Nóng trong tuần: Nga-Trung thúc đẩy đối tác chiến lược toàn diện; Mong manh triển vọng đàm phán chiến sự Iran

Nga - Trung thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược toàn diện

Ngày 19-20/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin thăm chính thức Trung Quốc nhằm tiếp tục củng cố và làm sâu sắc quan hệ song phương giữa hai nước. Đây cũng là chuyến thăm Trung Quốc lần thứ 25 của nhà lãnh đạo Nga.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai nước kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ đối tác phối hợp chiến lược Trung-Nga, 25 năm ký Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác Trung-Nga, đồng thời khởi động “Năm Giáo dục Trung Quốc-Nga”.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin tại Bắc Kinh. Cuộc hội đàm kéo dài hơn ba giờ, tập trung trao đổi các vấn đề trọng tâm trong quan hệ song phương, xác định phương hướng tăng cường hợp tác chiến lược, đồng thời phối hợp lập trường về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.

Hai nhà lãnh đạo khẳng định tiếp tục thúc đẩy quan hệ Trung Quốc-Nga phát triển ổn định, lâu dài và chất lượng cao trên cơ sở lợi ích cốt lõi của mỗi nước cũng như xu thế phát triển chung của thế giới. Cuộc gặp cũng được đánh giá là bước định hướng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của quan hệ song phương, đồng thời nhấn mạnh cam kết của hai nước trong việc thúc đẩy cải cách quản trị toàn cầu theo hướng công bằng và bình đẳng hơn.

Nhân dịp này, hai bên nhất trí gia hạn Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác Trung-Nga, khẳng định tính bền vững của quan hệ hữu nghị song phương. Hai nước cũng ký và công bố Tuyên bố chung về tiếp tục tăng cường quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện và làm sâu sắc hơn hợp tác láng giềng hữu nghị, đồng thời chứng kiến lễ ký kết 20 văn kiện hợp tác trong nhiều lĩnh vực. Ngoài ra, hai bên ra Tuyên bố chung về thúc đẩy thế giới đa cực và xây dựng quan hệ quốc tế kiểu mới.

Quan hệ Trung Quốc-Nga hiện được đánh giá ở mức “chưa từng thấy” trong lịch sử. Hơn 40 cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin trong những năm qua đã góp phần củng cố lòng tin chính trị, duy trì định hướng chiến lược và tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định của quan hệ song phương.

Hợp tác thực tiễn tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy quan hệ hai nước. Trong chuyến thăm lần này, hai bên nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, năng lượng, giao thông vận tải và đổi mới khoa học công nghệ. Đồng thời, Trung Quốc và Nga cũng thúc đẩy giao lưu nhân dân thông qua hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch, điện ảnh và thể thao nhằm củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ song phương.

Trong bối cảnh thế giới đối mặt nhiều biến động, chủ nghĩa đơn phương và cạnh tranh địa chính trị gia tăng, Trung Quốc và Nga khẳng định tiếp tục tăng cường phối hợp tại các cơ chế đa phương như Liên hợp quốc, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, BRICS và APEC nhằm thúc đẩy hòa bình, ổn định và cải cách quản trị toàn cầu.

Chuyến thăm được đánh giá không chỉ mang ý nghĩa tổng kết chặng đường 25 năm phát triển quan hệ đối tác chiến lược Nga-Trung mà còn mở ra các định hướng hợp tác mới trong giai đoạn tiếp theo. Giới quan sát nhận định chuyến thăm sẽ tiếp tục đưa quan hệ hai nước phát triển sâu rộng và thực chất hơn, đóng góp vào ổn định chiến lược toàn cầu.

