Pakistan đẩy mạnh vai trò trung gian trong nỗ lực hạ nhiệt xung đột Mỹ - Iran

Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) ngày 24/3, Pakistan đang tăng cường nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy đối thoại giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang và gây ra những tác động lan rộng đến thị trường năng lượng toàn cầu. Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, Islamabad đang định vị mình là địa điểm tổ chức các cuộc đàm phán tiềm năng giữa hai bên.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm với Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, vào ngày 23/3. Trong cuộc trao đổi, phía Pakistan được cho là đã đề xuất tìm kiếm một giải pháp nhằm chấm dứt giao tranh, đồng thời thúc đẩy vai trò trung gian của nước này. Các nguồn tin cho biết Islamabad đang tích cực vận động để trở thành nơi diễn ra các cuộc tiếp xúc ngoại giao cấp cao.

Theo SCMP, các đặc phái viên của ông Trump như Steve Witkoff, Jared Kushner, cùng Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, có thể tới Islamabad nếu các bên tiến gần tới một thỏa thuận. Trước đó, Mỹ từng cân nhắc các địa điểm như Muscat, Doha hay Cairo cho các cuộc đàm phán, tuy nhiên những lựa chọn này trở nên kém khả thi do căng thẳng ngoại giao và sự thiếu tin cậy giữa các bên liên quan.

Trong khi đó, Tổng thống Trump cho biết sẽ tạm hoãn các kế hoạch tấn công cơ sở năng lượng của Iran sau những cuộc trao đổi được mô tả là “mang tính xây dựng”. Tuy nhiên, phía Iran hiện vẫn phủ nhận việc có bất kỳ cuộc đàm phán nào đang diễn ra. Theo CBS News, một quan chức Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đang xem xét các thông điệp được Mỹ chuyển qua các kênh trung gian.

Các chuyên gia đánh giá Pakistan là một trong số ít quốc gia duy trì quan hệ tương đối cân bằng với cả Washington và Tehran. Ông Michael Kugelman, chuyên gia tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định Pakistan có nền tảng thuận lợi để đóng vai trò trung gian do đã duy trì liên lạc cấp cao với cả hai phía trong thời gian qua.

Song song với đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, bày tỏ sự ủng hộ và kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng. Islamabad cho biết sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng nhằm thúc đẩy hòa bình trong khu vực.

Tuy nhiên, triển vọng đàm phán vẫn đối mặt nhiều thách thức. Ông James Dorsey của Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam tại Singapore nhận định, mức độ thiếu tin cậy giữa Mỹ và Iran hiện ở mức rất lớn, khiến các cuộc tiếp xúc, nếu có, nhiều khả năng chỉ diễn ra gián tiếp. Ông cũng lưu ý rằng hai vòng đàm phán trước đó trong năm qua đều không đạt kết quả và cuối cùng dẫn tới xung đột.

Bối cảnh căng thẳng hiện nay đang gây sức ép lớn lên Pakistan và khu vực Nam Á, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Eo biển Hormuz gần như bị tê liệt, khiến nguồn cung năng lượng bị gián đoạn nghiêm trọng. Pakistan, quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu thô và LNG từ khu vực vùng Vịnh, đang đối mặt nguy cơ thiếu hụt khí đốt.

Trong những ngày gần đây, Pakistan đã gia tăng tiếp xúc ngoại giao tại khu vực vùng Vịnh. Ngoại trưởng Ishaq Dar đã tham dự cuộc họp với các nước Arab và Hồi giáo tại Riyadh để thảo luận về xung đột. Đồng thời, các cuộc tiếp xúc riêng giữa Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Saudi Arabia cũng được tổ chức nhằm tìm kiếm giải pháp giảm leo thang.

Islamabad cũng được cho là đã nỗ lực điều chỉnh nội dung tuyên bố chung để tránh làm gia tăng căng thẳng giữa Iran và các nước láng giềng vùng Vịnh, sau các cuộc không kích trả đũa của Tehran nhằm vào Saudi Arabia và UAE.

Trong khi đó, Pakistan vẫn phải đối mặt với những thách thức an ninh riêng, bao gồm căng thẳng biên giới với Afghanistan, dù các cuộc tấn công qua biên giới hiện đang tạm lắng.

Diễn biến ngoại giao hiện tại cho thấy Pakistan đang tìm cách tận dụng vị thế quan hệ với nhiều bên để đóng vai trò cầu nối trong một trong những cuộc khủng hoảng phức tạp nhất khu vực. Tuy nhiên, khả năng đạt được một lệnh ngừng bắn vẫn phụ thuộc lớn vào mức độ sẵn sàng đối thoại và thu hẹp bất đồng giữa Mỹ và Iran trong thời gian tới.