#phong tỏa eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Washington sẽ đáp trả “mạnh gấp 100 lần” nếu Iran tiến hành tấn công, đồng thời khẳng định Mỹ hiện kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz.

Theo trang invezz.com ngày 9/6, dù cuộc chiến kéo dài ba tháng giữa Iran với Mỹ và Israel đã hạn chế nghiêm trọng hoạt động giao thông qua eo biển Hormuz, nhưng thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn bình lặng hơn so với dự đoán của nhiều người.

Theo tờ The New York Times (NYT), lực lượng Mỹ trong những tuần gần đây đã hỗ trợ điều phối cho hàng chục tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, dù hoạt động đi lại qua tuyến đường thủy này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran đang đình trệ.

Ngày 14/5, theo hãng thông tấn Fars của Iran, các tàu Trung Quốc đã bắt đầu đi qua eo biển Hormuz vào đêm 13/5 theo cơ chế quản lý của Iran.

Theo hãng tin AFP, Italy cho biết, nước này đang điều hai tàu quét thủy lôi đến gần vùng Vịnh, nhưng sẽ chỉ triển khai trong khuôn khổ phái bộ quốc tế nếu đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài trong khu vực.

Cuộc đối đầu tại eo biển Hormuz bước sang giai đoạn căng thẳng khi Iran tận dụng lợi thế địa lý, còn Mỹ đối mặt áp lực duy trì phong tỏa tốn kém và đầy rủi ro.

Khoảng 1.600 tàu vẫn đang mắc kẹt trong eo biển Hormuz, trong khi các hãng vận tải biển đối mặt với một tình huống vừa tốn kém vừa rủi ro, phải tìm cơ hội để rời khỏi eo biển này trong suốt hơn hai tháng qua.

Quyết định của Tổng thống Trump tạm dừng “Dự án Tự do” tại eo biển Hormuz không chỉ là bước điều chỉnh quân sự, mà còn phát đi một tín hiệu tích cực trong bối cảnh Washington tìm kiếm một lối thoát cho cuộc chiến.

Iran đã miễn trừ phí quá cảnh qua eo biển Hormuz cho một số “quốc gia thân thiện”, trong đó có Nga, trang Al Jazeera ngày 24/4 dẫn nguồn hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti đưa tin.

Theo nhiều nguồn tin, các quan chức quân đội Mỹ đang xây dựng kế hoạch mới nhằm tấn công hệ thống phòng thủ của Iran tại eo biển Hormuz trong trường hợp lệnh ngừng bắn hiện nay với Iran đổ vỡ.

Panama lên án Iran vì thu giữ một tàu treo cờ nước này di chuyển qua eo biển Hormuz.

Vụ tấn công USS Cole năm 2000 đã buộc Hải quân Mỹ thay đổi cách bảo vệ tàu chiến. Hơn hai thập kỷ sau, những cải tiến đó đang được thử thách trước các mối đe dọa mới trên biển.

Chỉ trong 24 giờ, các tuyên bố trái ngược từ Mỹ và Iran đã khiến tình hình tại eo biển Hormuz đảo chiều nhanh chóng, từ kỳ vọng mở cửa trở lại đến nguy cơ bị phong tỏa tiếp và leo thang căng thẳng.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Baqer Qalibaf đã thẳng thừng bác bỏ những tuyên bố “sai sự thật” của Tổng thống Mỹ Donald Trump về eo biển Hormuz và các quy định do Tehran đặt ra liên quan đến việc di chuyển qua tuyến đường biển chiến lược này.

Việc kiểm soát eo biển Hormuz không chỉ gây sốc giá dầu mà còn tái định hình thị trường năng lượng, thúc đẩy cạnh tranh địa chính trị và thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu.

Ngày 14/4, một tàu khu trục Mỹ đã chặn hai tàu chở dầu tìm cách rời Iran. Động thái này diễn ra một ngày sau khi lệnh phong tỏa của Tổng thống Mỹ Donald Trump có hiệu lực và yêu cầu các tàu này quay đầu.

Sáu tuần sau khi bắt đầu cuộc chiến với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang giao cho Hải quân Mỹ những nhiệm vụ khó khăn nhất trong cuộc xung đột: Phong tỏa cảng Iran và quét sạch thủy lôi mà Iran rải tại eo biển chiến lược Hormuz.

Quyết định giải phóng dự trữ dầu chiến lược của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và nỗ lực hạ nhiệt giá dầu thế giới của Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) được xem là phản ứng khẩn cấp trước nguy cơ khủng hoảng năng lượng do phong tỏa eo biển Hormuz.

Căng thẳng tại Iran đe dọa tuyến vận tải qua Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20 triệu thùng dầu/ngày, đặt Trung Quốc - quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn nhất thế giới - trước rủi ro kinh tế nghiêm trọng.

Theo hai quan chức Mỹ, hồi tháng trước, quân đội Iran đã chất thủy lôi lên các tàu ở Vịnh Ba Tư, làm dấy lên lo ngại ở Mỹ rằng Iran có thể chuẩn bị phong tỏa eo biển Hormuz sau khi Israel tấn công nhiều địa điểm trên lãnh thổ Iran.