Mong manh triển vọng đàm phán chiến sự Iran

Theo truyền thông nhà nước Iran, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf ngày 23/5 đã gặp Tổng Tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir tại Tehran và khẳng định Mỹ không phải là “một bên trung thực” trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến sự. Ông nhấn mạnh Iran sẽ không thỏa hiệp về các quyền lợi quốc gia của mình.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Pakistan đang thúc đẩy nỗ lực hòa giải khu vực nhằm thu hẹp bất đồng giữa Iran và Mỹ sau nhiều tuần xung đột khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới = bị gián đoạn nghiêm trọng, qua đó gây biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu, bất chấp lệnh ngừng bắn vẫn đang được duy trì một cách mong manh.

Truyền thông Iran cho biết ông Munir cũng đã hội đàm với Tổng thống Masoud Pezeshkian với sự tham dự của Ngoại trưởng Abbas Araqchi.

Theo các nguồn tin, nội dung thảo luận tập trung vào văn kiện gồm 14 điểm do Iran đề xuất, được Tehran xem là cơ sở chính cho các cuộc đàm phán, cùng các thông điệp trao đổi giữa hai bên. Ông Qalibaf khẳng định Iran sẽ tiếp tục theo đuổi “các quyền hợp pháp” của mình cả trên chiến trường lẫn thông qua con đường ngoại giao, song cho rằng Tehran không thể tin tưởng “một bên hoàn toàn không trung thực”, cáo buộc mà Iran nhiều lần nhằm vào Mỹ trước đây.

Quan chức Iran cũng cho biết lực lượng vũ trang nước này đã tái thiết năng lực trong thời gian ngừng bắn và cảnh báo nếu Mỹ “tái khởi động chiến tranh”, hậu quả sẽ “mạnh mẽ và cay đắng hơn” so với giai đoạn đầu xung đột.

Trước đó, ngày 22/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington đã đạt được một số tiến triển hướng tới thỏa thuận với Iran, nhưng vẫn cần thêm nhiều nỗ lực. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran nhận định khác biệt giữa hai bên vẫn còn sâu sắc và đáng kể.

Trong một diễn biến liên quan, truyền thông Mỹ đưa tin chính quyền Tổng thống Donald Trump đang nghiêm túc cân nhắc các phương án quân sự đối với Iran vào cuối tuần này nếu không đạt được thỏa thuận.

Trên mạng xã hội Truth Social ngày 22/5, Tổng thống Trump cho biết sẽ ở lại Washington trong “giai đoạn quan trọng này”. Nhà lãnh đạo Mỹ đã hủy một số kế hoạch cá nhân, bao gồm chuyến chơi golf tại bang New Jersey và tham dự đám cưới của con trai, để theo dõi sát diễn biến đàm phán với Iran.

Ngày 20/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington đang ở “giai đoạn cuối” của tiến trình ngoại giao với Iran. Tuy nhiên, ngay sau đó, ông Trump cảnh báo Mỹ có thể nối lại các cuộc tấn công trong vài ngày tới nếu Iran không chấp nhận các điều kiện do Washington đưa ra.

Trước đó đầu tuần này, ông Trump cũng cho biết đã tạm hoãn kế hoạch nối lại tấn công Iran theo đề nghị của ba quốc gia vùng Vịnh.

Một trong những bất đồng chính giữa hai bên hiện nay liên quan tới chương trình làm giàu urani và kho dự trữ urani đã qua làm giàu của Iran. Mỹ cho rằng Tehran cần chuyển giao lượng uranium đã qua làm giàu cấp độ cao do lo ngại số vật liệu này có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân, đồng thời yêu cầu Iran ngừng làm giàu urani trong ít nhất một thập kỷ. Tuy nhiên, giới lãnh đạo Iran công khai phản đối các yêu cầu này.

Theo hãng tin Reuters, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 21/5 đã chỉ thị không đưa lượng urani gần cấp độ chế tạo vũ khí của nước này ra nước ngoài.

