Theo hãng thông tấn Fars của Iran, người phát ngôn kiêm Phó phụ trách quan hệ công chúng IRGC, Chuẩn tướng Hossein Mohbi, cáo buộc Mỹ đã ba lần vi phạm các cam kết với Tehran.
Ông Mohbi cho rằng Washington hai lần vi phạm cam kết và tiến hành các cuộc tấn công trong quá trình đàm phán, trước khi tiếp tục vi phạm lần thứ ba sau khi hai bên ký Bản ghi nhớ Islamabad.
Người phát ngôn IRGC khẳng định các cuộc tấn công nhằm vào những tàu thuyền mà Iran cáo buộc vi phạm quy định hàng hải, diễn ra sau khi bản ghi nhớ được ký kết, là hành động đáp trả những vi phạm từ phía Mỹ.
Ông Mohbi mô tả các cuộc tấn công này là “đòn đáp trả kiên quyết và mang tính áp đảo”, đồng thời bác bỏ thông tin cho rằng lực lượng Iran tự ý tiến hành hoạt động quân sự mà không có sự phối hợp với giới chức cấp cao.
Theo ông, mọi hoạt động của lực lượng vũ trang Iran đều phải tuân thủ hệ thống chỉ huy và được phối hợp với các quan chức có thẩm quyền.
Những tuyên bố của IRGC được đưa ra trong bối cảnh hàng loạt tàu thương mại và tàu chở dầu tiếp tục bị tấn công tại eo biển Hormuz, khiến tình hình an ninh hàng hải trong khu vực thêm căng thẳng.
Theo hãng thông tấn Anadolu ngày 12/10, Hải quân IRGC tuyên bố đã tấn công tàu chở dầu cỡ lớn thứ ba trong vòng hai ngày tại eo biển Hormuz, khiến phương tiện này bốc cháy.
Phía Iran cáo buộc con tàu đã tắt hệ thống định vị, phớt lờ cảnh báo và tìm cách rời eo biển qua tuyến đường không được phép. Tuy nhiên, IRGC không công bố tên tàu, quốc gia treo cờ, đơn vị vận hành hoặc phương thức tấn công.
Trong khi đó, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết đã tiếp nhận các báo cáo về những tàu thuyền bị vật thể bay chưa xác định đánh trúng tại eo biển Hormuz. Các cơ quan chức năng đang điều tra và chưa xác định được thủ phạm trong những sự cố này.
Theo Anadolu ngày 13/10, dữ liệu từ UKMTO và các nguồn an ninh hàng hải cho thấy hơn 18 tàu thương mại đã bị nhắm mục tiêu trong 12 ngày đầu tháng 10, phản ánh mức độ gia tăng của các sự cố an ninh trên tuyến hàng hải chiến lược.
Tiếp đó, ngày 14/10, IRGC tuyên bố một tàu container chở hơn 2.500 container đã chìm sau khi trúng thủy lôi trong lúc đi qua tuyến đường mà Tehran cho là không được phép ở phía nam eo biển Hormuz.
Tranh cãi về quyền tự do hàng hải tại Hormuz vẫn là một trong những bất đồng giữa Tehran và Washington.
Trong tháng 6, Mỹ và Iran đã ký một bản ghi nhớ liên quan đến hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, việc triển khai thỏa thuận bị đình trệ do hai bên tiếp tục bất đồng về các vấn đề an ninh.
Những tuyên bố mới nhất của IRGC cho thấy Tehran tiếp tục viện dẫn các cam kết hàng hải để giải thích hoạt động quân sự tại Hormuz, trong khi các vụ tấn công và sự cố liên tiếp đặt ra nguy cơ đối với tàu thương mại di chuyển qua khu vực.
