Tướng Philippe Adam, Tổng Thư ký Hội nghị Thượng đỉnh Quốc tế về Không gian và là cựu Tư lệnh Bộ Chỉ huy Không gian Pháp. Ảnh: TTXVN phát
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Pháp trước chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Pháp, cựu Tư lệnh Bộ Chỉ huy Không gian Pháp nhấn mạnh, việc một nguyên thủ quốc gia tham dự một hội nghị như vậy mang ý nghĩa đặc biệt, nhất là trong bối cảnh khoảng cách địa lý và lịch trình làm việc dày đặc của các nhà lãnh đạo.
Tướng Adam khẳng định, phía Pháp coi sự hiện diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị diễn ra vào ngày 9-10/9 tới tại Paris là biểu hiện của tình hữu nghị và sự tin cậy, những yếu tố sẽ được coi trọng trong các cuộc trao đổi giữa hai bên thời gian tới.
Không chỉ có ý nghĩa đối với quan hệ Việt - Pháp, sự tham dự của nhà lãnh đạo Việt Nam còn đóng góp một góc nhìn quan trọng cho các cuộc thảo luận mà Hội nghị mong muốn thúc đẩy về tương lai của lĩnh vực không gian nói chung cũng như vai trò của hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Tướng Adam cho biết một trong những mục tiêu của Hội nghị Thượng đỉnh Quốc tế về Không gian là bảo đảm sự tham gia của đại diện đến từ các khu vực khác nhau trên thế giới, qua đó tập hợp những góc nhìn đa dạng về tương lai của lĩnh vực không gian.
Đề cập triển vọng hợp tác song phương, Tướng Adam đánh giá mong muốn, tăng cường năng lực không gian của Việt Nam là một biểu hiện khác của sự tin cậy mà Việt Nam dành cho Pháp. Theo ông, những nguyên tắc hợp tác chung sẽ cần được cụ thể hóa thông qua các cuộc trao đổi chi tiết hơn giữa hai bên.
Tuy nhiên, với kinh nghiệm và năng lực hiện có, Pháp có thể hỗ trợ các đối tác trên cả phương diện vận hành lẫn kỹ thuật, hướng tới tăng cường năng lực tự chủ. Về vận hành, hai bên có thể hợp tác từ xác định nhu cầu, xây dựng phương án khai thác đến đào tạo, huấn luyện nhân lực, vận hành trang thiết bị và khai thác các dịch vụ không gian.
Trên phương diện kỹ thuật, Pháp có khả năng hỗ trợ từ xây dựng yêu cầu kỹ thuật, thiết kế kiến trúc hệ thống đến phát triển công nghệ, bảo đảm an ninh và xây dựng các chương trình đào tạo. Theo Tướng Adam, những hoạt động này có thể được triển khai theo hướng phục vụ năng lực tự chủ của đối tác.
Bên cạnh hỗ trợ phát triển năng lực, Pháp còn có thể đề xuất các giải pháp về trang thiết bị và dịch vụ trong hầu hết các lĩnh vực của ngành không gian, thông qua nhiều hình thức hợp tác khác nhau, cả thương mại và phi thương mại, với cách tiếp cận ngắn hạn hoặc dài hạn.
Các lĩnh vực hợp tác có thể trải rộng từ tên lửa đẩy, vệ tinh, hệ thống mặt đất, hệ thống phục vụ nhiệm vụ đến khai thác dữ liệu và đào tạo đội ngũ vận hành. Đây là những mắt xích khác nhau của một hệ sinh thái không gian hoàn chỉnh, qua đó mở ra phạm vi hợp tác sâu rộng giữa Việt Nam và Pháp trong quá trình Việt Nam từng bước tăng cường năng lực công nghệ và nguồn nhân lực trong lĩnh vực này.
Đề cập Hội nghị Thượng đỉnh quốc tế về Không gian, Tướng Adam cho rằng thách thức quan trọng nhất là giúp cộng đồng quốc tế có được cách tiếp cận phù hợp trước những vấn đề đang hình thành và sẽ ngày càng rõ nét trong những năm tới.
Theo ông, quy mô các hoạt động không gian trên toàn cầu đang tăng với tốc độ rất nhanh, kéo theo những khó khăn mới. Những thách thức này được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ phức tạp, trong khi tốc độ thay đổi của lĩnh vực không gian chưa có dấu hiệu chậm lại.
Tướng Adam cảnh báo những vấn đề này sẽ không tự biến mất. Không gian là một môi trường không có biên giới và cũng không thể thiết lập biên giới theo cách thông thường, do đó việc tìm kiếm giải pháp trở thành trách nhiệm chung. Theo ông, vấn đề đặt ra là phải quản lý những rủi ro đã được xác định, đồng thời bảo đảm sự cạnh tranh lành mạnh và tôn trọng quyền được thừa nhận của mỗi quốc gia trong việc tự do khai thác không gian như một tài sản chung, để quyền này tiếp tục có thể được thực thi trong tương lai.
Cựu Tư lệnh Bộ Chỉ huy Không gian Pháp cho biết khu vực công và tư nhân đã có nhiều sáng kiến nhằm giải quyết những vấn đề đang đặt ra. Tuy nhiên, trước tính chất toàn cầu của không gian, những nỗ lực riêng lẻ là chưa đủ. Theo ông, chỉ có sự phối hợp của toàn thể cộng đồng quốc tế mới có thể bảo đảm duy trì lâu dài những điều kiện được xác lập trong Hiệp ước về Không gian năm 1967.