“Chúng tôi hoàn toàn kiểm soát, theo đúng nghĩa đen là sở hữu eo biển Hormuz”, ông Trump nói với truyền thông ngày 14/8, trước khi phát biểu tại hạt Nassau, bang New York. Theo ông, Mỹ chỉ cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz khi Washington muốn họ đi qua.
Tổng thống Trump cho biết lệnh phong tỏa mà ông mô tả là một “bức tường thép” đang khiến Iran thiệt hại hàng trăm triệu USD mỗi ngày. Ông đồng thời cho rằng các biện pháp trừng phạt trên diện rộng của Mỹ đang tiếp tục gia tăng sức ép đối với Tehran.
Khi được hỏi liệu Iran có thể gia tăng các hành động cứng rắn trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 hay không, ông Trump nói Mỹ “có khả năng thực sự phá hủy toàn bộ” Iran.
“Chúng tôi không muốn làm điều đó. Nếu họ tấn công, chúng tôi sẽ đáp trả mạnh gấp 100 lần”, ông Trump cảnh báo.
Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh Washington không tìm cách phá hủy Iran, đồng thời cho rằng Tehran không thể có vũ khí hạt nhân.
Đáng chú ý, tại một sự kiện ở New York cùng ngày, ông Trump tuyên bố sau khi “đánh bại Iran”, Mỹ sẽ sớm tuyên bố eo biển Hormuz là “lãnh thổ của Mỹ”. Ông cũng mô tả lệnh phong tỏa của Mỹ là “không thể xuyên thủng”, đồng thời cho rằng đây là hành động mang lại lợi ích cho các quốc gia phụ thuộc vào tuyến hàng hải qua eo biển này.
Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, là tuyến hàng hải chiến lược đối với thương mại năng lượng toàn cầu. Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ thế giới từng được vận chuyển qua tuyến đường này. Sau khi xung đột Mỹ-Iran bùng phát, hoạt động hàng hải qua eo biển bị hạn chế, khiến vấn đề kiểm soát tuyến hàng hải trở thành một trong những điểm bất đồng đáng chú ý trong các cuộc đàm phán giữa hai nước.
Iran cho rằng một phần eo biển Hormuz nằm trong vùng biển thuộc chủ quyền của nước này và tiếp tục khẳng định quyền kiểm soát tại đây. Trong khi đó, Mỹ đã thiết lập một lệnh phong tỏa riêng và cáo buộc một số tàu tìm cách tiếp cận các cảng của Iran.
Phản ứng trước tuyên bố mới nhất của ông Trump, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định Eo biển Hormuz không thể bị biến thành lãnh thổ của Mỹ chỉ bằng một bài đăng trên mạng xã hội, tàu sân bay, sắc lệnh hay một bài phát biểu vận động tranh cử.
“Eo biển Hormuz đã thuộc về Iran, hiện thuộc về Iran và sẽ tiếp tục thuộc về Iran. Eo biển này chỉ đóng hay mở theo quyết định của Iran”, ông Gharibabadi tuyên bố, đồng thời khẳng định Tehran “không sợ các mối đe dọa”.
Trong bối cảnh đó, vấn đề tự do hàng hải và kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là một trong những trở ngại lớn đối với các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Hai bên từng đạt một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt các hoạt động quân sự, trong đó Iran cam kết nỗ lực bảo đảm tàu thương mại qua eo biển an toàn. Tuy nhiên, sau đó các bên đều cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận và giao tranh tiếp diễn.
Những tuyên bố mới của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ Mỹ đang đến gần. Tổng thống Mỹ tiếp tục khẳng định chiến thắng trước Iran, dù xung đột chưa có dấu hiệu kết thúc rõ ràng và các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran vẫn chưa đạt được kết quả quyết định.
