Brunei là một quốc gia nhỏ bé nhưng giàu có nhờ dầu mỏ, nằm ở rìa quần đảo Malaysia-Indonesia. Ảnh: THX
Theo báo Anh The Telegraph, Liên doanh Hóa dầu Hengyi thông báo sẽ mở rộng công suất nhà máy lọc dầu tại Brunei lên 20 triệu tấn vào năm 2028, so với mức 8 triệu tấn hiện nay. Kế hoạch này dự kiến được tài trợ một phần thông qua các khoản vay và ưu đãi thuế do chính phủ Brunei cung cấp.
Động thái mở rộng diễn ra trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu có nhiều biến động, đặc biệt sau khi lực lượng Mỹ đột kích và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Sự kiện này được cho là có thể mở ra một giai đoạn mới, trong đó các cường quốc lớn tìm cách củng cố và khẳng định ảnh hưởng trong các khu vực chiến lược của mình.
Brunei từ lâu có mối quan hệ lịch sử chặt chẽ với Anh. Quốc gia nhỏ bé nhưng giàu tài nguyên này, từng nằm dưới sự bảo hộ của Anh trong gần một thế kỷ, cho tới khi giành được độc lập vào năm 1984.
Trong nhiều thập kỷ, Anh là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Brunei, cho đến khi bị Hong Kong (Trung Quốc) vượt qua vào năm ngoái. Tập đoàn Shell hiện vẫn là doanh nghiệp lớn nhất trong ngành dầu khí của Brunei, dù đã đóng cửa nhà máy lọc dầu tại nước này vào năm 2021. Brunei cũng là nơi đặt một căn cứ quân sự của Anh, do Lữ đoàn Gurkha Hoàng gia đồn trú, được sử dụng để huấn luyện binh sĩ cho tác chiến rừng rậm.
Tuy nhiên, vai trò của Trung Quốc tại Brunei đang ngày càng gia tăng. Brunei đã tham gia sáng kiến “Vành đai, Con đường” (BRI) trị giá 1,3 nghìn tỷ USD của Trung Quốc. Liên doanh Hóa dầu Hengyi - sự kết hợp giữa tập đoàn tư nhân Trung Quốc Zhejiang Hengyi và tập đoàn nhà nước Damai Holdings của Brunei - là một trong những dự án thuộc khuôn khổ sáng kiến này.
Các dự án khác do Trung Quốc tham gia tại Brunei bao gồm một cây cầu trị giá 1,2 tỷ USD và một cảng biển, cùng với các chương trình nâng cấp đường cao tốc. Phần lớn các công trình này được xây dựng bởi các công ty xây dựng do Trung Quốc kiểm soát.
Quan hệ cấp cao giữa hai nước cũng được tăng cường trong những năm gần đây. Quốc vương Brunei đã thăm Bắc Kinh vào năm ngoái, trong khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, người hiếm khi thực hiện các chuyến công du nước ngoài, từng quá cảnh Brunei vào năm 2019.
Liên doanh Hóa dầu Hengyi lần đầu đề xuất kế hoạch mở rộng nhà máy lọc dầu vào năm 2020. Hiện nay, liên doanh này xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ tinh chế như dầu diesel và xăng, đồng thời cung cấp nguyên liệu cho tổ hợp hóa dầu của Hengyi tại Brunei, nơi sản xuất các vật liệu phục vụ ngành nhựa, bao gồm paraxylene và polypropylene.
Trong một tuyên bố, Hengyi cho biết việc mở rộng sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu, tích hợp chuỗi cung ứng, đảm bảo nguồn cung nguyên liệu thô và giảm chi phí vận hành. “Dự án này tận dụng tối đa các nguồn tài nguyên dầu mỏ chiến lược ở nước ngoài nhằm tạo ra các động lực tăng trưởng kinh doanh mới cho công ty”, tuyên bố nêu rõ.
Động thái trên cũng phản ánh những thách thức ngày càng lớn đối với an ninh năng lượng của Trung Quốc, trong bối cảnh sự can thiệp của Tổng thống Mỹ vào Venezuela làm gia tăng mức độ bất định đối với nguồn cung dầu thô từ quốc gia Mỹ Latinh này.