Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu phát biểu trước Quốc hội tại Paris ngày 16/10/2025. Ảnh: THX/TTXVN
Mục tiêu trung hạn của Pháp là nâng tỷ trọng năng lượng không carbon lên 60% tổng lượng tiêu thụ cuối cùng vào năm 2030 nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng cường an ninh năng lượng quốc gia. PPE sẽ định hướng việc quản lý toàn bộ năng lượng trên lãnh thổ Pháp, đồng thời xác định phương thức sản xuất, tiêu thụ và lập kế hoạch cho các nguồn năng lượng hạt nhân, điện gió, điện Mặt Trời, thủy điện, khí xanh và địa nhiệt.
Theo các số liệu, năm 2024, năng lượng hóa thạch vẫn chiếm khoảng 60% tổng năng lượng tiêu thụ tại Pháp với chi phí nhập khẩu hydrocarbon lên tới 64 tỷ euro (tương đương 76 tỷ USD). Người phát ngôn Chính phủ Pháp Maud Bregeon cho biết việc thúc đẩy chuyển đổi năng lượng là yêu cầu cấp bách dựa trên việc điện hóa mạnh mẽ nhu cầu sử dụng trong bối cảnh hệ thống điện của Pháp hiện đã có tỷ lệ phi carbon lên tới 95% nhờ vào điện hạt nhân, thủy điện và năng lượng tái tạo.
Chi phí triển khai PPE phụ thuộc vào biến động thị trường. Nếu giá duy trì ở mức thấp, đây sẽ là khoản đầu tư ròng 115 tỷ euro trong 45 năm. Ngược lại, nếu giá tăng đều, chiến lược sẽ mang lại khoản lợi tầm 35 tỷ euro. Đây được coi là cuộc đánh cược tài chính lớn của Pháp: đầu tư mạnh hôm nay để giảm rủi ro năng lượng trong tương lai.
Điểm nổi bật của chương trình là sự hồi sinh mạnh mẽ năng lượng hạt nhân với việc xây mới 6 lò phản ứng và 8 lò khác ở khung tùy chọn. Mục tiêu là đảm bảo nguồn điện cơ bản không carbon ổn định trong nhiều thập kỷ. Ngành năng lượng hạt nhân của Pháp đang đối mặt với thách thức nhân lực trong bối cảnh cần tới 250.000 người làm, cùng với chi phí đầu tư khổng lồ, trong khi các lò phản ứng mới dự kiến sẽ chỉ đi vào vận hành từ cuối thập niên 2030.
Về năng lượng tái tạo, PPE sẽ điều chỉnh tốc độ triển khai điện gió trên đất liền theo hướng ưu tiên “repowering” (thay turbine cũ bằng turbine công suất cao) để giảm xung đột địa phương; giảm công suất điện Mặt Trời về mức 6 GW/năm và tăng cường đầu tư cho điện gió ngoài khơi, địa nhiệt và khí xanh. Bên cạnh đó, để đối mặt với nghịch lý thừa công suất điện, Chính phủ Pháp cũng chuẩn bị kế hoạch điện hóa lớn, thúc đẩy xe điện và máy bơm nhiệt để hấp thụ công suất dư thừa, giảm nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.
PPE đánh dấu sự trở lại của định hướng nhà nước trong việc hồi sinh điện hạt nhân một cách thận trọng, điều chỉnh năng lượng tái tạo để tránh xung đột và thừa công suất, đồng thời tăng tỷ trọng năng lượng không carbon lên 60% vào 2030. Chương trình này tạo khung chính sách rõ ràng cho 10 năm, đồng thời mở ra cơ hội đánh giá và điều chỉnh dựa trên thực tiễn, chuẩn bị cho các quyết định chính trị quan trọng vào năm 2027.