Nhật - Hàn cam kết là đối tác cùng nhau ‘vượt bão’

Hội nghị thượng đỉnh giữa Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày 19/5 đã kết thúc với thỏa thuận tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Theo đài NHK, hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy nguồn cung năng lượng trong khu vực thông qua khuôn khổ hỗ trợ tài chính dành cho các quốc gia châu Á. Giới chức Nhật Bản đánh giá việc duy trì “ngoại giao con thoi” thông qua các chuyến thăm cấp cao thường xuyên đã giúp hai bên tăng cường phối hợp và phản ứng nhanh trước các thách thức khu vực.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều biến động, bao gồm những bất ổn chiến lược sau đàm phán Mỹ - Trung và căng thẳng gia tăng tại Trung Đông, tác động tới an ninh năng lượng toàn cầu.

Đây là cuộc gặp trực tiếp lần thứ tư giữa bà Takaichi và ông Lee Jae Myung trong chưa đầy một năm. Trước hội nghị, Tổng thống Hàn Quốc đã trực tiếp đón Thủ tướng Nhật Bản tại địa điểm tổ chức, động thái được đánh giá thể hiện nỗ lực cải thiện quan hệ song phương.

Hội nghị cũng diễn ra trong bối cảnh giao lưu nhân dân giữa hai nước tiếp tục gia tăng. Số liệu của hai bên cho thấy lượng khách du lịch song phương trong quý I năm nay đều tăng so với cùng kỳ năm trước.

Một ngày trước hội nghị, Nhật Bản và Hàn Quốc đã nhất trí tiến hành xét nghiệm ADN đối với các hài cốt được tìm thấy tại một mỏ than dưới biển ở miền Tây Nhật Bản, nơi xảy ra tai nạn năm 1942 khiến 183 người thiệt mạng, phần lớn là người Triều Tiên. Tổng thống Lee Jae Myung đánh giá đây là bước đi nhỏ nhưng có ý nghĩa trong xử lý các vấn đề lịch sử giữa hai nước.

Giới phân tích cho rằng việc duy trì đối thoại cấp cao có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hai nước vẫn tồn tại khác biệt liên quan đến chính sách đối với Trung Quốc và Triều Tiên.

Trong phát biểu sau hội đàm, Tổng thống Lee Jae Myung gọi Nhật Bản và Hàn Quốc là “những đối tác cùng vượt qua sóng gió”, trong khi Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh hai nước cần đóng vai trò trung tâm trong việc duy trì ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

WHO nâng mức cảnh báo đối với bệnh dịch Ebola

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã nâng mức đánh giá nguy cơ đối với biến thể Ebola Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo lên mức “rất cao” ở cấp quốc gia, trong bối cảnh số ca mắc tiếp tục gia tăng và nguy cơ lây lan nhanh ngày càng lớn.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết WHO hiện đánh giá nguy cơ dịch bệnh ở mức “rất cao” tại Congo, “cao” ở cấp khu vực và “thấp” trên toàn cầu. Theo WHO, đến nay Congo ghi nhận 82 ca mắc Ebola được xác nhận, trong đó có 7 ca tử vong, cùng 177 ca tử vong nghi liên quan dịch bệnh và gần 750 ca nghi nhiễm.

Bundibugyo là một trong bốn chủng Ebola có khả năng gây bệnh nghiêm trọng ở người, song hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt.

Giám đốc Điều hành phụ trách cảnh báo và ứng phó khẩn cấp y tế của WHO, ông Abdirahman Mahamud, nhận định khả năng lây lan nhanh của virus đang làm thay đổi đáng kể cục diện dịch bệnh.

Theo WHO, dịch có thể đã xuất hiện từ khoảng hai tháng trước nhưng chỉ được công bố chính thức vào tuần trước. Cơ quan này cho biết các hệ thống giám sát bước đầu phát huy hiệu quả khi phát hiện thêm nhiều ca bệnh mới, song ưu tiên hàng đầu hiện nay là xác định đầy đủ các chuỗi lây nhiễm để đánh giá chính xác quy mô dịch và triển khai biện pháp kiểm soát phù hợp.

