Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 15/1/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Giới chức Iran đặc biệt nhấn mạnh những thời khắc lịch sử mang tính biểu tượng của đất nước để xây dựng hình ảnh về tình cảnh “châu chấu đá voi”.
Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận liên quan Iran “về cơ bản đã được đàm phán xong” và đang bước vào giai đoạn hoàn tất cuối cùng.
Về phía Iran, ngày 24/5, Tổng thống Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng bảo đảm với cộng đồng quốc tế rằng Tehran không theo đuổi vũ khí hạt nhân hoặc gây bất ổn trong khu vực.
Cả Washington và Tehran đều muốn thể hiện rằng bất kỳ thỏa thuận nào kết thúc cuộc xung đột kéo dài 66 là thắng lợi của riêng mình.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei, đã so sánh cuộc đối đầu hiện nay giữa Mỹ-Israel và Iran với cuộc hành quân của người La Mã chống lại người Ba Tư vào thế kỷ thứ III, trong đó bên gây hấn cuối cùng buộc phải “thỏa hiệp”.
Ông Baghaei cũng đăng tải hình ảnh Hoàng đế La Mã Valerian sau khi bị vua Shapur I của Ba Tư bắt giữ vào năm 260.
Theo Al Jazeera, đây cũng là hình ảnh được Iran sử dụng nhiều lần trong những tháng gần đây để khơi gợi tình cảm dân tộc và quảng bá ý tưởng rằng đất nước một lần nữa đang dũng cảm chống lại thế lực gây hấn khác.
Ngày 24/5 cũng trùng với dịp tưởng niệm một cuộc xung đột xảy ra gần đây hơn, khi Iran tiến hành cuộc chiến kéo dài 8 năm với nước láng giềng Iraq trong giai đoạn 1980-1988.
Hằng năm, Iran kỷ niệm sự kiện tái kiểm soát Khorramshahr ngày 24/5/1982, thành phố có đa số cư dân nói tiếng Arab ở tỉnh Khuzestan phía Tây Iran. Khorramshahr được xem là bước ngoặt đối với phía Iran trong cuộc chiến dai dẳng.
Ở cuộc đối đầu gần đây với Mỹ và Israel, Iran đã sử dụng hình ảnh Khorramshahr trong các thông điệp và tuyên truyền nhằm tượng trưng cho lịch sử kháng cự và quyết tâm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Chuẩn tướng Ahmad Vahidi - Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã sử dụng trận chiến này để phát tín hiệu rằng Tehran sẽ tiếp tục chiến đấu chống lại Mỹ và Israel.
Trong khi đó, Tổng thống Masoud Pezeshkian liên kết sự kiện này với tình trạng bế tắc hiện tại. Ông Pezeshkian viết trên mạng xã hội X: “Khorramshahr của Iran ngày nay là Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Kháng cự, hy sinh và chống lại gây hấn bắt nguồn từ văn hóa của vùng đất này”.
Phó Tổng thống Mohammad Reza Aref cho biết việc tái kiểm soát Khorramshahr vào năm 1982 cho thấy Iran có thể đánh bại hành động xâm lược theo cách của riêng mình. Ông viết trên X rằng Tehran hiện muốn “đánh bại kẻ thù tàn bạo” bằng cách kiên quyết giữ vững lập trường.
Bên cạnh đó, ông Kazem Gharibabadi, thành viên phái đoàn đàm phán của Iran kiêm Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách các vấn đề quốc tế, đã liên kết Khorramshahr với những quan ngại hiện nay của đất nước.
Ông nói: “Bất kỳ quốc gia nào trở thành nạn nhân của hành động gây hấn và chiếm đóng đều có quyền tự vệ chính đáng vốn có nhằm bảo vệ lãnh thổ, nền độc lập và sự toàn vẹn của mình”.
Ông Gharibabadi bổ sung rằng Tehran hiện theo đuổi hòa bình đi đôi với sức mạnh, ngoại giao đi cùng sự kiên định và năng lực phòng vệ quyết đoán.