Sai lầm chiến lược của Đức với Tổng thống Trump

Theo tờ New York Times, sau khi Thủ tướng Friedrich Merz khiến Tổng thống Donald Trump phật ý vì chỉ trích cuộc chiến Iran, Berlin không hề công khai cho thấy họ tin rằng những lời đe dọa rút quân của ông Trump là nghiêm túc.

Đức đánh giá sai tín hiệu từ Tổng thống Trump

Khi Tổng thống Mỹ liên tiếp đăng các bài chỉ trích Đức trên mạng xã hội trong tuần này, bao gồm cả việc đe dọa rút một phần binh sĩ Mỹ khỏi nước này, các lãnh đạo Đức đã không thể hiện dấu hiệu công khai nào rằng họ tin ông thực sự nghiêm túc.

Giờ đây, điều đó dường như là một sự tính toán sai lầm - một trong nhiều sai lầm mà giới lãnh đạo Đức đã mắc phải trong quá trình ông Trump tiến hành cuộc chiến với Iran.

Các quan chức Lầu Năm Góc hôm thứ Sáu cho biết họ có kế hoạch điều chuyển 5.000 binh sĩ khỏi Đức về Mỹ và tới các địa điểm khác trên thế giới trong vòng một năm tới. Phía Đức chưa đưa ra phản ứng công khai ngay lập tức.

Phía Mỹ đã kín đáo cho biết động thái này nhằm “trừng phạt” Đức vì không hỗ trợ nhiều hơn cho nỗ lực chiến tranh như ông Trump yêu cầu, cũng như vì đã chỉ trích chiến lược của ông từ cấp cao nhất.

Cho đến trước thông báo đó, quan điểm phổ biến trong chính trường Đức là ông Trump nhiều khả năng chỉ đang "hù dọa suông” với các lời cảnh báo rút quân. Ông từng cố gắng nhưng thất bại trong việc rút bớt khoảng 35.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên. Và hiện tại, ông sẽ cần sự chấp thuận của Quốc hội để điều chuyển quân khỏi châu Âu.

Đầu tháng 3, khi thăm ông Trump tại Washington, Thủ tướng Merz cho biết tổng thống Mỹ đã loại bỏ khả năng cắt giảm quân khỏi bàn đàm phán.

“Không chỉ hôm nay mà trước đó, Tổng thống Trump đã một lần nữa đảm bảo với tôi rằng Mỹ sẽ duy trì hiện diện quân sự tại Đức”, ông Merz nói với báo giới trong một cuộc họp báo bằng tiếng Đức gần Điện Capitol, ngay sau cuộc gặp với ông Trump khi đó.

Các lãnh đạo Đức cũng tin rằng chính quyền ông Trump cần sự hiện diện quân sự tại Đức nhiều không kém, thậm chí hơn cả phía Đức. Không giống một số đồng minh châu Âu khác, Đức đã cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ nước này để hỗ trợ các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Đức cũng tiếp tục cho phép điều trị binh sĩ Mỹ bị thương tại một bệnh viện lớn trên lãnh thổ mình - nơi từ lâu đã tiếp nhận thương binh Mỹ từ các cuộc chiến như ở Afghanistan và Iraq.

Căng thẳng leo thang và khác biệt chiến lược

Sự bình thản của Đức trước khả năng Mỹ rút quân tiếp tục thể hiện trong tuần này.

Ông Merz không đưa ra lời xin lỗi hay rút lại phát biểu khi ông chỉ trích chiến lược chiến tranh của ông Trump bằng những lời lẽ gay gắt. Ông từng nói với học sinh trung học Đức rằng Mỹ “không có chiến lược” để kết thúc cuộc chiến và các nhà đàm phán Iran đã “làm bẽ mặt” nước Mỹ.

Hôm 30/4, Thủ tướng Merz - người đã đầu tư nhiều vào việc xây dựng quan hệ với ông Trump trong năm qua - nói với binh sĩ Đức tại Munster rằng “chúng tôi duy trì liên lạc chặt chẽ và đáng tin cậy với các đối tác, đặc biệt là ở Washington". Ông nhấn mạnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và chia sẻ gánh nặng an ninh một cách công bằng, nhưng không xin lỗi về các phát biểu gây tranh cãi.

Sau đó, Phó Thủ tướng Lars Klingbeil còn làm căng thẳng leo thang hơn vào ngày 1/5 khi phản pháo một bài đăng chỉ trích khác của ông Trump.

Trong bài phát biểu nhân Ngày Quốc tế Lao động, ông Klingbeil bảo vệ Thủ tướng Đức trước các chỉ trích của tổng thống Mỹ: “Chúng tôi thực sự không cần bất kỳ lời khuyên nào từ ông Trump lúc này. Ông ấy nên nhìn lại mớ hỗn độn mà chính ông đã tạo ra” - ám chỉ cuộc chiến với Iran.

Trước đó, Tổng thống Trump đã liên tục khiến giới lãnh đạo Đức bất ngờ trong cách ông tiến hành cuộc chiến Iran. Sau cuộc gặp tại Phòng Bầu dục và bữa trưa tại Nhà Trắng hồi tháng 3, một số quan chức tin rằng xung đột sẽ không kéo dài vì ông Trump đã bày tỏ lo ngại về tác động kinh tế từ việc giá năng lượng tăng.

Thực tế, ông Trump vẫn tiếp tục các cuộc tấn công ngay cả khi giá xăng và khí đốt tăng mạnh sau khi Iran đóng eo biển Hormuz.

Các quan chức Đức cũng tin rằng họ đã tìm được một dạng thỏa hiệp với ông Trump về yêu cầu châu Âu gửi lực lượng quân sự để đảm bảo an ninh cho tuyến hàng hải này.

Ông Merz nhiều lần nói rằng Đức sẽ tham gia nỗ lực đó, bao gồm việc điều tàu rà phá thủy lôi, nhưng với hai điều kiện: phải có lệnh ngừng bắn lâu dài, không chỉ tạm thời; và phải có sự chấp thuận của một tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc hoặc Liên minh châu Âu để phù hợp với hiến pháp Đức.

Điều đó dường như vẫn chưa đủ với ông Trump. Một quan chức Lầu Năm Góc hôm 1/5 không chỉ viện dẫn phát biểu của ông Merz, mà còn cho rằng Đức không đóng góp đủ cho nỗ lực chiến tranh với Iran - một lý do để Mỹ rút bớt quân.