WHO cho biết các ca bệnh được xác nhận chủ yếu tập trung tại hai tỉnh Ituri và Bắc Kivu của Congo. Giới chức y tế cũng nghi ngờ đã xảy ra một sự kiện “siêu lây nhiễm” tại một đám tang hoặc cơ sở y tế, dù điều tra vẫn đang được tiến hành.

Tại Uganda, giới chức y tế xác nhận hai ca mắc Ebola tại thủ đô Kampala, đều là những người từng di chuyển từ Congo, trong đó có một trường hợp tử vong. WHO đánh giá tình hình tại Uganda hiện tương đối ổn định nhờ các biện pháp truy vết tiếp xúc nghiêm ngặt và việc hủy một sự kiện tập trung đông người nhằm ngăn nguy cơ lây lan.

Ngoài ra, một công dân Mỹ làm việc tại Congo đã được xác nhận nhiễm Ebola và được chuyển tới Đức để điều trị. WHO cũng cho biết một công dân Mỹ khác có nguy cơ phơi nhiễm cao đã được chuyển tới Cộng hòa Séc.

Liên quan điều trị, WHO cho biết thuốc kháng virus thử nghiệm Obeldesivir có thể được sử dụng cho những người tiếp xúc với virus nhằm ngăn ngừa phát bệnh. Đây là thuốc kháng virus COVID-19 dạng uống do Gilead Sciences phát triển. Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh việc sử dụng loại thuốc này cần tuân thủ quy trình kiểm soát nghiêm ngặt.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) ngày 20/5 nhận định nguy cơ Ebola bùng phát tại châu Âu hiện ở mức “rất thấp”. Người phát ngôn EU Eva Hrncirova cho biết hiện chưa có dấu hiệu cho thấy người dân châu Âu cần áp dụng thêm các biện pháp ngoài khuyến cáo y tế thông thường.

Theo WHO, tất cả các chủng Ebola đều lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người hoặc động vật nhiễm bệnh, cũng như các vật dụng bị nhiễm virus. So với chủng Zaire, chủng Bundibugyo có tốc độ nhân lên chậm hơn, song vẫn có khả năng gây bệnh nặng và đe dọa tính mạng người nhiễm.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chính thức có tân Chủ tịch

Tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh ngày 22/5/2026 (giờ địa phương) tuyên thệ nhậm chức tại Nhà Trắng với cam kết theo đuổi định hướng cải tổ mạnh mẽ đối với ngân hàng trung ương Mỹ, trong khi Tổng thống Donald Trump khẳng định Fed sẽ hoạt động “hoàn toàn độc lập.”

Trong phần phát biểu của mình, ông Warsh tuyên bố sẽ lãnh đạo Fed theo hướng “cải tổ”, rút kinh nghiệm từ cả những thành công lẫn sai lầm trong quá khứ, đồng thời duy trì các tiêu chuẩn rõ ràng về liêm chính và hiệu quả hoạt động. Ông nhấn mạnh các nhà hoạch định chính sách tiền tệ cần theo đuổi mục tiêu với “sự sáng suốt, rõ ràng, độc lập và quyết tâm”, đồng thời cho rằng lạm phát có thể giảm xuống, tăng trưởng mạnh hơn và thu nhập thực tế của người dân Mỹ có thể được cải thiện nếu Fed điều hành hiệu quả.

Tại buổi lễ, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ông muốn Fed dưới thời ông Warsh giữ vai trò độc lập, song đồng thời bày tỏ mong muốn nền kinh tế Mỹ tiếp tục “bùng nổ”.

Lễ tuyên thệ của ông Warsh có sự tham dự của các Thẩm phán Tòa án Tối cao Clarence Thomas và Brett Kavanaugh. Đây là lần hiếm hoi Chủ tịch Fed tuyên thệ tại Nhà Trắng, sau lần gần nhất diễn ra dưới thời cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan năm 1987.