

Trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn, khả năng Trung Quốc và EU thu hẹp khác biệt, tăng cường đầu tư và triển khai các dự án chung sẽ có tác động không chỉ đối với quan hệ song phương mà còn với tiến trình chuyển đổi xanh trên toàn cầu.